Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Skróty

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 12 czerwca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 12 czerwca 2026 r.

1. Identyfikator testu​

testID-086

2. Nazwa testu​

Skróty

3. Profil stosowania testu​

Najniższy profil stosowania: profil pogłębiony

4. Opis testu​

Test sprawdza, czy znaczenie skrótów i akronimów występujących w treści zostało wyjaśnione przy pierwszym użyciu lub jest dostępne w sposób umożliwiający użytkownikowi ich zrozumienie.

Co oznacza „skrót”?​

Skrót to skrócona forma wyrazu lub wyrażenia stosowana zamiast pełnej nazwy.

Przykłady:

  • godz. (godzina),
  • nr (numer),
  • ul. (ulica),
  • prof. (profesor).

Co oznacza „akronim”?​

Akronim to szczególny rodzaj skrótu utworzony z pierwszych liter wyrazów tworzących nazwę.

Przykłady:

  • BIP — Biuletyn Informacji Publicznej,
  • PFRON — Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
  • WCAG — Web Content Accessibility Guidelines,
  • JST — jednostka samorządu terytorialnego.

Znaczenie skrótów i akronimów powinno być zrozumiałe dla odbiorcy treści bez konieczności poszukiwania wyjaśnień w zewnętrznych źródłach.

5. Mapowanie do standardów​

WCAG 2.1 / 2.2​

  • 3.1.4 Skróty (Abbreviations) — poziom AAA

EN 301 549​

  • 9.3.1.4 Abbreviations
  • 11.3.1.4 Abbreviations

6. Zastosowanie do treści​

Test stosuje się do:

  • stron internetowych,
  • dokumentów elektronicznych,
  • formularzy,
  • instrukcji,
  • procedur,
  • materiałów edukacyjnych,
  • informacji publicznych,
  • komunikatów,
  • ogłoszeń,
  • publikacji specjalistycznych.

7. Oczekiwany wynik​

Wszystkie skróty i akronimy istotne dla zrozumienia treści:

  • zostały rozwinięte przy pierwszym użyciu,

lub

  • ich znaczenie jest łatwo dostępne w słowniku pojęć, wykazie skrótów lub innym miejscu dostępnym dla użytkownika.

Użytkownikużytkownikosoba, która wchodzi w interakcję z produktem, usługą lub środowiskiem może zrozumieć treść bez konieczności zgadywania znaczenia skrótów.

8. Dlaczego to jest ważne​

Skróty są często zrozumiałe wyłącznie dla osób należących do określonej organizacji, branży lub środowiska zawodowego.

Ten sam skrót może mieć również różne znaczenia zależnie od kontekstu.

Brak wyjaśnienia skrótów może utrudniać zrozumienie treści oraz zwiększać wysiłek poznawczy użytkownika.

ProblemproblemUdokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań. Problem może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu funkcjonowania SZDC. szczególnie często występuje w:

  • dokumentach urzędowych,
  • materiałach technicznych,
  • publikacjach prawnych,
  • dokumentacji projektowej,
  • informacjach organizacyjnych.

9. Kogo to dotyczy​

Szczególnie:

  • osób z niepełnosprawnościami poznawczymi,
  • osób z niepełnosprawnością intelektualną,
  • osób z dysleksją,
  • osób uczących się języka,
  • osób niezaznajomionych z terminologią organizacji,
  • nowych użytkowników serwisu lub usługi,
  • wszystkich odbiorców specjalistycznych treści.

10. Sposób testowania​

Krok 1. Identyfikacja skrótów​

Przejrzyj treść i zidentyfikuj:

  • skróty nazw instytucji,
  • akronimy,
  • skróty branżowe,
  • skróty techniczne,
  • skróty prawne,
  • skróty organizacyjne.

Krok 2. Ocena pierwszego wystąpienia​

Sprawdź, czy przy pierwszym użyciu:

  • rozwinięto skrót,
  • wyjaśniono jego znaczenie,
  • podano pełną nazwę.

Krok 3. Ocena alternatywnych wyjaśnień​

Jeżeli skrót nie został rozwinięty przy pierwszym użyciu, sprawdź, czy jego znaczenie można łatwo odnaleźć:

  • w słowniku pojęć,
  • w wykazie skrótów,
  • w opisie dokumentu,
  • w innej łatwo dostępnej części treści.

Krok 4. Ocena z perspektywy użytkownika​

Sprawdź, czy osoba niezaznajomiona z tematyką może zrozumieć znaczenie użytych skrótów bez korzystania z zewnętrznych źródeł.

11. Kryteria oceny wyniku​

Spełnione​

Znaczenie wszystkich istotnych skrótów i akronimów zostało wyjaśnione lub jest łatwo dostępne dla użytkownika.

Częściowo spełnione​

Wyjaśniono większość skrótów, jednak część pozostaje niezrozumiała lub trudna do zidentyfikowania.

Niespełnione​

Treść zawiera skróty lub akronimy, których znaczenie nie zostało wyjaśnione.

Nie dotyczy​

Treść nie zawiera skrótów wymagających wyjaśnienia.

12. Typowe niezgodności​

  • używanie skrótów bez rozwinięcia przy pierwszym wystąpieniu,
  • stosowanie akronimów znanych wyłącznie pracownikom organizacji,
  • wykorzystywanie skrótów technicznych bez wyjaśnienia,
  • stosowanie skrótów prawnych bez rozwinięcia,
  • odwoływanie się do znaczenia skrótu wyłącznie w innym dokumencie,
  • stosowanie wielu specjalistycznych skrótów bez słownika pojęć.

13. Dobre praktyki​

  • rozwijanie skrótu przy pierwszym użyciu,
  • stosowanie konstrukcji „pełna nazwa (skrót)”,
  • tworzenie słowników pojęć i skrótów,
  • ograniczanie liczby stosowanych skrótów,
  • stosowanie pełnych nazw w materiałach przeznaczonych dla szerokiego grona odbiorców,
  • okresowa weryfikacja treści pod kątem zrozumiałości.

14. Wynik testu​

  • Spełnione
  • Częściowo spełnione
  • Niespełnione
  • Nie dotyczy

15. Ustalenia​

Miejsce na opis zidentyfikowanych skrótów, ocenę sposobu ich wyjaśnienia oraz wpływu na zrozumiałośćzrozumiałośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi tych stron i aplikacji zrozumienie treści i sposobu ich prezentacji. treści.

16. Przykładowy opis niezgodności do raportu lub deklaracji​

W treści występują skróty i akronimy, których znaczenie nie zostało wyjaśnione przy pierwszym użyciu ani udostępnione w łatwo dostępnej formie. Może to utrudniać zrozumienie informacji użytkownikom niezaznajomionym z terminologią organizacji lub danej dziedziny.

17. Rekomendacje naprawcze​

  • rozwinąć skróty przy pierwszym użyciu,
  • uzupełnić dokument o słownik skrótów i pojęć,
  • ograniczyć stosowanie specjalistycznych akronimów,
  • zastąpić skróty pełnymi nazwami tam, gdzie jest to możliwe,
  • przeprowadzić przegląd treści pod kątem zrozumiałości dla nowych odbiorców.

18. Powiązane testy​

  • testID-085 Nietypowe słowa
  • testID-061 Język strony
  • testID-062 Język części strony
  • testID-104 Czytelność treści
  • testID-137 Prosty językprosty językSposób tworzenia treści, który ułatwia szybkie zrozumienie komunikatu. Obejmuje krótkie zdania, jasną strukturę, znane słowa, wyjaśnianie skrótów i unikanie niepotrzebnego żargonu.
  • testID-125 Informacja o podmiocie w tekst łatwy do czytania (ETR)ETR (tekst łatwy do czytania). Oznaczenie tekstu do łatwego do czytania i zrozumienia przeznaczonego dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, potrafiących czytać. Skrót od angielskich słów easy-to-read.
  • testID-133 Usługa lub procedura w ETR