Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Scenariusz testu - Audiodeskrypcja

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 11 czerwca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 11 czerwca 2026 r.

1. Identyfikator testu​

testID-052


2. Nazwa testu​

AudiodeskrypcjaNarracja opisująca istotne informacje wizualne nieprzekazywane przez podstawową ścieżkę dźwiękową.


3. Profil stosowania testu​

Najniższy profil stosowania: profil rozszerzony


4. Opis testu​

Test służy do sprawdzenia, czy nagranie wideo zawierające informacje przekazywane wyłącznie obrazem posiada audiodeskrypcję umożliwiającą odbiór tych informacji osobom niewidomym i słabowidzącym.

Co oznacza „audiodeskrypcja”?​

Audiodeskrypcja to dodatkowa ścieżka dźwiękowa lub dodatkowe opisy wplecione w istniejącą ścieżkę dźwiękową, które przekazują informacje widoczne na ekranie, lecz niewystępujące w dialogach lub innych dźwiękach.

Audiodeskrypcja może opisywać między innymi:

  • działania bohaterów,
  • zmiany miejsca akcji,
  • gesty i mimikę,
  • napisy pojawiające się na ekranie,
  • istotne elementy wizualne,
  • wykresy i schematy,
  • informacje przekazywane wyłącznie obrazem.

Kiedy audiodeskrypcja jest potrzebna?​

Audiodeskrypcja jest potrzebna wtedy, gdy bez obserwowania obrazu nie można w pełni zrozumieć treści materiału.

Przykłady:

  • filmy edukacyjne,
  • materiały instruktażowe,
  • filmy promocyjne,
  • reportaże,
  • prezentacje zawierające wykresy lub schematy,
  • nagrania pokazujące wykonywanie czynności.

Kiedy audiodeskrypcja nie jest wymagana?​

Audiodeskrypcja nie jest wymagana, gdy wszystkie informacje wizualne są już przekazane:

  • w dialogach,
  • w narracji lektorskiej,
  • w komentarzu prowadzącego.

W takim przypadku osoba niewidoma może zrozumieć materiał bez oglądania obrazu.


5. Mapowanie do standardów​

WCAG 2.1​

Wymaganie podstawowe (AA)​

  • 1.2.5 Audiodeskrypcja (nagranie) (AA)

Powiązane wymaganie​

  • 1.2.3 Audiodeskrypcja lub alternatywa dla mediów (nagranie) (A)

EN 301 549​

  • 9.1.2.5 Audio Description (Prerecorded)
  • 10.1.2.5 Audio Description (Prerecorded)
  • 11.1.2.5 Audio Description (Prerecorded)

Techniki WCAG​

Techniki wystarczające​

  • G78
  • G173
  • SM6

Techniki wspierające​

  • G69
  • G8
  • G203

6. Zastosowanie do treści​

Test stosuje się do:

  • nagrań wideo zawierających dźwięk,
  • materiałów edukacyjnych,
  • webinariów,
  • prezentacji,
  • filmów instruktażowych,
  • materiałów promocyjnych,
  • filmów informacyjnych,
  • reportaży,
  • materiałów publikowanych w mediach społecznościowych.

Wyjątki​

Test nie dotyczy:

  • materiałów audio,
  • materiałów bez treści wizualnych,
  • materiałów, w których wszystkie informacje wizualne zostały już przekazane w ścieżce dźwiękowej.

W takich przypadkach wynik oznacza się jako:

Nie dotyczy (ND).


7. Oczekiwany wynik​

Za zgodny uznaje się materiał wideoTreść cyfrowa, w której podstawowym sposobem przekazywania informacji jest ruchomy lub sekwencyjny obraz, z dźwiękiem albo bez niego., dla którego:

  • zapewniono audiodeskrypcję przekazującą istotne informacje wizualne,

lub

  • wszystkie istotne informacje wizualne zostały już przekazane w ścieżce dźwiękowej i dodatkowa audiodeskrypcja nie jest potrzebna.

Audiodeskrypcja umożliwia osobie niewidomej zrozumienie treści materiału bez konieczności obserwowania obrazu.


8. Dlaczego to jest ważne​

Osoby niewidome nie mają dostępu do informacji przekazywanych wyłącznie obrazem.

Bez audiodeskrypcji mogą nie wiedzieć:

  • kto wykonuje określone działania,
  • jakie informacje pojawiają się na ekranie,
  • jakie dane przedstawia wykres,
  • jakie są rezultaty prezentowanej czynności.

Audiodeskrypcja zapewnia równoważny dostęp do informacji wizualnych.


9. Kogo to dotyczy​

Test ma szczególne znaczenie dla:

  • osób niewidomych,
  • osób słabowidzących,
  • osób korzystających z czytników ekranu,
  • osób korzystających wyłącznie ze ścieżki dźwiękowej materiału.

10. Sposób testowania​

Krok 1​

Odtwórz materiał wideo.

Krok 2​

Sprawdź, czy materiał zawiera informacje przekazywane wyłącznie obrazem.

Przykłady:

  • wykresy,
  • schematy,
  • prezentacje slajdów,
  • działania wykonywane bez komentarza,
  • napisy pojawiające się na ekranie.

Krok 3​

Wyłącz obraz lub odwróć uwagę od ekranu.

Krok 4​

Posłuchaj wyłącznie ścieżki dźwiękowej.

Krok 5​

Oceń, czy możliwe jest zrozumienie materiału bez oglądania obrazu.

Krok 6​

Jeżeli nie jest to możliwe, sprawdź, czy dostępna jest audiodeskrypcja.

Krok 7​

Sprawdź, czy audiodeskrypcja:

  • opisuje istotne działania,
  • opisuje informacje pojawiające się na ekranie,
  • opisuje elementy nieprzekazane w dialogach,
  • umożliwia zrozumienie materiału.

Krok 8​

Oceń, czy osoba niewidoma otrzymuje wszystkie informacje niezbędne do zrozumienia treści.


11. Kryteria oceny wyniku​

Wynik pozytywny​

Audiodeskrypcja przekazuje wszystkie istotne informacje wizualne lub informacje te są już zawarte w ścieżce dźwiękowej.

Wynik częściowo pozytywny​

Audiodeskrypcja istnieje, lecz pomija część informacji wizualnych, które nie są kluczowe dla zrozumienia materiału.

Wynik negatywny​

Istotne informacje wizualne nie są dostępne dla użytkownika niewidomego.


12. Typowe niezgodności​

Najczęściej spotykane błędy:

  • brak audiodeskrypcji,
  • pominięcie informacji prezentowanych na ekranie,
  • pominięcie wykresów i schematów,
  • pominięcie tekstów pojawiających się na ekranie,
  • opisanie tylko części materiału,
  • audiodeskrypcja niesynchronizowana z materiałem.

13. Dobre praktyki​

  • Planowanie audiodeskrypcji już na etapie produkcji materiału.
  • Przekazywanie części informacji wizualnych bezpośrednio w narracji.
  • Opisywanie wykresów, schematów i napisów ekranowych.
  • Testowanie materiałów z udziałem osób niewidomych.
  • Publikowanie audiodeskrypcji razem z materiałem.

14. Wynik testu​

  • Zgodne
  • Częściowo zgodne
  • Niezgodne
  • Nie dotyczy

15. Ustalenia​

Miejsce na opis ustaleń osoby przeprowadzającej test.


16. Przykładowy opis niezgodności do raportu lub deklaracji​

Materiał wideo zawiera informacje przekazywane wyłącznie obrazem, jednak nie zapewnia audiodeskrypcji ani innego mechanizmu umożliwiającego ich odbiór osobom niewidomym.

lub

Istotne informacje wizualne prezentowane w materiale nie są przekazywane w ścieżce dźwiękowej ani w audiodeskrypcji.


17. Rekomendacje naprawcze​

  • Przygotować audiodeskrypcję dla materiału.
  • Uzupełnić audiodeskrypcję o brakujące informacje wizualne.
  • Opisać wykresy, schematy i teksty pojawiające się na ekranie.
  • Zweryfikować materiał pod kątem zgodności z WCAGStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych. 1.2.5.
  • Wprowadzić procedurę publikowania materiałów wideo wraz z audiodeskrypcją.

18. Powiązane testy​

  • TranskrypcjaTekstowa wersja informacji przekazywanych w ścieżce dźwiękowej materiału, obejmująca wypowiedzi i informacje dźwiękowe potrzebne do zrozumienia treści. dla nagrań audio
  • Transkrypcja dla wideo bez dźwięku
  • Napisy rozszerzoneZsynchronizowana tekstowa prezentacja mowy oraz istotnych informacji dźwiękowych potrzebnych do zrozumienia materiału.
  • Alternatywa pełnotekstowa dla multimediów
  • Odtwarzacz multimedialny