Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

O wymiarze Zarządzanie i kultura

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 28 lipca 2025 r., ostatnia aktualizacja: 19 listopada 2025 r.

🟦 Wymiar Zarządzanie i kultura organizacyjna​

(Strategia, odpowiedzialnośćPrzypisanie roli lub podmiotowi obowiązku doprowadzenia do określonego rezultatu, podjęcia decyzji albo zapewnienia wykonania działań., struktura, nadzór, kultura włączająca i ciągłość dostępności)

1. Definicja wymiaru​

Wymiar Zarządzanie i kultura organizacyjna obejmuje sposób, w jaki organizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. kieruje, planuje, nadzoruje i utrzymuje działania na rzecz dostępności cyfrowej, a także to, jak wartości, normy i praktyki zakorzenione w kulturze organizacyjnej wspierają lub utrudniają jej realizację.

Dostępność cyfrowaDostępność cyfrowa strony internetowej i aplikacji mobilnej polega na zapewnieniu ich funkcjonalności, kompatybilności, postrzegalności i zrozumiałości. w tym ujęciu nie jest wyłącznie kwestią techniczną — jest elementem zarządczym i kulturowym. Na jej skuteczność wpływają: zaangażowanie kierownictwa, formalne struktury i polityki, procesy decyzyjne, sposób zarządzania projektami, przejrzyste procedury oraz to, w jaki sposób pracownicy rozumieją rolę dostępności i różnorodności w działaniach organizacji.

Dojrzała kultura organizacyjna wspiera integrację osób z niepełnosprawnościami, traktuje dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. jako część misji publicznej i tworzy środowisko sprzyjające odpowiedzialności, współpracy i ciągłemu doskonaleniu.


2. Cel wymiaru​

Celem wymiaru Zarządzanie i kultura organizacyjna jest stworzenie i utrzymanie systemu organizacyjnego, który:

  • promuje dostępność jako wartość organizacyjną,
  • zapewnia skuteczny i stabilny nadzór nad dostępnością,
  • gwarantuje ciągłość i zgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych w zapewnianiu dostępności cyfrowej, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. z wymaganiami prawnymi,
  • wzmacnia postawy wspierające różnorodność i inkluzję,
  • umożliwia efektywne planowanie, ocenę i raportowanie,
  • zapewnia odpowiednie zasoby i mechanizmy odpowiedzialności.

W dojrzałej organizacji dostępność jest traktowana jako element zarządzania strategicznego, część kultury pracy i obowiązek służby publicznej.


3. Zakres wymiaru​

3.1. Strategiczne zarządzanie dostępnością​

  • włączanie dostępności cyfrowej do strategii, planów i polityk,
  • formalne role i odpowiedzialności,
  • spójne procesy nadzoru, monitorowania i raportowania.

3.2. Kultura organizacyjna​

  • wartości i postawy wspierające inkluzję,
  • wewnętrzne kampanie, komunikacja i działania uświadamiające,
  • funkcjonowanie społeczności praktyków dostępności.

3.3. Odpowiedzialność kierownicza​

  • aktywna rolaWyodrębniona funkcja w organizacji lub procesie, z którą powiązane są określone zadania, uprawnienia lub odpowiedzialności; rola nie musi odpowiadać stanowisku. kierownictwa we wdrażaniu i monitorowaniu,
  • zapewnienie zasobów (kadrowych, finansowych, narzędzi),
  • nadzór nad realizacją celów dostępności.

3.4. Zarządzanie ryzykiem i wyjątkami​

  • procesy akceptacji odstępstw od wymogów,
  • analiza ryzyka i planowanie działań naprawczych.

3.5. Zarządzanie zmianą​

  • programy modernizacji,
  • ewaluacja skuteczności działań,
  • mechanizmy ciągłego doskonalenia.

4. Pełna lista punktów dowodowych​

4.1. Kultura inkluzji i zaangażowania kierownictwa​

  • Publiczne zobowiązanie kierownictwa do dostępności cyfrowej.
  • Wyznaczenie sponsora wykonawczego lub osoby odpowiedzialnej na poziomie kierowniczym.
  • Nadzór zarządczy nad programem dostępności.
  • Badania satysfakcji pracowników obejmują dane o dostępności i niepełnosprawności.
  • Regularne działania podnoszące świadomość dostępności (komunikaty, kampanie, wydarzenia).

Kultura dostępności

4.2. Polityki, strategie i procedury​

  • Opracowana i wdrożona polityka dostępności cyfrowej.
  • Cele dotyczące dostępności ujęte w strategii organizacji.
  • Dostępność jako element kodeksu etycznego i zasad funkcjonowania organizacji.
  • Udokumentowane procesy:
    • testowania zgodności z wymaganiami prawnymi,
    • zgłaszania i obsługi problemów z dostępnością,
    • przeglądu i oceny dostępności przed publikacją.

Struktury zarządzania dostępnością

4.3. Zarządzanie zasobami​

  • Zapewnione finansowanie działań związanych z dostępnością.
  • Określone potrzeby kadrowe i przypisane kompetencje.
  • Dostęp do narzędzi do testowania i oceny dostępności.

4.4. Zarządzanie procesami i nadzór​

  • Regularny monitoring i udoskonalanie programu dostępności.
  • Wskaźniki i cele dotyczące dostępności w systemie zarządzania.
  • Uwzględnienie dostępności w ocenach pracowników i kierownictwa.
  • Przeglądy polityk, procedur i skuteczności wdrażania.

Planowanie i nadzór

4.5. Społeczności praktyków i współpraca wewnętrzna​

  • Istnienie społeczności praktyków dostępności cyfrowej.
  • Angażowanie pracowników z niepełnosprawnościami w projektowanie i ocenę usług.
  • Współpraca między działami (np. HR, IT, zakupy, komunikacja).

4.6. Zarządzanie ryzykiem, wyjątkami i skargami​

  • Udokumentowany proces akceptacji wyjątków od wymogów dostępności z uzasadnieniem i terminami.
  • Procedury obsługi skarg dotyczących dostępności.
  • System monitorowania zgłoszeń i działań naprawczych.

4.7. Szkolenia ogólne i kompetencyjne​

  • Szkolenia dotyczące kultury dostępności i inkluzji dla wszystkich pracowników.
  • Programy szkoleniowe są monitorowane i aktualizowane.
  • Nowi pracownicy otrzymują obowiązkowe szkolenie wprowadzające z zakresu dostępności.

Komunikacja i odpowiedzialność publiczna


🟦 Wymiar: Zarządzanie i kultura organizacyjna - wersja uproszczona dla małych podmiotów publicznych​

(szkoły, biblioteki, domy kultury, OPS, OSiR, małe urzędy, jednostki organizacyjne gminy)

1. Uproszczona definicja​

Wymiar Zarządzanie i kultura organizacyjna w małych podmiotach publicznych opisuje to, jak kierownictwo i pracownicy dbają o to, aby dostępność cyfrowa była naturalną częścią codziennego działania instytucji.

W małych jednostkach kluczowe jest uproszczenie procedur, jasne wyznaczenie odpowiedzialności oraz budowanie podstawowej świadomości — tak, aby każdy rozumiał swoją rolę w zapewnianiu dostępności treści, usług i komunikacji.


2. Cel wymiaru​

Celem jest:

  • zagwarantowanie, że instytucja spełnia podstawowe obowiązki prawne dotyczące dostępności,
  • zapewnienie minimalnych, ale stabilnych zasad działania,
  • rozwijanie prostej i praktycznej kultury dostępności,
  • włączenie dostępności do codziennych zadań, procedur i komunikacji,
  • ułatwienie pracy osobom odpowiedzialnym za dostępność.

3. Zakres wymiaru (uproszczony)​

3.1. Podstawy zarządzania​

  • minimalna, prosta polityka lub oświadczenie kierownictwa o wspieraniu dostępności,
  • wyznaczenie jednej osoby odpowiedzialnej za koordynację działań.

3.2. Organizacja pracy i komunikacja​

  • stosowanie podstawowych dobrych praktyk w tworzeniu treści,
  • dbałość o jasne zasady obiegu dokumentów i informacji.

3.3. Monitorowanie i bieżące poprawki​

  • reagowanie na zgłoszenia o problemach z dostępnością,
  • okresowe przeglądy strony internetowej i dokumentów.

3.4. Postawy i świadomość​

  • podstawowe szkolenia lub materiały informacyjne dla pracowników,
  • prosta komunikacja wewnętrzna o obowiązkach związanych z dostępnością.

4. Uproszczona lista punktów dowodowych​

4.1. Podstawy organizacyjne​

  • Kierownik jednostki formalnie wyznaczył osobę ds. dostępności (np. w zarządzeniu).
  • Istnieje krótka, zwięzła polityka lub deklaracja o wspieraniu dostępności.

4.2. Proste procesy i procedury​

  • Funkcjonuje prosta proceduraOpis ustalonego sposobu realizacji procesu lub jego części, określający czynności, kolejność, role, warunki i sposób dokumentowania działań. zgłaszania i obsługi problemów z dostępnością.
  • Treści przed publikacją są sprawdzane pod kątem podstawowych wymogów (np. nagłówki, kontrastRóżnica jasności między tekstem lub elementem graficznym a tłem. Odpowiedni kontrast ułatwia odczyt osobom słabowidzącym, użytkownikom urządzeń mobilnych i osobom korzystającym z treści w trudnych warunkach oświetleniowych., opisy alternatywne).

4.3. Monitorowanie i dokumentowanie​

  • Instytucja prowadzi podstawowy rejestrUporządkowany i aktualizowany zbiór powiązanych informacji wykorzystywanych w zapewnianiu dostępności cyfrowej. Rejestr stanowi źródło informacji wykorzystywanych w procesach, raportowaniu i publikowaniu informacji. zgłoszeń i działań naprawczych.
  • Raz lub dwa razy w roku przegląda stronę www i wybrane dokumenty.

4.4. Postawy i świadomość pracowników​

  • Pracownicy znają podstawowe obowiązki wynikające z ustawy o dostępności cyfrowej.
  • Osoba ds. dostępności ma dostęp do materiałów informacyjnych lub prostych szkoleń.

4.5. Współpraca i komunikacja​

  • Współpraca między pracownikami tworzącymi treści (np. sekretariat, dyrekcja, instruktorzy, nauczyciele).
  • Instytucja korzysta z gotowych szablonów i prostych narzędzi ułatwiających dostępność (np. szablon Word, checklisty).

5. Podsumowanie​

Uproszczona wersja wymiaru Zarządzanie i kultura organizacyjna dla małych jednostek publicznych opiera się na czterech fundamentach:

  1. Jasne minimum formalne — wyznaczona osoba, krótka polityka.
  2. Proste procesy — zgłaszanie problemów, podstawowe sprawdzenie treści.
  3. Podstawowy nadzór — okresowe przeglądy, rejestr zgłoszeń.
  4. Świadomość pracowników — wiedza o podstawowych obowiązkach.

Takie podejście jest realne do wdrożenia w każdej małej instytucji, bez nadmiernych obciążeń administracyjnych, a jednocześnie zapewnia zgodność z przepisami i rozwija kulturę dostępności.


Wersja uproszczona dla dużych podmiotów publicznych

Wymiar: Zarządzanie i kultura organizacyjna​

1. Opisowa definicja (uproszczona)​

Wymiar Zarządzanie i kultura organizacyjna opisuje sposób, w jaki duża instytucja publiczna kieruje, koordynuje i rozwija działania związane z dostępnością cyfrową. Obejmuje zarówno formalne struktury zarządzania (polityki, role, procesy), jak i kulturę pracy sprzyjającą włączeniu społecznemu i równości w dostępie do usług oraz informacji.

Dojrzała organizacja publiczna rozumie dostępność jako element jakości działania, obowiązek prawny oraz część wartości służby publicznej. W dużych instytucjach (ministerstwa, urzędy centralne, uczelnie, szpitale, urzędy miast) kluczowe jest zapewnienie spójności podejścia w wielu działach oraz utrzymanie ciągłości nadzoru nad dostępnością mimo zmian kadrowych i organizacyjnych.


2. Cel wymiaru​

  • zapewnienie jasnego, stabilnego systemu zarządzania dostępnością,
  • zagwarantowanie, że polityki, strategie i procesy uwzględniają dostępność cyfrową,
  • wzmocnienie kultury organizacyjnej opartej na inkluzji i różnorodności,
  • zapewnienie kierowniczego nadzoru, zasobów i rozliczalności,
  • wspieranie współpracy między działami,
  • umożliwienie ciągłego doskonalenia praktyk i narzędzi.

3. Zakres wymiaru (uproszczony)​

3.1. Zarządzanie strategiczne​

  • polityki i strategie dostępności,
  • jasno określone role, odpowiedzialności i struktury nadzoru.

3.2. Kultura organizacyjna​

  • działania wspierające inkluzję i różnorodność,
  • regularna komunikacja i podnoszenie świadomości.

3.3. Monitorowanie i odpowiedzialność​

  • wskaźniki i raportowanie,
  • system obsługi zgłoszeń o niedostępności,
  • kontrola zgodności z wymaganiami prawnymi.

3.4. Zasoby organizacyjne​

  • finansowanie programu dostępności,
  • narzędzia, szkolenia i wsparcie eksperckie.

4. Uproszczona lista punktów dowodowych​

4.1. Polityki i struktury zarządzania​

  • Obowiązująca polityka dostępności cyfrowej.
  • Wyznaczona osoba na poziomie kierowniczym odpowiedzialna za dostępność.
  • Funkcjonujący międzydziałowy zespół lub społeczność praktykówGrupa osób związanych wspólnym obszarem praktyki, które regularnie wymieniają wiedzę i doświadczenia oraz wspólnie rozwijają sposoby działania w tym obszarze. dostępności.

4.2. Nadzór i monitorowanie​

  • Stały monitoring zgodności usług, treści i technologii.
  • Wskaźniki dostępności w raportach wewnętrznych.
  • Procedura przeglądu dostępności przed publikacją treści.

4.3. Procedury i procesy​

  • Udokumentowane procesy obsługi zgłoszeń, skarg i działań naprawczych.
  • Proces akceptacji wyjątków od wymagań dostępności z uzasadnieniem i nadzorem.

4.4. Kultura i komunikacja​

  • Cykliczne działania podnoszące świadomość dostępności (kampanie, komunikaty).
  • Ujęcie dostępności w wartościach organizacyjnych lub kodeksie etycznym.
  • Współpraca z osobami z niepełnosprawnościami przy ocenie usług.

4.5. Zasoby i kompetencje​

  • Zapewnione środki finansowe na działania dostępnościowe.
  • Prowadzone szkolenia z zakresu kultury dostępności dla wszystkich pracowników.
  • Szkolenia wprowadzające dla nowych pracowników obejmują dostępność cyfrową.

5. Podsumowanie​

Uproszczona wersja wymiaru Zarządzanie i kultura organizacyjna dla dużych podmiotów publicznych koncentruje się na pięciu fundamentach:

  1. Stabilne zarządzanie — polityki, role, struktury.
  2. Kultura organizacyjna — wartości, świadomość, komunikacja.
  3. Stały nadzór i monitorowanie — wskaźniki, przeglądy, raporty.
  4. Procedury i procesy — skargi, zgłoszenia, wyjątki, audyty.
  5. Zasoby i kompetencje — finansowanie, narzędzia, szkolenia.

Taki model umożliwia dużym instytucjom publicznym budowanie trwałego, systemowego podejścia do dostępności cyfrowej.

Wcześniejsza wersja

Definicja

Kultura organizacyjna to zbiór wspólnych przekonań, wartości, zasad, norm i procesów ustanowionych przez liderów, które tworzą unikalny charakter organizacji i ostatecznie kształtują postawy i zachowania pracowników, decydują, jak pracownicy współpracują i funkcjonują na co dzień.

Kultura organizacyjna składa się ze wspólnych przekonań, wartości, zasad i procesów ustanowionych przez liderów, które ostatecznie kształtują postrzeganie, zachowania i zrozumienie pracowników.

— W3C, Accessibility Maturity Model

Cel wymiaru Kultura organizacyjna​

Uwaga. Tekst pochodzi z poprawionej wersji arkusza kalkulacyjnego

Aby wykazać dojrzałość kulturową w zakresie dostępności, wszystkie aspekty działania organizacji, procesy i umiejętności powinny uwzględniać kwestie integracji osób z niepełnosprawnościami. Każdy członek organizacji powinien rozumieć i być wrażliwy na znaczenie dostępności cyfrowej, w tym na swoją osobistą rolę i obowiązki w osiąganiu celów organizacji w zakresie dostępności. Dostępność powinna być integralną częścią różnorodności i integracji w organizacji, z wyraźnym uznaniem korzyści płynących z integracji osób z niepełnosprawnościami oraz wpływu dostępności cyfrowej na osoby z niepełnosprawnościamiOsoba mająca długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co w oddziaływaniu z różnymi barierami może utrudniać jej pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na zasadzie równości z innymi osobami. w celu zapewnienia dostępności miejsc pracy, usług i innych aspektów życia.

Powinno to być poparte postępami lub realizacją punktów sprawdzających kulturę lub innymi kryteriami.

Propozycje tematów zaleceń, rozwiązań i praktyk​

  1. Organizacja ustanawia obejmujące całą organizację polityki i procedury zarządzania dostępnością cyfrową. Oznacza to co najmniej:
  • jasne określenie ról organizacyjnych, uprawnień, obowiązków i oczekiwań dotyczących sposobu, w jaki przestrzegana jest zgodność z normami dostępności cyfrowej w przypadku działań związanych z nabywaniem, opracowywaniem, konfiguracją, wdrażaniem i konserwacją technologii
  • udokumentowane procesy i procedury testowania zgodności z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych lub z rozdziałami 9-11 normy ETSI 301 549
  • udokumentowane procesy i procedury dotyczące zgłaszania, oceny, śledzenia i rozwiązywania problemów i skarg związanych ze zgodnością z normami i zapewnianiem dostępności cyfrowej
  1. Organizacja aktualizuje swoje strategiczne dokumenty programowe o cele i zadania w zakresie zapewniania dostępności cyfrowej albo – alternatywnie – przyjmuje dokument strategiczny definiujący program zapewniania dostępności cyfrowej.
  2. Organizacja ustanawia w strukturze zarządzania organizacją osobę odpowiedzialną za dostępność cyfrową, który będzie koordynować i nadzorować działania w zakresie zapewniania zgodności z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych lub z rozdziałami 9-11 normy ETSI 301 549.
  3. Organizacja ocenia swoją zdolność i dojrzałość do zapewniania dostępności cyfrowej, aby ustalić, na jakim organizacja znajduje się etapie dojrzałości, i określić, jakie kroki są konieczne do poprawy zdolności do zapewniania dostępności cyfrowej.
  4. Organizacja opracuje swoją strategię osiągania dojrzałej dostępności cyfrowej, powiązaną z planowaniem strategicznym w całej organizacji, dostosowaną do charakteru, możliwości i warunków działania organizacji.
  5. Organizacja ustanawia sformalizowany proces lub planDokument określający zamierzone rezultaty, działania, odpowiedzialności, terminy i, jeśli potrzebne, zasoby oraz sposób monitorowania wykonania., aby zapewnić, że cała elektroniczna komunikacja organizacji będzie dostępna cyfrowo w maksymalnym możliwym zakresie oraz że organizacja zintegruje z systemem swojej pracy procedury oceny stanu dostępności cyfrowej, w tym przeglądy dostępności treści elektronicznych przed publikacją i dystrybucją, zarówno wewnętrzną, jak i publiczną. Ten proces lub plan obejmuje całą treść elektroniczną, niezależnie od formatu (np. treści internetowe, treści mobilne, prezentacje, dokumenty, arkusze kalkulacyjne, filmy, nagrania audio i posty w mediach społecznościowych).
  6. Organizacja opracuje plan obowiązkowych szkoleń pracowników, których celem jest uzyskanie lub aktualizacja podstawowej wiedzy o dostępności cyfrowej, zapoznających z aktualną polityką dostępności cyfrowej organizacji i problemami w jej realizacji oraz aktualnym planom i wymaganiom dotyczącym dostępności cyfrowej. Celem szkoleń powinno być również pogłębianie świadomości i uwrażliwianie pracowników na różnorodne potrzeby ludzi, w tym osób z niepełnosprawnościami.
  7. Organizacja regularnie współpracuje z osobami z niepełnosprawnościami lub z organizacjami osób z niepełnosprawnościami, w tym pracownikami lub grupami zasobów pracowniczych osób z niepełnosprawnościami, aby oceniać, czy technologie informacyjno-komunikacyjne organizacji umożliwiają osobom z niepełnosprawnościami dostęp do informacji i usług publicznych oraz korzystanie z nich w sposób porównywalny z dostępem osób bez niepełnosprawności.
  8. Organizacja angażuje osoby z niepełnosprawnościami w planowanie i wdrażanie działań na rzecz dostępności cyfrowej.
  9. Organizacja opracowuje i wdraża zasady oraz tryb przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej.