Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Nietypowe słowa

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 12 czerwca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 12 czerwca 2026 r.

1. Identyfikator testu

testID-085

2. Nazwa testu

Nietypowe słowa

3. Profil stosowania testu

Najniższy profil stosowania: profil pogłębiony

4. Opis testu

Test sprawdza, czy znaczenie nietypowych słów, terminów specjalistycznych, żargonu, skrótów używanych w nietypowym znaczeniu oraz wyrażeń obcojęzycznych zostało wyjaśnione w sposób umożliwiający zrozumienie treści przez odbiorcę.

Co oznaczają „nietypowe słowa”?

Przez „nietypowe słowa” WCAG rozumie słowa lub wyrażenia, których znaczenie może być nieznane przeciętnemu odbiorcy albo które zostały użyte w specjalistycznym znaczeniu.

Mogą to być między innymi:

  • terminy techniczne,
  • pojęcia prawne,
  • żargon zawodowy,
  • skróty używane w nietypowym znaczeniu,
  • wyrażenia obcojęzyczne,
  • słowa rzadko używane w języku ogólnym.

Przykłady:

  • interoperacyjność,
  • federacja tożsamości,
  • remediacja,
  • deskrypcja,
  • tokenizacja,
  • backlog,
  • SLA,
  • API.

Jeżeli znaczenie takich słów jest istotne dla zrozumienia treści, powinno zostać wyjaśnione.

5. Mapowanie do standardów

WCAG 2.1 / 2.2

  • 3.1.3 Nietypowe słowa (Poziom AAA)

EN 301 549

  • 9.3.1.3 Unusual Words
  • 11.3.1.3 Unusual Words

6. Zastosowanie do treści

Test stosuje się do:

  • artykułów,
  • informacji publicznych,
  • instrukcji,
  • procedur,
  • dokumentów urzędowych,
  • materiałów edukacyjnych,
  • formularzy,
  • komunikatów,
  • publikacji specjalistycznych.

7. Oczekiwany wynik

Znaczenie nietypowych słów, terminów specjalistycznych oraz wyrażeń mogących być niezrozumiałymi dla odbiorcy zostało wyjaśnione lub jest dostępne poprzez łatwo dostępne objaśnienie.

8. Dlaczego to jest ważne

DostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi. informacji zależy nie tylko od jej technicznej prezentacji, ale również od możliwości jej zrozumienia.

Brak wyjaśnienia znaczenia specjalistycznych pojęć może utrudniać lub uniemożliwiać korzystanie z informacji osobom:

  • z niepełnosprawnościami poznawczymi,
  • uczącym się języka,
  • posiadającym ograniczoną wiedzę specjalistyczną,
  • korzystającym z technologii wspomagających,
  • okazjonalnym użytkownikom danej usługi lub systemu.

9. Kogo to dotyczy

Szczególnie:

  • osób z trudnościami poznawczymi,
  • osób z niepełnosprawnością intelektualną,
  • osób z dysleksją,
  • osób starszych,
  • użytkowników o ograniczonej wiedzy specjalistycznej,
  • osób uczących się języka,
  • osób korzystających z tekstu łatwego do czytania i zrozumienia.

10. Sposób testowania

Krok 1. Identyfikacja nietypowych słów

Przejrzyj treść i zidentyfikuj:

  • terminy specjalistyczne,
  • pojęcia techniczne,
  • żargon zawodowy,
  • pojęcia prawne,
  • wyrażenia obcojęzyczne,
  • słowa rzadko używane,
  • skróty używane w nietypowym znaczeniu.

Krok 2. Ocena wyjaśnień

Sprawdź, czy znaczenie tych słów zostało wyjaśnione poprzez:

  • definicję w tekście,
  • słownik pojęć,
  • przypis,
  • rozwinięcie skrótu,
  • odnośnik do objaśnienia.

Krok 3. Ocena dostępności wyjaśnienia

Sprawdź, czy użytkownikużytkownikosoba, która wchodzi w interakcję z produktem, usługą lub środowiskiem może łatwo odnaleźć wyjaśnienie bez konieczności poszukiwania informacji poza ocenianym materiałem.

Krok 4. Ocena kompletności

Sprawdź, czy wyjaśniono wszystkie pojęcia niezbędne do zrozumienia treści.

11. Kryteria oceny wyniku

Spełnione

Znaczenie nietypowych słów zostało wyjaśnione lub użytkownik ma łatwy dostęp do ich objaśnień.

Częściowo spełnione

Wyjaśniono jedynie część pojęć lub wyjaśnienia są niepełne.

Niespełnione

Treść zawiera liczne nietypowe słowa lub terminy specjalistyczne, których znaczenie nie zostało wyjaśnione.

Nie dotyczy

Treść nie zawiera słów wymagających dodatkowych objaśnień.

12. Typowe niezgodności

  • używanie specjalistycznych terminów bez objaśnienia,
  • stosowanie skrótów bez rozwinięcia,
  • wykorzystywanie żargonu branżowego bez wyjaśnienia,
  • odwoływanie się do pojęć prawnych lub technicznych bez definicji,
  • używanie wyrażeń obcojęzycznych bez wyjaśnienia,
  • publikowanie instrukcji zawierających specjalistyczne pojęcia bez słownika.

13. Dobre praktyki

  • wyjaśnianie pojęć przy pierwszym użyciu,
  • rozwijanie skrótów przy pierwszym wystąpieniu,
  • tworzenie słowników pojęć,
  • stosowanie prostszego języka tam, gdzie jest to możliwe,
  • uzupełnianie definicji przykładami,
  • stosowanie odnośników do objaśnień.

14. Wynik testu

  • Spełnione
  • Częściowo spełnione
  • Niespełnione
  • Nie dotyczy

15. Ustalenia

Miejsce na opis wyników testu, wskazanie niewyjaśnionych pojęć oraz ocenę ich wpływu na zrozumienie treści.

16. Przykładowy opis niezgodności do raportu lub deklaracji

W ocenianej treści wykorzystano terminy specjalistyczne, pojęcia techniczne lub skróty, których znaczenie nie zostało wyjaśnione. Może to utrudniać zrozumienie informacji użytkownikom nieposiadającym specjalistycznej wiedzy w danym obszarze.

17. Rekomendacje naprawcze

  • wyjaśnić znaczenie specjalistycznych terminów,
  • rozwinąć skróty przy pierwszym użyciu,
  • opracować słownik pojęć,
  • zastąpić żargon prostszym językiem tam, gdzie jest to możliwe,
  • uzupełnić treść o przykłady i objaśnienia.

18. Powiązane testy

  • testID-021 Język strony
  • testID-022 Język części strony
  • testID-086 Skróty
  • testID-125 Informacja o podmiocie w tekst łatwy do czytania (ETR)ETR (tekst łatwy do czytania). Oznaczenie tekstu do łatwego do czytania i zrozumienia przeznaczonego dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, potrafiących czytać. Skrót od angielskich słów easy-to-read.
  • testID-133 Usługa lub procedura w ETR
  • test dotyczący prostego języka (jeżeli występuje w bibliotece)