Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Scenariusz testu - Format danych

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 10 czerwca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 10 czerwca 2026 r.

1. Identyfikator testu

testID-042


2. Nazwa testu

Format danych


3. Profil stosowania testu

Najniższy profil stosowania: profil wstępny


4. Opis testu

Test służy do sprawdzenia, czy użytkownikużytkownikosoba, która wchodzi w interakcję z produktem, usługą lub środowiskiem otrzymuje informacje o wymaganym formacie, typie lub strukturze danych przed rozpoczęciem wypełniania formularza.

Co oznacza pojęcie „format danych”?

Format danych określa sposób, w jaki użytkownik powinien wprowadzić informację do pola formularza.

Przykłady:

  • data: DD-MM-RRRR,
  • kod pocztowy: NN-NNN,
  • numer telefonu: 123 456 789,
  • numer PESEL: 11 cyfr,
  • hasło: minimum 12 znaków.

Dlaczego informacja o formacie jest ważna?

Użytkownik powinien wiedzieć przed rozpoczęciem wpisywania danych:

  • jakiego rodzaju danych oczekuje formularz,
  • jaki format jest wymagany,
  • jakie ograniczenia obowiązują.

Informowanie o wymaganym formacie dopiero po wystąpieniu błędu nie jest rozwiązaniem wystarczającym.


5. Mapowanie do standardów

WCAG 2.1

  • 3.3.2 Etykiety lub instrukcje (A)

EN 301 549

  • 9.3.3.2 Labels or Instructions
  • 10.3.3.2 Labels or Instructions
  • 11.3.3.2 Labels or Instructions

Techniki WCAG

Techniki wystarczające

  • G184
  • G89
  • G131
  • H90
  • H71

Techniki wspierające

  • ARIA1
  • ARIA9
  • ARIA17

6. Zastosowanie do treści

Test stosuje się do pól formularzy, dla których obowiązują określone wymagania dotyczące danych.

W szczególności:

  • pól daty,
  • numerów telefonów,
  • kodów pocztowych,
  • numerów identyfikacyjnych,
  • numerów dokumentów,
  • adresów e-mail,
  • haseł,
  • pól liczbowych,
  • pól z ograniczoną liczbą znaków.

7. Oczekiwany wynik

Za zgodny uznaje się formularz, dla którego użytkownik przed wprowadzeniem danych otrzymuje informację o:

  • wymaganym formacie danych,
  • wymaganym typie danych,
  • wymaganej długości danych, jeżeli ma znaczenie,
  • innych regułach wpływających na poprawność danych.

Informacje te są dostępne przed próbą wysłania formularza.


8. Dlaczego to jest ważne

Brak informacji o formacie danych powoduje, że użytkownik:

  • popełnia błędy,
  • musi wielokrotnie poprawiać formularz,
  • traci czas,
  • może zrezygnować z realizacji zadania.

Przekazanie wymagań przed rozpoczęciem wpisywania danych pomaga unikać błędów i zwiększa skuteczność korzystania z formularzy.


9. Kogo to dotyczy

Test ma szczególne znaczenie dla:

  • osób z niepełnosprawnościami poznawczymi,
  • osób z trudnościami uczenia się,
  • osób starszych,
  • osób korzystających z technologii wspomagających,
  • osób słabiej znających język formularza,
  • wszystkich użytkowników korzystających z formularzy.

10. Sposób testowania

Krok 1

Odszukaj pola formularzy wymagające określonego formatu danych.

Krok 2

Sprawdź etykiety oraz instrukcje dotyczące tych pól.

Krok 3

Oceń, czy użytkownik przed rozpoczęciem wpisywania danych otrzymuje informację o wymaganym formacie.

Krok 4

Sprawdź, czy użytkownik może określić:

  • jaki format jest wymagany,
  • jaka długość danych jest wymagana,
  • jakie ograniczenia obowiązują.

Krok 5

Spróbuj wpisać dane w nieprawidłowym formacie.

Krok 6

Jeżeli formularz odrzuca dane, sprawdź, czy odpowiednie informacje były dostępne jeszcze przed ich wprowadzeniem.

Krok 7

Sprawdź, czy wymagania dotyczące danych nie są przekazywane wyłącznie:

  • w komunikatach błędów,
  • po wysłaniu formularza,
  • po utracie fokusu przez pole.

11. Kryteria oceny wyniku

Wynik pozytywny

Wszystkie wymagania dotyczące formatu danych są przedstawione użytkownikowi przed rozpoczęciem wprowadzania danych.

Wynik częściowo pozytywny

Część pól zawiera informacje o wymaganym formacie, ale niektóre wymagania są niepełne lub niejednoznaczne.

Wynik negatywny

Formularz wymaga określonego formatu danych, ale nie informuje użytkownika o tych wymaganiach przed wprowadzeniem danych.


12. Typowe niezgodności

Najczęściej spotykane błędy:

  • brak informacji o formacie daty,
  • brak informacji o wymaganej długości hasła,
  • brak informacji o wymaganym formacie numeru telefonu,
  • wymagania prezentowane wyłącznie w komunikacie błędu,
  • informacje prezentowane dopiero po wysłaniu formularza,
  • używanie wyłącznie tekstu zastępczego (placeholder) do przekazania formatu danych,
  • niejednoznaczne instrukcje dotyczące sposobu wprowadzania danych.

13. Dobre praktyki

  • Umieszczanie informacji o formacie bezpośrednio przy polu.
  • Informowanie o ograniczeniach jeszcze przed rozpoczęciem wpisywania danych.
  • Stosowanie przykładów poprawnych wartości.
  • Informowanie o wymaganej długości hasła lub numeru identyfikacyjnego.
  • Zachowanie spójnego sposobu prezentowania wymagań w całym serwisie.

14. Wynik testu

  • Zgodne
  • Częściowo zgodne
  • Niezgodne
  • Nie dotyczy

15. Ustalenia

Miejsce na opis ustaleń osoby przeprowadzającej test.


16. Przykładowy opis niezgodności do raportu lub deklaracji

Formularz wymaga podania danych w określonym formacie, jednak użytkownik nie otrzymuje informacji o obowiązujących wymaganiach przed rozpoczęciem wprowadzania danych. Informacje te pojawiają się dopiero po wystąpieniu błędu walidacji.

lub

Pola formularza wymagają określonego formatu danych, lecz etykiety i instrukcje nie zawierają informacji pozwalających użytkownikowi ustalić poprawny sposób wprowadzenia danych.


17. Rekomendacje naprawcze

  • Uzupełnić etykiety lub instrukcje o informacje o wymaganym formacie danych.
  • Przedstawić użytkownikowi wymagania przed rozpoczęciem wpisywania danych.
  • Dodać przykłady poprawnych wartości.
  • Nie przekazywać informacji o formacie wyłącznie za pomocą komunikatów błędów.
  • Zweryfikować wszystkie formularze pod kątem zgodności z WCAG 3.3.2.

18. Powiązane testy

  • Widoczne etykiety lub instrukcje
  • Opisowe etykiety
  • Oznaczenie pól wymaganych
  • Programowe powiązanie etykiety z polem
  • Identyfikacja błędów
  • Komunikaty o błędach
  • Sugestie korekty błędów
  • Pomoc kontekstowa