Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Scenariusz testu - Identyfikacja błędów

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 10 czerwca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 10 czerwca 2026 r.

1. Identyfikator testu​

testID-044

2. Nazwa testu​

Identyfikacja błędów

3. Profil stosowania testu​

Najniższy profil stosowania: profil wstępny

4. Opis testu​

Test służy do sprawdzenia, czy w przypadku automatycznego wykrycia błędu formularz:

  • wskazuje pole zawierające błąd,
  • informuje użytkownika o wystąpieniu błędu,
  • opisuje błąd w postaci tekstu.

Co oznacza pojęcie „identyfikacja błędu”?​

Identyfikacja błędu polega na poinformowaniu użytkownika:

  • że wystąpił błąd,
  • którego pola dotyczy błąd,
  • na czym polega problemproblemUdokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań. Problem może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu funkcjonowania SZDC..

Przykłady poprawnych komunikatów:

  • „Pole Adres e-mail jest wymagane.”
  • „W polu Data urodzenia podano nieprawidłowy format daty.”
  • „Hasło nie spełnia wymagań bezpieczeństwa.”

Czego nie sprawdza ten test?​

Test nie ocenia, czy formularz podpowiada sposób poprawienia błędu.

To zagadnienie jest przedmiotem odrębnego testu:

Sugestie korekty błędów (WCAG 3.3.3).

Czy każdy formularz musi wykrywać błędy?​

Nie.

WCAG nie wymaga automatycznego wykrywania błędów.

Jeżeli jednak formularz wykrywa błędy, musi je poprawnie identyfikować i opisywać użytkownikowi.

5. Mapowanie do standardów​

WCAG 2.1​

  • 3.3.1 Identyfikacja błędów (A)

EN 301 549​

  • 9.3.3.1 Error Identification
  • 10.3.3.1 Error Identification
  • 11.3.3.1 Error Identification

Techniki WCAG​

Techniki wystarczające​

  • G83
  • G84
  • G85
  • ARIA18
  • ARIA19
  • ARIA21
  • SCR18
  • SCR32
  • PDF5
  • PDF22

Techniki wspierające​

  • G139
  • G199

6. Zastosowanie do treści​

Test stosuje się do formularzy, które:

  • sprawdzają poprawność danych,
  • wykrywają brak wymaganych danych,
  • wykrywają nieprawidłowy format danych,
  • wykrywają niedozwolone wartości,
  • uniemożliwiają wysłanie formularza zawierającego błędy.

W szczególności dotyczy:

  • formularzy kontaktowych,
  • formularzy rejestracyjnych,
  • formularzy logowania,
  • formularzy usług publicznych,
  • formularzy zakupowych,
  • formularzy rekrutacyjnych,
  • formularzy elektronicznych.

Wyjątki​

Jeżeli formularz nie wykrywa automatycznie błędów, wynik oznacza się jako:

Nie dotyczy (ND).

7. Oczekiwany wynik​

Za zgodny uznaje się formularz, dla którego:

  • użytkownikużytkownikosoba, która wchodzi w interakcję z produktem, usługą lub środowiskiem jest informowany o wystąpieniu błędu,
  • błędne pole jest wskazane,
  • błąd jest opisany tekstem,
  • użytkownik może ustalić, którego pola dotyczy problem,
  • komunikat jest możliwy do odnalezienia i odczytania przez użytkownika.

8. Dlaczego to jest ważne​

Użytkownik nie może poprawić błędu, jeżeli nie wie:

  • że błąd wystąpił,
  • gdzie wystąpił,
  • czego dotyczy.

Brak identyfikacji błędów powoduje:

  • dezorientację,
  • wielokrotne nieudane próby wysłania formularza,
  • frustrację użytkowników,
  • rezygnację z korzystania z usługi.

Prawidłowa identyfikacja błędów jest podstawowym warunkiem skutecznego korzystania z formularzy.

9. Kogo to dotyczy​

Test ma szczególne znaczenie dla:

  • osób niewidomych korzystających z czytników ekranu,
  • osób słabowidzących,
  • osób z niepełnosprawnościami poznawczymi,
  • osób z trudnościami uczenia się,
  • osób starszych,
  • wszystkich użytkowników korzystających z formularzy.

10. Sposób testowania​

Krok 1​

Odszukaj formularze zawierające automatyczne wykrywanie błędów.

Krok 2​

Zidentyfikuj pola:

  • wymagane,
  • posiadające określony format danych,
  • posiadające ograniczenia wartości.

Krok 3​

Celowo wprowadź błędne dane.

Przykłady:

  • pozostaw wymagane pole puste,
  • wpisz adres e-mail bez znaku „@”,
  • wpisz datę w nieprawidłowym formacie,
  • wpisz hasło niespełniające wymagań.

Krok 4​

Spróbuj przesłać formularz lub przejść do kolejnego kroku.

Krok 5​

Sprawdź, czy formularz wykrywa błąd.

Krok 6​

Sprawdź, czy użytkownik otrzymuje komunikat tekstowy.

Krok 7​

Sprawdź, czy komunikat:

  • wskazuje błędne pole,
  • opisuje charakter błędu,
  • jest możliwy do odnalezienia.

Krok 8​

Sprawdź, czy błędne pole jest odpowiednio oznaczone wizualnie lub programowo.

Krok 9 (opcjonalnie – profil audytowy)​

Sprawdź, czy zastosowano mechanizmy wspomagające technologie asystujące, np.:

  • aria-invalid,
  • aria-describedby,
  • aria-labelledby,
  • role="alert",
  • aria-live.

11. Kryteria oceny wyniku​

Wynik pozytywny​

Każdy automatycznie wykryty błąd jest wskazany użytkownikowi oraz opisany tekstem.

Wynik częściowo pozytywny​

Błędy są wykrywane, ale część komunikatów jest niepełna lub nie pozwala jednoznacznie określić błędnego pola.

Wynik negatywny​

Formularz wykrywa błędy, lecz nie wskazuje ich użytkownikowi lub nie opisuje ich w sposób zrozumiały.

12. Typowe niezgodności​

Najczęściej spotykane błędy:

  • oznaczenie błędu wyłącznie kolorem,
  • oznaczenie błędu wyłącznie ikoną,
  • brak tekstowego opisu błędu,
  • komunikat „Wystąpił błąd” bez wskazania pola,
  • komunikat „Nieprawidłowe dane” bez wyjaśnienia problemu,
  • brak powiązania komunikatu z polem formularza,
  • komunikat znajdujący się poza obszarem widocznym dla użytkownika,
  • błędne pole nieoznaczone wizualnie ani programowo.

13. Dobre praktyki​

  • Umieszczanie komunikatów bezpośrednio przy błędnym polu.
  • Wyświetlanie listy błędów na początku formularza.
  • Przenoszenie fokusu do listy błędów po nieudanym wysłaniu formularza.
  • Oznaczanie błędnych pól zarówno wizualnie, jak i tekstowo.
  • Zachowanie wprowadzonych danych w polach niezawierających błędów.
  • Stosowanie komunikatów zrozumiałych dla użytkownika.

14. Wynik testu​

  • Zgodne
  • Częściowo zgodne
  • Niezgodne
  • Nie dotyczy

15. Ustalenia​

Miejsce na opis ustaleń osoby przeprowadzającej test.

16. Przykładowy opis niezgodności do raportu lub deklaracji​

Formularz wykrywa błędnie wprowadzone dane, jednak nie wskazuje użytkownikowi, którego pola dotyczy problem. Komunikaty błędów nie umożliwiają jednoznacznej identyfikacji błędnych pól formularza.

lub

Błędy formularza oznaczane są wyłącznie kolorem i nie posiadają tekstowych opisów. Użytkownicy technologii wspomagających nie otrzymują informacji o występujących błędach.

17. Rekomendacje naprawcze​

  • Zapewnić tekstowe komunikaty opisujące każdy wykryty błąd.
  • Wskazywać użytkownikowi błędne pole formularza.
  • Powiązać komunikaty błędów z odpowiednimi polami formularza.
  • Nie opierać identyfikacji błędów wyłącznie na kolorze lub ikonach.
  • Zapewnić obsługę technologii wspomagających za pomocą odpowiednich mechanizmów ARIA.
  • Uwzględnić test identyfikacji błędów w procedurach odbioru formularzy.

18. Powiązane testy​

  • Widoczne etykiety lub instrukcje
  • Opisowe etykiety
  • Oznaczenie pól wymaganych
  • Format danych
  • Sugestie korekty błędów
  • Komunikaty o błędach
  • Zapobieganie błędom
  • Programowe powiązanie etykiety z polem