Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Scenariusz testu - Opisowe etykiety

Opracowanie: Sieć Dostępności Cyfrowej
Data zgłoszenia: 10 czerwca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 10 czerwca 2026 r.

1. Identyfikator testu​

testID-040

2. Nazwa testu​

Opisowe etykiety

3. Profil stosowania testu​

Najniższy profil stosowania: profil rozszerzony

4. Opis testu​

Test służy do sprawdzenia, czy etykiety i instrukcje formularza w sposób jasny, jednoznaczny i wystarczająco szczegółowy opisują cel pól formularza oraz oczekiwane dane.

Co oznacza pojęcie „opisowa etykieta”?​

Opisowa etykieta to taka etykieta lub instrukcja, która pozwala użytkownikowi zrozumieć:

  • jakie informacje należy podać,
  • czego dotyczy pole,
  • jakie dane są oczekiwane.

Przykłady poprawnych etykiet:

  • Imię
  • Adres e-mail
  • Numer PESEL
  • Data urodzenia

Przykłady niejednoznacznych etykiet:

  • Dane
  • Informacja
  • Pole 1
  • Wpisz tutaj

Co oznacza „wystarczająco opisowa”?​

Etykieta powinna przekazywać dokładnie tyle informacji, ile użytkownikużytkownikosoba, która wchodzi w interakcję z produktem, usługą lub środowiskiem potrzebuje do poprawnego wypełnienia pola.

Zbyt mała ilość informacji może powodować błędy.

Zbyt duża ilość informacji może utrudniać korzystanie z formularza.

Czego nie sprawdza ten test?​

Test nie ocenia:

  • programowego powiązania etykiety z polem,
  • komunikatów błędów,
  • poprawności nazw dostępnościowych,
  • zgodności nazwy dostępnościowej z etykietą.

Przedmiotem oceny jest wyłącznie treść etykiety lub instrukcji.

5. Mapowanie do standardów​

WCAG 2.1​

  • 2.4.6 Nagłówki i etykiety (AA)

EN 301 549​

  • 9.2.4.6 Headings and Labels
  • 10.2.4.6 Headings and Labels
  • 11.2.4.6 Headings and Labels

Techniki WCAG​

Techniki wystarczające​

  • G131 – Zapewnienie opisowych etykiet

Techniki wspierające​

  • ARIA1
  • ARIA9
  • ARIA17
  • G184
  • H71
  • G167

6. Zastosowanie do treści​

Test stosuje się do:

  • formularzy internetowych,
  • formularzy aplikacji webowych,
  • formularzy wyszukiwania,
  • formularzy logowania,
  • formularzy kontaktowych,
  • formularzy usług publicznych,
  • formularzy zakupowych,
  • formularzy rekrutacyjnych.

Obejmuje:

  • etykiety pól,
  • instrukcje dotyczące pól,
  • etykiety grup pól,
  • instrukcje dotyczące grup pól,
  • etykiety realizowane przez sąsiadujące przyciski.

7. Oczekiwany wynik​

Za zgodny uznaje się formularz, dla którego:

  • każda etykieta lub instrukcja opisuje cel pola formularza,
  • użytkownik może określić, jakie dane należy podać,
  • etykiety grup pól opisują znaczenie grupy oraz dostępnych odpowiedzi,
  • zastosowane nazwy są jednoznaczne i zrozumiałe,
  • etykiety nie wprowadzają użytkownika w błąd.

8. Dlaczego to jest ważne​

Formularz może być technicznie poprawny, a mimo to trudny lub niemożliwy do wypełnienia.

Jeżeli etykiety są niejasne:

  • użytkownik nie wie, jakie dane należy podać,
  • częściej popełnia błędy,
  • potrzebuje więcej czasu na realizację zadania,
  • może zrezygnować z korzystania z usługi.

Opisowe etykiety zmniejszają liczbę błędów i zwiększają skuteczność korzystania z formularzy.

9. Kogo to dotyczy​

Test ma szczególne znaczenie dla:

  • osób z niepełnosprawnościami poznawczymi,
  • osób z trudnościami uczenia się,
  • osób starszych,
  • osób korzystających z tłumaczenia automatycznego,
  • osób słabiej znających język formularza,
  • wszystkich użytkowników korzystających z formularzy po raz pierwszy.

10. Sposób testowania​

Krok 1​

Odszukaj wszystkie formularze występujące na stronie.

Krok 2​

Dla każdego pola formularza odczytaj:

  • etykietę,
  • instrukcję,
  • etykietę grupy pól,
  • instrukcję dotyczącą grupy pól.

Krok 3​

Oceń, czy użytkownik może jednoznacznie określić:

  • jakie dane ma podać,
  • czego dotyczy pole,
  • jakie odpowiedzi może wybrać.

Krok 4​

Sprawdź, czy etykiety nie są zbyt ogólne.

Przykłady potencjalnie problematycznych etykiet:

  • Dane
  • Informacje
  • Numer
  • Nazwa
  • Pole tekstowe

Krok 5​

Sprawdź grupy pól wyboru i przycisków opcji.

Oceń, czy:

  • grupa ma własną etykietę,
  • odpowiedzi są zrozumiałe,
  • użytkownik rozumie znaczenie wyboru.

Krok 6​

Jeżeli formularz zawiera szczególne wymagania dotyczące danych, sprawdź, czy są one opisane w sposób zrozumiały.

Krok 7 (opcjonalnie – profil audytowy)​

Sprawdź również treści dostarczane za pomocą:

  • title,
  • aria-label,
  • aria-labelledby,
  • aria-describedby.

Jeżeli są wykorzystywane jako instrukcje lub etykiety, oceń ich trafność i jednoznaczność.

11. Kryteria oceny wyniku​

Wynik pozytywny​

Wszystkie etykiety i instrukcje jednoznacznie opisują cel pól formularza.

Wynik częściowo pozytywny​

Występują pojedyncze niejednoznaczne etykiety, ale użytkownik może poprawnie wypełnić formularz.

Wynik negatywny​

Jedna lub więcej etykiet nie pozwala określić celu pola lub wymaganych danych.

12. Typowe niezgodności​

Najczęściej spotykane błędy:

  • etykiety zbyt ogólne,
  • etykiety niejednoznaczne,
  • kilka różnych pól posiadających identyczne etykiety,
  • brak etykiety grupy pól,
  • instrukcje nieinformujące o oczekiwanych danych,
  • używanie terminologii niezrozumiałej dla użytkowników,
  • stosowanie skrótów bez wyjaśnienia znaczenia,
  • etykiety opisujące coś innego niż rzeczywiste przeznaczenie pola.

Przykłady:

  • „Numer” zamiast „Numer telefonu”
  • „Data” zamiast „Data urodzenia”
  • „Kod” zamiast „Kod pocztowy”

13. Dobre praktyki​

  • Formułowanie etykiet językiem użytkownika.
  • Stosowanie jednoznacznych nazw pól.
  • Opisywanie przeznaczenia pola, a nie jego typu technicznego.
  • Stosowanie krótkich i zwięzłych instrukcji.
  • Wyjaśnianie skrótów i specjalistycznych pojęć.
  • Testowanie formularzy z udziałem rzeczywistych użytkowników.

14. Wynik testu​

  • Zgodne
  • Częściowo zgodne
  • Niezgodne
  • Nie dotyczy

15. Ustalenia​

Miejsce na opis ustaleń osoby przeprowadzającej test.

16. Przykładowy opis niezgodności do raportu lub deklaracji​

Część etykiet formularza nie opisuje jednoznacznie celu pól. Użytkownik nie otrzymuje wystarczających informacji pozwalających określić, jakie dane należy podać.

lub

Zastosowane etykiety są zbyt ogólne i nie pozwalają jednoznacznie odróżnić poszczególnych pól formularza, co zwiększa ryzyko błędnego wprowadzenia danych.

17. Rekomendacje naprawcze​

  • Zastąpić ogólne etykiety nazwami opisującymi oczekiwane dane.
  • Doprecyzować instrukcje dotyczące pól formularza.
  • Uzupełnić etykiety grup pól.
  • Ograniczyć użycie skrótów i terminologii specjalistycznej.
  • Zweryfikować formularz z perspektywy użytkownika, który nie zna jego struktury ani celu.
  • Wprowadzić przegląd jakości etykiet do procesu projektowania i odbioru formularzy.

18. Powiązane testy​

  • Widoczne etykiety lub instrukcje
  • Programowe powiązanie etykiety z polem
  • Nazwa dostępnościowa pola formularza
  • ZgodnośćzgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych przez SZDC, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. nazwy z etykietą
  • Wymagane pola formularza
  • Format danych
  • Identyfikacja błędów
  • Sugestie korekty błędów