Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Ocena dostępności dokumentu elektronicznego

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 19 lipca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 19 lipca 2026 r.

Definicja​

Ocena dostępnościOcena właściwości rozwiązania mających wpływ na możliwość korzystania z niego przez użytkowników, prowadzona w określonym celu i zakresie. dokumentu elektronicznego jest usługą audytorską polegającą na zbadaniu, czy dokument elektronicznyStanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych. spełnia wymagania dostępności cyfrowej oraz na wskazaniu problemów, które mogą utrudniać lub uniemożliwiać korzystanie z jego treści przez osoby z niepełnosprawnościamiOsoba mająca długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co w oddziaływaniu z różnymi barierami może utrudniać jej pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na zasadzie równości z innymi osobami..

Rezultatem usługi jest ocenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. dostępności dokumentu oraz rekomendacje dotyczące usunięcia zidentyfikowanych problemów.


Cel usługi​

Celem usługi jest dostarczenie organizacji wiarygodnej wiedzy o dostępności dokumentu elektronicznego przed jego publikacją, udostępnieniem, przekazaniem odbiorcom lub odbiorem od wykonawcy.


Kiedy warto rozważyć usługę?​

Usługa jest szczególnie przydatna, gdy:

  • dokument ma zostać opublikowany na stronie internetowej lub w Biuletynie Informacji Publicznej;
  • dokument będzie udostępniany obywatelom lub klientom organizacji;
  • dokument stanowi element procesu administracyjnego lub usługi publicznej;
  • organizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. odbiera dokument przygotowany przez wykonawcę;
  • dokument ma być wzorcem dla kolejnych publikacji;
  • istnieją wątpliwości dotyczące jakości lub dostępności dokumentu.

Jakie rezultaty organizacja chce osiągnąć?​

Organizacja chce uzyskać odpowiedź przede wszystkim na następujące pytania:

  • czy dokument spełnia wymagania dostępności;
  • jakie problemy utrudniają korzystanie z dokumentu;
  • jaki wpływ mają one na użytkowników;
  • które problemy należy usunąć przed publikacją lub odbiorem dokumentu;
  • czy dokument może zostać bezpiecznie opublikowany lub odebrany.

Na czym polega usługa?​

Usługa polega na eksperckiej ocenie dokumentu elektronicznego z wykorzystaniem metod odpowiednich dla jego rodzaju oraz technologii, w jakiej został przygotowany.

Ocena może obejmować między innymi:

  • analizę struktury dokumentu;
  • ocenę sposobu oznaczania nagłówków, tabel, list i innych elementów strukturalnych;
  • ocenę opisów alternatywnych elementów graficznych;
  • ocenę dostępności formularzy i elementów interaktywnych;
  • ocenę kolejności odczytu;
  • ocenę poprawności znaczników i metadanych;
  • wykorzystanie narzędzi automatycznych wspomagających ocenę;
  • testy z wykorzystaniem technologii wspomagających;
  • ocenę zgodności z odpowiednimi wymaganiami WCAGStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych. i EN 301 549Europejska norma określająca wymagania dostępności dla produktów i usług technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz powiązane procedury testowe i metody oceny..

Zakres ocenyOkreślenie przedmiotu, celu, mających zastosowanie wymagań oraz granic prowadzonej oceny. powinien być dostosowany do rodzaju dokumentu oraz celu, któremu ma służyć.


Jakich rezultatów należy oczekiwać?​

Rezultatem usługi powinien być raport zawierający co najmniej:

  • opis ocenianego dokumentu;
  • zakres wykonanej oceny;
  • wykaz stwierdzonych problemów dostępności;
  • ocenę wpływu poszczególnych problemów na możliwość korzystania z dokumentu;
  • wskazanie wymagań, których problemy dotyczą;
  • rekomendacje dotyczące usunięcia problemów;
  • ogólną ocenę dostępności dokumentu.

Jakie materiały stanowią podstawę odbioru usługi?​

Podstawę odbioru usługi powinny stanowić:

  • raport z oceny dostępności dokumentu;
  • wykaz stwierdzonych problemów;
  • uzasadnienie przedstawionych ocen;
  • materiały dokumentujące najważniejsze obserwacje (np. zrzuty ekranu, wyniki testów lub inne materiały dowodowe, jeżeli zostały uzgodnione).

Odpowiedzialność wykonawcy​

Wykonawca odpowiada za:

  • dobór metod oceny odpowiednich dla rodzaju dokumentu;
  • rzetelne przeprowadzenie oceny;
  • prawidłową interpretację wymagań dostępności;
  • udokumentowanie wyników;
  • przedstawienie jednoznacznych i uzasadnionych wniosków.

Wykonawca nie odpowiada za usunięcie stwierdzonych problemów ani za decyzję o publikacji dokumentu.


Odpowiedzialność organizacji​

Organizacja odpowiada za:

  • przekazanie dokumentu podlegającego ocenie;
  • określenie celu wykorzystania wyników usługi;
  • udostępnienie informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny;
  • podjęcie decyzji dotyczących publikacji lub poprawy dokumentu;
  • usunięcie stwierdzonych problemów lub zlecenie ich usunięcia.

Czego usługa nie obejmuje?​

Usługa nie obejmuje:

  • naprawiania dokumentu;
  • przygotowania nowej wersji dokumentu;
  • konwersji dokumentu do innego formatu;
  • opracowania treści dokumentu;
  • szkolenia pracowników;
  • wdrożenia organizacyjnych zasad przygotowywania dokumentów.

Usługi te mogą być przedmiotem odrębnych usług wykonawczych lub usług wsparcia kompetencyjnego.


Powiązane usługi​

Z usługą są szczególnie powiązane:

  • Tworzenie szablonów podstawowych dokumentów;
  • Tworzenie zasad i metod kontroli dostępności dokumentów przed publikacją;
  • Wsparcie prac naprawczych;
  • Ocena zgodnościOcena służąca ustaleniu, czy i w jakim zakresie przedmiot oceny spełnia określone wymagania. przed odbiorem;
  • Audyt zgodności;
  • Ocena na potrzeby deklaracji dostępności.

Co należy określić przy zamawianiu?​

Przy zamawianiu usługi warto określić:

  • rodzaj dokumentu oraz jego format;
  • liczbę dokumentów objętych oceną;
  • cel wykonywania oceny (publikacjaUdostępnienie treści lub zasobu cyfrowego określonym odbiorcom w wybranym kanale cyfrowym., odbiór, kontrola jakości, inny);
  • wymagania dostępności stanowiące podstawę oceny;
  • oczekiwany zakres raportu;
  • sposób wykorzystania wyników oceny.

Najważniejsza zasada​

Ocena dostępności dokumentu elektronicznego służy dostarczeniu organizacji wiarygodnej wiedzy o jakości dokumentu przed jego publikacją lub odbiorem. Nie zastępuje procesu przygotowania dostępnego dokumentu ani kontroli jakości prowadzonej przez jego autora.