Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Ocena dostępności dokumentu elektronicznego

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 19 lipca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 19 lipca 2026 r.

Definicja

OcenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. dostępności dokumentu elektronicznego jest usługą audytorską polegającą na zbadaniu, czy dokument elektronicznydokument elektronicznyPlik do pobrania, który może być przeglądany, drukowany lub wypełniany przez użytkowników w trybie off-line lub on-line. spełnia wymagania dostępności cyfrowej oraz na wskazaniu problemów, które mogą utrudniać lub uniemożliwiać korzystanie z jego treści przez osoby z niepełnosprawnościamiosoby z niepełnosprawnościamiOsoby, które mają długotrwałą niepełnosprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, która w oddziaływaniu z różnymi barierami mogą utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w życiu społecznym na równych zasadach z innymi osobami..

Rezultatem usługi jest ocena dostępności dokumentu oraz rekomendacje dotyczące usunięcia zidentyfikowanych problemów.


Cel usługi

Celem usługi jest dostarczenie organizacji wiarygodnej wiedzy o dostępności dokumentu elektronicznego przed jego publikacją, udostępnieniem, przekazaniem odbiorcom lub odbiorem od wykonawcy.


Kiedy warto rozważyć usługę?

Usługa jest szczególnie przydatna, gdy:

  • dokument ma zostać opublikowany na stronie internetowej lub w Biuletynie Informacji Publicznej;
  • dokument będzie udostępniany obywatelom lub klientom organizacji;
  • dokument stanowi element procesu administracyjnego lub usługi publicznej;
  • organizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny odbiera dokument przygotowany przez wykonawcę;
  • dokument ma być wzorcem dla kolejnych publikacji;
  • istnieją wątpliwości dotyczące jakości lub dostępności dokumentu.

Jakie rezultaty organizacja chce osiągnąć?

Organizacja chce uzyskać odpowiedź przede wszystkim na następujące pytania:

  • czy dokument spełnia wymagania dostępności;
  • jakie problemy utrudniają korzystanie z dokumentu;
  • jaki wpływ mają one na użytkowników;
  • które problemy należy usunąć przed publikacją lub odbiorem dokumentu;
  • czy dokument może zostać bezpiecznie opublikowany lub odebrany.

Na czym polega usługa?

Usługa polega na eksperckiej ocenie dokumentu elektronicznego z wykorzystaniem metod odpowiednich dla jego rodzaju oraz technologii, w jakiej został przygotowany.

Ocena może obejmować między innymi:

  • analizę struktury dokumentu;
  • ocenę sposobu oznaczania nagłówków, tabel, list i innych elementów strukturalnych;
  • ocenę opisów alternatywnych elementów graficznych;
  • ocenę dostępności formularzy i elementów interaktywnych;
  • ocenę kolejności odczytu;
  • ocenę poprawności znaczników i metadanych;
  • wykorzystanie narzędzi automatycznych wspomagających ocenę;
  • testy z wykorzystaniem technologii wspomagających;
  • ocenę zgodności z odpowiednimi wymaganiami WCAG i EN 301 549.

Zakres oceny powinien być dostosowany do rodzaju dokumentu oraz celu, któremu ma służyć.


Jakich rezultatów należy oczekiwać?

Rezultatem usługi powinien być raport zawierający co najmniej:

  • opis ocenianego dokumentu;
  • zakres wykonanej oceny;
  • wykaz stwierdzonych problemów dostępności;
  • ocenę wpływu poszczególnych problemów na możliwość korzystania z dokumentu;
  • wskazanie wymagań, których problemy dotyczą;
  • rekomendacje dotyczące usunięcia problemów;
  • ogólną ocenę dostępności dokumentu.

Jakie materiały stanowią podstawę odbioru usługi?

Podstawę odbioru usługi powinny stanowić:

  • raport z oceny dostępności dokumentu;
  • wykaz stwierdzonych problemów;
  • uzasadnienie przedstawionych ocen;
  • materiały dokumentujące najważniejsze obserwacje (np. zrzuty ekranu, wyniki testów lub inne materiały dowodowe, jeżeli zostały uzgodnione).

Odpowiedzialność wykonawcy

Wykonawca odpowiada za:

  • dobór metod oceny odpowiednich dla rodzaju dokumentu;
  • rzetelne przeprowadzenie oceny;
  • prawidłową interpretację wymagań dostępności;
  • udokumentowanie wyników;
  • przedstawienie jednoznacznych i uzasadnionych wniosków.

Wykonawca nie odpowiada za usunięcie stwierdzonych problemów ani za decyzję o publikacji dokumentu.


Odpowiedzialność organizacji

Organizacja odpowiada za:

  • przekazanie dokumentu podlegającego ocenie;
  • określenie celu wykorzystania wyników usługi;
  • udostępnienie informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny;
  • podjęcie decyzji dotyczących publikacji lub poprawy dokumentu;
  • usunięcie stwierdzonych problemów lub zlecenie ich usunięcia.

Czego usługa nie obejmuje?

Usługa nie obejmuje:

  • naprawiania dokumentu;
  • przygotowania nowej wersji dokumentu;
  • konwersji dokumentu do innego formatu;
  • opracowania treści dokumentu;
  • szkolenia pracowników;
  • wdrożenia organizacyjnych zasad przygotowywania dokumentów.

Usługi te mogą być przedmiotem odrębnych usług wykonawczych lub usług wsparcia kompetencyjnego.


Powiązane usługi

Z usługą są szczególnie powiązane:

  • Tworzenie szablonów podstawowych dokumentów;
  • Tworzenie zasad i metod kontroli dostępności dokumentów przed publikacją;
  • Wsparcie prac naprawczych;
  • Ocena zgodności przed odbiorem;
  • Audyt zgodności;
  • Ocena na potrzeby deklaracji dostępności.

Co należy określić przy zamawianiu?

Przy zamawianiu usługi warto określić:

  • rodzaj dokumentu oraz jego format;
  • liczbę dokumentów objętych oceną;
  • cel wykonywania oceny (publikacja, odbiór, kontrola jakości, inny);
  • wymagania dostępności stanowiące podstawę oceny;
  • oczekiwany zakres raportu;
  • sposób wykorzystania wyników oceny.

Najważniejsza zasada

Ocena dostępności dokumentu elektronicznego służy dostarczeniu organizacji wiarygodnej wiedzy o jakości dokumentu przed jego publikacją lub odbiorem. Nie zastępuje procesu przygotowania dostępnego dokumentu ani kontroli jakości prowadzonej przez jego autora.