Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Jak wybrać właściwą usługę audytorską
Cel załącznika
Celem załącznika jest pomoc organizacjom w wyborze usługi audytorskiej najlepiej odpowiadającej realizowanemu przedsięwzięciu oraz decyzjom, które mają zostać podjęte na podstawie jej rezultatów.
Przewodnik pomaga rozpoznać rzeczywistą potrzebę organizacji, określić rolę wsparcia audytorskiego oraz dobrać usługę dostarczającą informacji rzeczywiście potrzebnych do prowadzenia działań, podejmowania decyzji i zapewniania dostępności cyfrowej.
Dlaczego wybór właściwej usługi jest ważny?
Usługi audytorskie są wykorzystywane na wszystkich etapach cyklu życia rozwiązań cyfrowych. Mogą wspierać projektowanie, rozwój, odbiór, utrzymanie, ocenianie stanu dostępności, przygotowanie deklaracji dostępności oraz wiele innych przedsięwzięć.
Mimo to w praktyce bardzo różne potrzeby organizacji są często określane jednym słowem – audyt.
Tymczasem audyt zgodności jest tylko jednym z wielu rodzajów usług audytorskich.
OrganizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny może potrzebować zdiagnozowania problemów, wsparcia prowadzonych prac, oceny projektu, sprawdzenia wykonanych poprawek, nadzorowania realizacji zamówienia, przygotowania odbioru, systematycznego monitorowania stanu dostępności albo potwierdzenia zgodności rozwiązania z wymaganiami. Każda z tych sytuacji wymaga innego rodzaju wsparcia.
Dobór właściwej usługi wpływa na jakość uzyskanych informacji, racjonalność wykorzystania czasu i środków oraz skuteczność całego przedsięwzięcia. Nieodpowiednio dobrana usługa może prowadzić do wykonywania ocen, których organizacja w rzeczywistości nie potrzebuje, lub do braku informacji niezbędnych do podjęcia właściwych decyzji.
Co powinno decydować o wyborze usługi?
Dobór usługi audytorskiej powinien wynikać przede wszystkim z odpowiedzi na trzy pytania:
- W związku z jakim przedsięwzięciem organizacja potrzebuje wsparcia audytorskiego?
- Jaką rolę ma odegrać wsparcie audytorskie podczas realizacji tego przedsięwzięcia?
- Jakich rezultatów organizacja oczekuje od usługi?
Odpowiedzi na te pytania pozwalają dobrać usługę odpowiadającą rzeczywistym potrzebom organizacji oraz uniknąć zamawiania ocen wykonywanych wyłącznie dlatego, że są najbardziej znane lub najczęściej oferowane.
Jak wybrać usługę?
Krok 1. Określ przedsięwzięcie
Najpierw określ, z jakim przedsięwzięciem związana jest potrzeba wsparcia audytorskiego.
Może to być między innymi:
- projektowanie nowego rozwiązania;
- rozwój lub modernizacja rozwiązania;
- prowadzenie prac naprawczych;
- realizacja zamówienia przez wykonawcę;
- odbiór rozwiązania;
- eksploatacja i utrzymanie;
- przygotowanie deklaracji dostępności;
- ocenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. nieproporcjonalnego obciążenia;
- wdrożenie systematycznego obserwowania i oceniania stanu dostępności i zgodności.
To samo rozwiązanie może wymagać różnych usług audytorskich na kolejnych etapach swojego cyklu życia.
Krok 2. Określ rolę wsparcia audytorskiego
Następnie określ, do czego organizacja chce wykorzystać usługę.
Wsparcie audytorskie może służyć między innymi:
- wykrywaniu problemów dostępności;
- rozpoznaniu stanu rozwiązania;
- ocenie projektu;
- wspieraniu prac naprawczych;
- sprawdzaniu skuteczności wykonanych poprawek;
- nadzorowaniu zapewniania dostępności podczas realizacji zamówienia;
- wsparciu odbioru rozwiązania;
- systematycznemu obserwowaniu zmian stanu dostępności;
- przygotowaniu deklaracji dostępności;
- ocenie nieproporcjonalnego obciążenia;
- badaniu doświadczeń użytkowników;
- potwierdzeniu zgodności rozwiązania z wymaganiami.
Ta sama metoda badawcza może być wykorzystywana w różnych usługach, ale każda z nich pełni inną rolę i prowadzi do innych rezultatów.
Krok 3. Określ oczekiwane rezultaty
Na końcu odpowiedz na pytanie, jakich rezultatów organizacja oczekuje od usługi.
Rezultatem mogą być między innymi:
- raporty wykrytych problemów;
- wskazanie przyczyn i priorytetów działań;
- opinia o stanie dostępności rozwiązania;
- ocena projektu;
- weryfikacja skuteczności wykonanych poprawek;
- analiza materiałów dowodowych;
- informacje potrzebne do odbioru rozwiązania;
- informacje potrzebne do aktualizacji deklaracji dostępności;
- materiały dowodowe dotyczące stanu dostępności;
- potwierdzenie zgodności rozwiązania z wymaganiami.
Rezultat usługi powinien odpowiadać decyzjom, które organizacja zamierza podjąć po zakończeniu przedsięwzięcia.
Typowe sytuacje
| Jeżeli organizacja potrzebuje... | Rozważ przede wszystkim... |
|---|---|
| wykryć i udokumentować problemy dostępności | Testowanie dostępności |
| uzyskać zweryfikowane wyniki badań automatycznych | Skanowanie dostępności |
| poznać rzeczywisty stanstanAktualny, udokumentowany opis określonego obiektu w danym momencie. W SZDC pojęcie stanu odnosi się przede wszystkim do stanu dostępności i zgodności zasobów oraz stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowej. rozwiązania i określić kierunek dalszych działań | Przegląd diagnostyczny |
| ocenić projekt przed rozpoczęciem realizacji | Ocena dostępności projektu |
| wspierać prowadzone prace naprawcze | Wsparcie prac naprawczych |
| sprawdzić skuteczność wykonanych poprawek | Weryfikacja prac naprawczych |
| nadzorować zapewnianie dostępności podczas realizacji zamówienia | Nadzór audytorski nad realizacją zamówienia |
| przygotować odbiór rozwiązania | Wsparcie audytorskie odbioru |
| systematycznie obserwować zmiany stanu dostępności | Monitoring dostępnościmonitoring dostępnościSystematyczne sprawdzanie, czy publikowane materiały spełniają przyjęte wymagania dostępności. Monitoring może obejmować przeglądy próbek publikacji, analizę zgłoszeń odbiorców i okresową ocenę procesu. |
| uruchomić własny system obserwowania i oceniania | Wdrożenie systemu obserwowania i oceniania stanu dostępności i zgodności |
| przygotować lub zaktualizować deklarację dostępności | Ocena na potrzeby deklaracji dostępności |
| przeprowadzić ocenę nieproporcjonalnego obciążenia | Wsparcie audytorskie oceny nieproporcjonalnego obciążenia |
| ocenić dostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi. dokumentu elektronicznego | Ocena dostępności dokumentu elektronicznego |
| ocenić dostępność całego procesu korzystania z usługi | Ocena dostępności cyfrowej usługi |
| poznać doświadczenia użytkowników | Badania z użytkownikami |
| uzyskać formalne i kompleksowe potwierdzenie zgodności | Audyt zgodności |
W praktyce jedno przedsięwzięcie może wymagać wykorzystania kilku różnych usług audytorskich realizowanych kolejno lub równolegle.
Testowanie dostępności Skanowanie dostępności Przegląd diagnostyczny Ocena dostępności projektu Wsparcie prac naprawczych Weryfikacja prac naprawczych Nadzór audytorski nad realizacją zamówienia Wsparcie audytorskie odbioru Monitoring dostępności Wdrożenie systemu obserwowania i oceniania stanu dostępności i zgodności Ocena na potrzeby deklaracji dostępności Wsparcie audytorskie oceny nieproporcjonalnego obciążenia Ocena dostępności dokumentu elektronicznego Ocena dostępności cyfrowej usługi Badania z użytkownikami Audyt zgodności
Przykładowe błędy
Traktowanie audytu zgodności jako uniwersalnej usługi
Audyt zgodności nie jest rozwiązaniem wszystkich problemów związanych z dostępnością.
Powinien być wybierany wtedy, gdy organizacja rzeczywiście potrzebuje kompleksowego potwierdzenia zgodności rozwiązania z wymaganiami.
Zamawianie audytu zamiast wsparcia procesu naprawczego
Jeżeli organizacja zamierza doprowadzić rozwiązanie do wymaganego poziomu dostępności, zwykle potrzebuje przede wszystkim przeglądu diagnostycznego, testowania dostępności, wsparcia prac naprawczych oraz weryfikacji wykonanych zmian.
Audyt zgodności powinien być końcowym potwierdzeniem osiągniętego rezultatu, a nie narzędziem prowadzenia prac naprawczych.
Ponowne wykonywanie pełnego audytu po każdej zmianie
Po zakończeniu określonego zakresu prac organizacja często potrzebuje jedynie sprawdzenia skuteczności wykonanych poprawek.
W takiej sytuacji właściwszą usługą jest weryfikacja prac naprawczych.
Zamawianie audytu na potrzeby odbioru rozwiązania
Odbiór powinien opierać się przede wszystkim na ocenie materiałów dowodowych przedstawionych przez wykonawcę oraz odpowiednio dobranych testach weryfikacyjnych.
Najbardziej odpowiednią usługą jest zwykle wsparcie audytorskie odbioru.
Regularne zlecanie audytów zamiast systematycznego obserwowania stanu dostępności
Jeżeli organizacja chce stale utrzymywać aktualną wiedzę o stanie swoich rozwiązań, właściwszym rozwiązaniem jest monitoring dostępności albo wdrożenie własnego systemu obserwowania i oceniania stanu dostępności i zgodności.
Najważniejsza zasada
Usługę audytorską należy dobierać przede wszystkim do przedsięwzięcia, roli, jaką ma odegrać wsparcie audytorskie, oraz rezultatów, których organizacja rzeczywiście potrzebuje.
Audyt zgodności jest tylko jednym z rodzajów usług audytorskich i powinien być wybierany wyłącznie wtedy, gdy organizacja potrzebuje formalnego, kompleksowego i metodycznie uzasadnionego potwierdzenia zgodności rozwiązania z wymaganiami.