Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 31 maja 2026 r., ostatnia aktualizacja: 19 lipca 2026 r.

Jak wybrać właściwą usługę audytorską

Cel załącznika​

Celem załącznika jest pomoc organizacjom w wyborze usługi audytorskiej najlepiej odpowiadającej realizowanemu przedsięwzięciu oraz decyzjom, które mają zostać podjęte na podstawie jej rezultatów.

Przewodnik pomaga rozpoznać rzeczywistą potrzebę organizacji, określić rolę wsparcia audytorskiego oraz dobrać usługę dostarczającą informacji rzeczywiście potrzebnych do prowadzenia działań, podejmowania decyzji i zapewniania dostępności cyfrowej.


Dlaczego wybór właściwej usługi jest ważny?​

Usługi audytorskie są wykorzystywane na wszystkich etapach cyklu życia rozwiązań cyfrowych. Mogą wspierać projektowanie, rozwój, odbiór, utrzymanie, ocenianie stanu dostępności, przygotowanie deklaracji dostępności oraz wiele innych przedsięwzięć.

Mimo to w praktyce bardzo różne potrzeby organizacji są często określane jednym słowem – audyt.

Tymczasem audyt zgodności jest tylko jednym z wielu rodzajów usług audytorskich.

OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. może potrzebować zdiagnozowania problemów, wsparcia prowadzonych prac, oceny projektu, sprawdzenia wykonanych poprawek, nadzorowania realizacji zamówienia, przygotowania odbioru, systematycznego monitorowania stanu dostępności albo potwierdzenia zgodności rozwiązania z wymaganiami. Każda z tych sytuacji wymaga innego rodzaju wsparcia.

Dobór właściwej usługi wpływa na jakość uzyskanych informacji, racjonalność wykorzystania czasu i środków oraz skuteczność całego przedsięwzięcia. Nieodpowiednio dobrana usługa może prowadzić do wykonywania ocen, których organizacja w rzeczywistości nie potrzebuje, lub do braku informacji niezbędnych do podjęcia właściwych decyzji.


Co powinno decydować o wyborze usługi?​

Dobór usługi audytorskiej powinien wynikać przede wszystkim z odpowiedzi na trzy pytania:

  1. W związku z jakim przedsięwzięciem organizacja potrzebuje wsparcia audytorskiego?
  2. Jaką rolę ma odegrać wsparcie audytorskie podczas realizacji tego przedsięwzięcia?
  3. Jakich rezultatów organizacja oczekuje od usługi?

Odpowiedzi na te pytania pozwalają dobrać usługę odpowiadającą rzeczywistym potrzebom organizacji oraz uniknąć zamawiania ocen wykonywanych wyłącznie dlatego, że są najbardziej znane lub najczęściej oferowane.


Jak wybrać usługę?

Krok 1. Określ przedsięwzięcie​

Najpierw określ, z jakim przedsięwzięciem związana jest potrzeba wsparcia audytorskiego.

Może to być między innymi:

  • projektowanie nowego rozwiązania;
  • rozwój lub modernizacja rozwiązania;
  • prowadzenie prac naprawczych;
  • realizacja zamówienia przez wykonawcę;
  • odbiór rozwiązania;
  • eksploatacja i utrzymanie;
  • przygotowanie deklaracji dostępności;
  • ocenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. nieproporcjonalnego obciążenia;
  • wdrożenie systematycznego obserwowania i oceniania stanu dostępności i zgodności.

To samo rozwiązanie może wymagać różnych usług audytorskich na kolejnych etapach swojego cyklu życia.


Krok 2. Określ rolę wsparcia audytorskiego​

Następnie określ, do czego organizacja chce wykorzystać usługę.

Wsparcie audytorskie może służyć między innymi:

  • wykrywaniu problemów dostępności;
  • rozpoznaniu stanu rozwiązania;
  • ocenie projektu;
  • wspieraniu prac naprawczych;
  • sprawdzaniu skuteczności wykonanych poprawek;
  • nadzorowaniu zapewniania dostępności podczas realizacji zamówienia;
  • wsparciu odbioru rozwiązania;
  • systematycznemu obserwowaniu zmian stanu dostępności;
  • przygotowaniu deklaracji dostępności;
  • ocenie nieproporcjonalnego obciążenia;
  • badaniu doświadczeń użytkowników;
  • potwierdzeniu zgodności rozwiązania z wymaganiami.

Ta sama metoda badawcza może być wykorzystywana w różnych usługach, ale każda z nich pełni inną rolę i prowadzi do innych rezultatów.


Krok 3. Określ oczekiwane rezultaty​

Na końcu odpowiedz na pytanie, jakich rezultatów organizacja oczekuje od usługi.

Rezultatem mogą być między innymi:

  • raporty wykrytych problemów;
  • wskazanie przyczyn i priorytetów działań;
  • opinia o stanie dostępności rozwiązania;
  • ocena projektu;
  • weryfikacjaSprawdzenie informacji, wyniku, działania albo stanu w celu potwierdzenia jego poprawności, zgodności z określonym kryterium lub skuteczności. skuteczności wykonanych poprawek;
  • analiza materiałów dowodowych;
  • informacje potrzebne do odbioru rozwiązania;
  • informacje potrzebne do aktualizacji deklaracji dostępności;
  • materiały dowodowe dotyczące stanu dostępności;
  • potwierdzenie zgodności rozwiązania z wymaganiami.

Rezultat usługi powinien odpowiadać decyzjom, które organizacja zamierza podjąć po zakończeniu przedsięwzięcia.


Typowe sytuacje

Jeżeli organizacja potrzebuje...Rozważ przede wszystkim...
wykryć i udokumentować problemy dostępnościTestowanie dostępności
uzyskać zweryfikowane wyniki badań automatycznychSkanowanie dostępności
poznać rzeczywisty stanAktualny, udokumentowany opis określonego obiektu w danym momencie. W zapewnianiu dostępności cyfrowej pojęcie stanu odnosi się przede wszystkim do stanu dostępności i zgodności zasobów oraz do sposobu funkcjonowania organizacji w obszarach wpływających na zapewnianie dostępności cyfrowej. rozwiązania i określić kierunek dalszych działańPrzegląd diagnostyczny
ocenić projekt przed rozpoczęciem realizacjiOcena dostępnościOcena właściwości rozwiązania mających wpływ na możliwość korzystania z niego przez użytkowników, prowadzona w określonym celu i zakresie. projektu
wspierać prowadzone prace naprawczeWsparcie prac naprawczych
sprawdzić skuteczność wykonanych poprawekWeryfikacja prac naprawczych
nadzorować zapewnianie dostępności podczas realizacji zamówieniaNadzór audytorski nad realizacją zamówienia
przygotować odbiór rozwiązaniaWsparcie audytorskie odbioru
systematycznie obserwować zmiany stanu dostępnościMonitoring dostępnościSystematyczne zbieranie i analizowanie informacji o stanie dostępności oraz skuteczności działań służących jej zapewnianiu, prowadzone w organizacji na potrzeby zarządzania i doskonalenia.
uruchomić własny system obserwowania i ocenianiaWdrożenie systemu obserwowania i oceniania stanu dostępności i zgodności
przygotować lub zaktualizować deklarację dostępnościOcena na potrzeby deklaracji dostępności
przeprowadzić ocenę nieproporcjonalnego obciążeniaWsparcie audytorskie oceny nieproporcjonalnego obciążenia
ocenić dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. dokumentu elektronicznegoOcena dostępności dokumentu elektronicznego
ocenić dostępność całego procesu korzystania z usługiOcena dostępności cyfrowej usługi
poznać doświadczenia użytkownikówBadania z użytkownikami
uzyskać formalne i kompleksowe potwierdzenie zgodnościAudyt zgodności

W praktyce jedno przedsięwzięcie może wymagać wykorzystania kilku różnych usług audytorskich realizowanych kolejno lub równolegle.


Testowanie dostępności Skanowanie dostępności Przegląd diagnostyczny Ocena dostępności projektu Wsparcie prac naprawczych Weryfikacja prac naprawczych Nadzór audytorski nad realizacją zamówienia Wsparcie audytorskie odbioru Monitoring dostępności Wdrożenie systemu obserwowania i oceniania stanu dostępności i zgodności Ocena na potrzeby deklaracji dostępności Wsparcie audytorskie oceny nieproporcjonalnego obciążenia Ocena dostępności dokumentu elektronicznego Ocena dostępności cyfrowej usługi Badania z użytkownikami Audyt zgodności

Przykładowe błędy

Traktowanie audytu zgodności jako uniwersalnej usługi​

Audyt zgodności nie jest rozwiązaniem wszystkich problemów związanych z dostępnością.

Powinien być wybierany wtedy, gdy organizacja rzeczywiście potrzebuje kompleksowego potwierdzenia zgodności rozwiązania z wymaganiami.


Zamawianie audytu zamiast wsparcia procesu naprawczego​

Jeżeli organizacja zamierza doprowadzić rozwiązanie do wymaganego poziomu dostępności, zwykle potrzebuje przede wszystkim przeglądu diagnostycznego, testowania dostępności, wsparcia prac naprawczych oraz weryfikacji wykonanych zmian.

Audyt zgodności powinien być końcowym potwierdzeniem osiągniętego rezultatu, a nie narzędziem prowadzenia prac naprawczych.


Ponowne wykonywanie pełnego audytu po każdej zmianie​

Po zakończeniu określonego zakresu prac organizacja często potrzebuje jedynie sprawdzenia skuteczności wykonanych poprawek.

W takiej sytuacji właściwszą usługą jest weryfikacja prac naprawczych.


Zamawianie audytu na potrzeby odbioru rozwiązania​

Odbiór powinien opierać się przede wszystkim na ocenie materiałów dowodowych przedstawionych przez wykonawcę oraz odpowiednio dobranych testach weryfikacyjnych.

Najbardziej odpowiednią usługą jest zwykle wsparcie audytorskie odbioru.


Regularne zlecanie audytów zamiast systematycznego obserwowania stanu dostępności​

Jeżeli organizacja chce stale utrzymywać aktualną wiedzę o stanie swoich rozwiązań, właściwszym rozwiązaniem jest monitoring dostępności albo wdrożenie własnego systemu obserwowania i oceniania stanu dostępności i zgodności.


Najważniejsza zasada

Usługę audytorską należy dobierać przede wszystkim do przedsięwzięcia, roli, jaką ma odegrać wsparcie audytorskie, oraz rezultatów, których organizacja rzeczywiście potrzebuje.

Audyt zgodności jest tylko jednym z rodzajów usług audytorskich i powinien być wybierany wyłącznie wtedy, gdy organizacja potrzebuje formalnego, kompleksowego i metodycznie uzasadnionego potwierdzenia zgodności rozwiązania z wymaganiami.