Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Ocena dostępności cyfrowej usługi publicznej

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 19 lipca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 19 lipca 2026 r.

Definicja​

Ocena dostępnościOcena właściwości rozwiązania mających wpływ na możliwość korzystania z niego przez użytkowników, prowadzona w określonym celu i zakresie. cyfrowej usługi publicznej jest usługą audytorską polegającą na ocenie wpływu komponentów cyfrowych wykorzystywanych podczas realizacji usługi publicznej na możliwość skutecznego skorzystania z tej usługi przez użytkownika.

Rezultatem usługi jest identyfikacja barier utrudniających realizację celu usługi oraz rekomendacje dotyczące ich usunięcia.


Cel usługi​

Celem usługi jest dostarczenie organizacji wiarygodnej wiedzy o tym, czy użytkownikOsoba, która korzysta z produktu, usługi, rozwiązania cyfrowego lub środowiska albo wchodzi z nimi w interakcję. może samodzielnie, skutecznie i bez nieuzasadnionych trudności skorzystać z usługi publicznej z wykorzystaniem wszystkich rozwiązań cyfrowych uczestniczących w jej realizacji.


Kiedy warto rozważyć usługę?​

Usługa jest szczególnie przydatna, gdy:

  • organizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. uruchamia nową usługę publiczną;
  • planowana jest przebudowa lub cyfryzacja istniejącej usługi;
  • w realizacji usługi uczestniczy kilka systemów lub serwisów internetowych;
  • użytkownicy zgłaszają trudności z załatwieniem sprawy;
  • organizacja chce ocenić rzeczywistą dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. świadczonej usługi, a nie wyłącznie poszczególnych rozwiązań cyfrowych;
  • planowane są działania naprawcze dotyczące całego procesu obsługi użytkownika.

Jakie rezultaty organizacja chce osiągnąć?​

Organizacja chce uzyskać odpowiedź przede wszystkim na następujące pytania:

  • czy użytkownik może samodzielnie skorzystać z usługi;
  • które etapy realizacji usługi powodują największe trudności;
  • które rozwiązania cyfrowe ograniczają możliwość wykonania całego procesu;
  • jaki wpływ zidentyfikowane bariery mają na możliwość osiągnięcia celu przez użytkownika;
  • jakie działania należy podjąć, aby zapewnić dostępność całej usługi.

Na czym polega usługa?​

Usługa polega na przeanalizowaniu całego procesu korzystania z usługi publicznej z perspektywy użytkownika.

Przedmiotem oceny nie jest pojedyncza strona internetowaZbiór uporządkowanych logicznie, połączonych ze sobą przez nawigację oraz linki, elementów prezentowanych za pomocą przeglądarki internetowej pod jednolitym adresem elektronicznym., aplikacja czy dokument, lecz cały proces prowadzący do osiągnięcia celu użytkownika.

OcenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. może obejmować między innymi:

  • identyfikację wszystkich komponentów cyfrowych wykorzystywanych podczas realizacji usługi;
  • analizę kolejnych etapów procesu użytkownika;
  • ocenę dostępności stron internetowych, formularzy, dokumentów i aplikacji uczestniczących w realizacji usługi;
  • ocenę sposobu przekazywania informacji użytkownikowi;
  • analizę miejsc, w których użytkownik może utracić możliwość kontynuowania procesu;
  • ocenę wpływu poszczególnych barier na możliwość skutecznego zakończenia sprawy.

W zależności od celu usługi ocena może być uzupełniona testami z udziałem użytkowników lub analizą zgłoszeń dotyczących problemów z realizacją usługi.


Jakich rezultatów należy oczekiwać?​

Rezultatem usługi powinien być raport zawierający co najmniej:

  • opis ocenianej usługi publicznej;
  • opis analizowanego procesu użytkownika;
  • identyfikację komponentów cyfrowych objętych oceną;
  • wykaz stwierdzonych barier;
  • ocenę wpływu poszczególnych problemów na możliwość skorzystania z usługi;
  • wskazanie etapów procesu wymagających poprawy;
  • rekomendacje dotyczące usunięcia zidentyfikowanych barier.

Jakie materiały stanowią podstawę odbioru usługi?​

Podstawę odbioru usługi powinny stanowić:

  • raport z oceny dostępności cyfrowej usługi;
  • opis przebiegu ocenionego procesu użytkownika;
  • wykaz zidentyfikowanych barier;
  • uzasadnienie przedstawionych ocen;
  • materiały dokumentujące najważniejsze obserwacje, jeżeli zostały uzgodnione.

Odpowiedzialność wykonawcy​

Wykonawca odpowiada za:

  • właściwe rozpoznanie procesu realizacji usługi;
  • dobór metod oceny odpowiednich do celu usługi;
  • rzetelne przeprowadzenie oceny;
  • ocenę wpływu zidentyfikowanych problemów na możliwość skorzystania z usługi;
  • udokumentowanie wyników i przedstawienie uzasadnionych wniosków.

Wykonawca nie odpowiada za usunięcie stwierdzonych problemów ani za organizację procesu świadczenia usługi.


Odpowiedzialność organizacji​

Organizacja odpowiada za:

  • określenie usługi objętej oceną;
  • opis celu i sposobu realizacji usługi;
  • udostępnienie niezbędnych informacji o przebiegu procesu;
  • zapewnienie dostępuDziałania umożliwiające użytkownikowi uzyskanie tej samej informacji lub skorzystanie z tej samej usługi pomimo występowania problemu dostępności; pojęcie szersze niż ustawowy alternatywny sposób dostępu. do komponentów cyfrowych wykorzystywanych podczas realizacji usługi;
  • podjęcie decyzji dotyczących wykorzystania wyników oceny oraz realizacji działań naprawczych.

Czego usługa nie obejmuje?​

Usługa nie obejmuje:

  • opracowania nowego procesu realizacji usługi;
  • projektowania lub przebudowy systemów informatycznych;
  • usuwania zidentyfikowanych problemów;
  • wdrażania rekomendowanych zmian;
  • szkoleń pracowników.

Usługi te mogą być przedmiotem odrębnych usług organizacyjnych, kompetencyjnych lub wykonawczych.


Powiązane usługi​

Z usługą są szczególnie powiązane:

  • Przegląd diagnostyczny;
  • Testowanie dostępności;
  • Badania z użytkownikami;
  • Wsparcie prac naprawczych;
  • Monitoring dostępnościSystematyczne zbieranie i analizowanie informacji o stanie dostępności oraz skuteczności działań służących jej zapewnianiu, prowadzone w organizacji na potrzeby zarządzania i doskonalenia.;
  • Audyt zgodności;
  • Ocena zgodnościOcena służąca ustaleniu, czy i w jakim zakresie przedmiot oceny spełnia określone wymagania. przed odbiorem.

Co należy określić przy zamawianiu?​

Przy zamawianiu usługi warto określić:

  • usługę publiczną objętą oceną;
  • cel wykonywania oceny;
  • główne scenariusze korzystania z usługi;
  • komponenty cyfrowe uczestniczące w realizacji usługi;
  • wymagania dostępności stanowiące podstawę oceny;
  • oczekiwany zakres raportu;
  • sposób wykorzystania wyników oceny.

Najważniejsza zasada​

Przedmiotem oceny jest możliwość skutecznego skorzystania z całej usługi publicznej, a nie dostępność poszczególnych stron internetowych, dokumentów lub aplikacji rozpatrywanych w oderwaniu od procesu, któremu służą.