Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Właściciel procesu projektowania usług cyfrowych
Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 17 maja 2025 r., ostatnia aktualizacja: 17 maja 2025 r.
1. Informacje podstawowe
| Pole | Opis |
|---|---|
| Nazwa roli | Właściciel procesu projektowania usług cyfrowych |
| Kategoria roli | procesowa / organizacyjna / strategiczna |
| Poziom odpowiedzialności | zarządczy / strategiczny |
| Powiązane procesy | projektowanie i rozwój usług cyfrowych, integracja wymagań dostępności w cyklu projektowym, odbiory usług cyfrowych, działania naprawcze |
| Powiązane role | projektanci usług cyfrowych, programiści, testerzy dostępności, testerzy techniczni, właściciele obszarów merytorycznych, specjaliści ds. zamówień dostępnych |
| Wersja karty | 1.0 |
| Data opracowania | 13 maja 2026 r. |
2. Cel roli
Zapewnienie organizacji i skuteczności procesu projektowania, rozwijania i modyfikowania usług cyfrowych w sposób uwzględniający wymagania dostępności cyfrowej, potrzeby użytkowników oraz jakość doświadczenia korzystania z usług publicznych.
Właściciel procesu:
- odpowiada za organizację procesu projektowania usług cyfrowych,
- wspiera integrowanie dostępności z całym cyklem życia usług,
- wspiera współpracę między rolami projektowymi, technicznymi i jakościowymi,
- wspiera organizację odbiorów i działań naprawczych,
- wspiera rozwój organizacji projektującej usługi dostępne „od początku”.
Rola wspiera:
- rozwój dostępnych usług publicznych,
- ograniczanie problemów projektowych i implementacyjnych,
- rozwijanie organizacji zorientowanej na użytkownika i jakość usług cyfrowych.
3. Miejsce roli w systemie organizacyjnym
3.1. Pozycja organizacyjna
Rola procesowa i strategiczna.
Właściciel procesu:
- odpowiada za organizację procesu projektowania usług cyfrowych,
- koordynuje współpracę między rolami projektowymi, technicznymi i organizacyjnymi,
- wspiera integrowanie dostępności z projektowaniem usług.
Rola:
- nie zastępuje projektantów, programistów i testerów,
- nie wykonuje wszystkich działań operacyjnych,
- nie zastępuje kierownictwa organizacji.
3.2. Relacje organizacyjne
Rola współpracuje z:
- właścicielami obszarów merytorycznych,
- projektantami usług cyfrowych,
- programistami,
- testerami dostępności i testerami technicznymi,
- administratorami systemów,
- specjalistami ds. zamówień dostępnych,
- koordynatorem dostępności.
Rola wspiera:
- organizację projektowania usług cyfrowych,
- integrowanie dostępności z projektowaniem i rozwojem usług,
- organizację odbiorów jakościowych,
- organizację działań naprawczych,
- rozwój standardów projektowych i jakościowych.
Rola otrzymuje wsparcie od:
- kierownictwa organizacji,
- sponsorów projektów,
- ekspertów dostępności,
- analityków i audytorów,
- specjalistów wsparcia kompetencyjnego.
Rola raportuje do:
- właściciela procesu zarządzania systemem dostępności, sponsora wykonawczego dostępności lub kierownictwa organizacji.
4. Zakres odpowiedzialności
4.1. Odpowiedzialność główna
Właściciel procesu projektowania usług cyfrowych odpowiada za:
- organizację procesu projektowania i rozwoju usług cyfrowych,
- integrowanie wymagań dostępności z cyklem projektowym,
- organizację współpracy między rolami projektowymi, technicznymi i jakościowymi,
- organizację odbiorów jakościowych i dostępnościowych,
- wspieranie organizacji działań naprawczych i doskonalących.
4.2. Typowe zadania
- organizowanie procesu projektowania usług cyfrowych,
- wspieranie definiowania standardów projektowych,
- wspieranie integrowania dostępności z wymaganiami projektowymi,
- organizowanie współpracy między rolami,
- wspieranie organizacji odbiorów usług i systemów,
- analiza problemów projektowych i organizacyjnych,
- wspieranie organizacji działań naprawczych,
- wspieranie rozwoju praktyk projektowania zorientowanego na użytkownika,
- wspieranie rozwoju standardów jakości usług cyfrowych.
4.3. Zakres decyzji
Właściciel procesu:
- rekomenduje rozwiązania organizacyjne i projektowe,
- wspiera ustalanie standardów jakościowych i dostępnościowych,
- inicjuje działania doskonalące i naprawcze.
Rola zwykle:
- nie zastępuje kierownictwa organizacji,
- nie odpowiada za wykonanie wszystkich działań projektowych,
- nie zastępuje właścicieli produktów lub usług.
5. Powiązanie z procesami
| Proces | Zakres udziału |
|---|---|
| Projektowanie i rozwój usług cyfrowych | organizacja procesu |
| Integracja wymagań dostępności | nadzór nad spójnością działań |
| Odbiory usług cyfrowych | organizacja zasad jakości i odbiorów |
| Działania naprawcze | wspieranie organizacji działań |
| Doskonalenie systemu | rozwijanie standardów projektowych |
6. Powiązanie z odpowiedzialnością RACI
| Proces / działanie | Rola RACI |
|---|---|
| Organizacja procesu projektowania usług | A / R |
| Organizacja integracji dostępności | A |
| Organizacja odbiorów jakościowych | A |
| Koordynacja współpracy między rolami | R |
| Inicjowanie działań doskonalących | A |
| Realizacja działań technicznych | I |
7. Wymagane kompetencje
7.1. Wiedza
- projektowanie usług cyfrowych,
- dostępność cyfrowa usług i systemów,
- WCAG i EN 301 549,
- projektowanie zorientowane na użytkownika,
- organizacja procesów projektowych,
- monitoring jakości i działań naprawczych.
7.2. Umiejętności
- organizacja procesów projektowych,
- integrowanie dostępności z projektowaniem usług,
- organizacja współpracy między rolami,
- analiza problemów projektowych i organizacyjnych,
- wspieranie organizacji odbiorów jakościowych,
- wspieranie działań doskonalących.
7.3. Kompetencje organizacyjne i społeczne
- myślenie systemowe,
- orientacja na użytkownika,
- komunikacja,
- współpraca,
- odpowiedzialność organizacyjna,
- wspieranie jakości usług publicznych.
8. Wsparcie kompetencyjne dla roli
8.1. Potrzebne wsparcie
- raporty monitoringowe i jakościowe,
- wyniki testów i audytów,
- konsultacje ekspertów dostępności i UX,
- wsparcie kierownictwa organizacji,
- materiały dotyczące projektowania usług cyfrowych,
- dane dotyczące doświadczeń użytkowników.
8.2. Typowe problemy wymagające wsparcia
- integrowanie dostępności z projektami złożonymi,
- organizacja współpracy między rolami technicznymi i merytorycznymi,
- analiza problemów systemowych i projektowych,
- organizacja odbiorów jakościowych,
- utrzymanie jakości usług po wdrożeniach i zmianach.
9. Narzędzia i zasoby wykorzystywane w roli
- standardy projektowe i jakościowe,
- modele procesów projektowych,
- listy kontrolne projektowe i dostępnościowe,
- raporty monitoringowe i audytowe,
- narzędzia zarządzania projektami,
- materiały dotyczące UX i projektowania usług,
- rejestry problemów i działań naprawczych.
10. Mechanizmy monitorowania i oceny
10.1. Co podlega monitorowaniu
- skuteczność organizacji procesu projektowego,
- jakość i dostępność usług cyfrowych,
- liczba problemów projektowych i dostępnościowych,
- skuteczność odbiorów jakościowych,
- liczba problemów wykrywanych po wdrożeniu.
10.2. Przykładowe wskaźniki
| Wskaźnik | Cel monitorowania |
|---|---|
| liczba problemów dostępności po wdrożeniu | ocena jakości procesu projektowego |
| skuteczność odbiorów jakościowych | ocena skuteczności organizacji procesu |
| liczba problemów powtarzalnych | analiza jakości organizacji projektowania |
| liczba działań naprawczych po wdrożeniu | ocena skuteczności integrowania dostępności |
11. Typowe ryzyka organizacyjne
- projektowanie usług bez uwzględniania dostępności,
- brak współpracy między rolami projektowymi i technicznymi,
- wdrażanie usług bez odbiorów jakościowych,
- traktowanie dostępności wyłącznie jako etapu końcowego,
- brak wykorzystania doświadczeń użytkowników.
12. Typowe błędy organizacyjne
- integrowanie dostępności dopiero po wdrożeniu,
- brak organizacji odpowiedzialności projektowej,
- brak współpracy między procesami,
- nieuwzględnianie wyników monitoringu i audytów,
- brak rozwijania standardów projektowania dostępnych usług.
13. Model minimalny i model dojrzały
13.1. Model minimalny
Właściciel procesu:
- organizuje podstawowe zasady projektowania usług,
- wspiera integrowanie wymagań dostępności,
- wspiera organizację odbiorów jakościowych.
13.2. Model dojrzały
Właściciel procesu:
- rozwija organizację projektującą dostępność „od początku”,
- integruje dostępność z całym cyklem życia usług,
- wykorzystuje monitoring i doświadczenia użytkowników do doskonalenia usług,
- wspiera rozwój organizacji zorientowanej na użytkownika i jakość usług publicznych.
14. Powiązane dokumenty
- Integracja wymagań dostępności w całym cyklu projektowym
- Organizacja systemu zapewniania dostępności cyfrowej
- Zapewnianie dostępności systemów IT
- Monitoring i ocena dojrzałości systemu
- Referencyjna mapa RACI
- Systemowe rozwiązywanie problemów dostępności
15. Uwagi końcowe
Rola właściciela procesu projektowania usług cyfrowych ma kluczowe znaczenie dla:
- tworzenia dostępnych usług publicznych,
- integrowania dostępności z projektowaniem i rozwojem usług,
- ograniczania problemów projektowych i implementacyjnych,
- rozwijania organizacji zorientowanej na użytkownika.
Rola:
- nie ogranicza się wyłącznie do zarządzania projektami,
- obejmuje również organizację jakości, odpowiedzialności i współpracy między rolami,
- powinna być integrowana z monitoringiem, testowaniem i doskonaleniem organizacji.
Skuteczność roli zależy od:
- jakości współpracy między rolami,
- wsparcia kierowniczego,
- integrowania dostępności z całym cyklem projektowym,
- wykorzystania wyników monitoringu i audytów,
- jakości organizacji odbiorów i działań naprawczych.