Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Osoba przygotowująca elementy dostępności
Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 17 maja 2025 r., ostatnia aktualizacja: 17 maja 2025 r.
1. Informacje podstawowe
| Pole | Opis |
|---|---|
| Nazwa roli | Osoba przygotowująca elementy dostępności |
| Kategoria roli | procesowa / specjalistyczna |
| Poziom odpowiedzialności | operacyjny / specjalistyczny |
| Powiązane procesy | zarządzanie treściami i dokumentami cyfrowymi, publikacja materiałów cyfrowych, przygotowanie komunikacji dostępnej |
| Powiązane role | autor treści, redaktorredaktorOsoba opracowująca materiał pod kątem języka, struktury, kompletności i zgodności z przyjętym standardem. Redaktor może uzupełniać opisy, porządkować komunikat i przygotowywać treści równoważne. treści, właściciel obszaru merytorycznego, osoba publikującaosoba publikującaOsoba odpowiedzialna za techniczne udostępnienie materiału w wybranym kanale. Powinna sprawdzić, czy w kanale publikacji dodano wymagane elementy dostępności, na przykład napisy, tekst alternatywny, opis lub transkrypcję., weryfikator dostępności |
| Wersja karty | 1.0 |
| Data opracowania | 12 maja 2026 r. |
2. Cel roli
Przygotowanie elementów wspierających dostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi. cyfrową materiałów, treści i komunikacji organizacji.
Osoba przygotowująca elementy dostępności:
- wspiera dostępność informacji dla różnych grup użytkowników,
- przygotowuje elementy uzupełniające treść podstawową,
- wspiera zgodnośćzgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych przez SZDC, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. materiałów z wymaganiami dostępności cyfrowej,
- współpracuje z autorami, redaktorami i osobami publikującymi.
Rola wspiera zapewnienie:
- percepcji,
- zrozumiałości,
- alternatywnych sposobów dostępu do informacji.
3. Miejsce roli w systemie organizacyjnym
3.1. Pozycja organizacyjna
Rola operacyjna i specjalistyczna.
Osoba przygotowująca elementy dostępności:
- uczestniczy w przygotowaniu materiałów do publikacji,
- wspiera procesprocesPowtarzalny sposób realizacji działań prowadzący do pozyskania, wykorzystania lub udostępnienia informacji oraz do podejmowania decyzji. Procesy są podstawowym mechanizmem funkcjonowania SZDC. zapewniania dostępności,
- współpracuje z rolami merytorycznymi, redakcyjnymi i jakościowymi.
Rola:
- nie zastępuje autora lub redaktora,
- nie odpowiada za całość procesu publikacji,
- nie zastępuje kontroli jakości lub audytu dostępności.
3.2. Relacje organizacyjne
Rola współpracuje z:
- autorami treści,
- redaktorami,
- właścicielami obszarów merytorycznych,
- osobami publikującymi,
- weryfikatorami dostępności,
- specjalistami komunikacji dostępnej.
Rola wspiera:
- przygotowanie materiałów dostępnych,
- publikację treści cyfrowych,
- organizację komunikacji dostępnej,
- poprawę jakości dostępności materiałów.
Rola otrzymuje wsparcie od:
- właścicieli obszarów merytorycznych,
- specjalistów dostępności,
- specjalistów wsparcia kompetencyjnego,
- ekspertów komunikacji dostępnej.
Rola raportuje do:
- kierownika komórki organizacyjnej lub właściciela procesu zarządzania treściami.
4. Zakres odpowiedzialności
4.1. Odpowiedzialność główna
Osoba przygotowująca elementy dostępności odpowiada za:
- przygotowanie elementów wspierających dostępność materiałów,
- wspieranie alternatywnych sposobów odbioru informacji,
- wspieranie zgodności materiałów z wymaganiami dostępności,
- identyfikowanie braków związanych z dostępnością materiałów.
4.2. Typowe zadania
- przygotowywanie opisów alternatywnych,
- przygotowywanie napisów do materiałów multimedialnych,
- przygotowywanie transkrypcji,
- przygotowywanie audiodeskrypcji lub materiałów wspierających odbiór treści,
- wspieranie przygotowania dostępnych dokumentów,
- wspieranie strukturyzacji materiałów,
- współpraca przy przygotowaniu materiałów publikacyjnych,
- poprawianie problemów związanych z dostępnością treści.
4.3. Zakres decyzji
Rola:
- proponuje rozwiązania wspierające dostępność,
- rekomenduje poprawki materiałów,
- wspiera wybór sposobu przygotowania elementów dostępności.
Rola zwykle:
- nie zatwierdza publikacji,
- nie odpowiada za treść merytoryczną materiałów,
- nie zastępuje weryfikacji dostępności lub kontroli jakości.
5. Powiązanie z procesami
| Proces | Zakres udziału |
|---|---|
| Zarządzanie treściami i dokumentami | przygotowanie elementów dostępności |
| Publikacja materiałów | wspieranie gotowości materiałów do publikacji |
| OrganizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny komunikacji dostępnej | wspieranie alternatywnych form dostępu |
| Monitoring jakości | poprawianie problemów dostępności |
6. Powiązanie z odpowiedzialnością RACI
| Proces / działaniedziałanieZaplanowana czynność realizowana w odpowiedzi na podjętą decyzję. Działania mogą prowadzić do usunięcia problemów, ograniczenia ryzyka, poprawy dostępności lub doskonalenia SZDC. | Rola RACI |
|---|---|
| Przygotowanie elementów dostępności | R |
| Poprawa problemów dostępności materiałów | R |
| Opracowanie materiałów wspierających dostępność | R |
| Kontrola jakości dostępności | C |
| Publikacja materiałów | I |
7. Wymagane kompetencje
7.1. Wiedza
- podstawowe zasady dostępności cyfrowej,
- zasady przygotowywania alternatywnych form dostępu do informacji,
- podstawowe wymagania WCAG i EN 301 549,
- zasady komunikacji dostępnej,
- podstawy organizacji publikacji cyfrowej.
7.2. Umiejętności
- przygotowywanie elementów wspierających dostępność,
- analiza sposobów odbioru informacji przez użytkowników,
- współpraca z autorami i redaktorami,
- identyfikowanie problemów dostępności materiałów,
- stosowanie standardów i list kontrolnych dostępności.
7.3. Kompetencje organizacyjne i społeczne
- dokładność,
- odpowiedzialność za jakość dostępności materiałów,
- komunikacja,
- współpraca,
- wspieranie jakości komunikacji organizacji.
8. Wsparcie kompetencyjne dla roli
8.1. Potrzebne wsparcie
- listy kontrolne dostępności,
- instrukcje operacyjne,
- konsultacje specjalistów dostępności,
- przykłady dobrych praktyk,
- standardy organizacyjne,
- materiały wspierające przygotowanie treści dostępnych.
8.2. Typowe problemy wymagające wsparcia
- interpretacja wymagań dostępności,
- przygotowanie odpowiednich form alternatywnych,
- współpraca z autorami materiałów,
- przygotowanie elementów dostępności dla materiałów złożonych,
- organizacja pracy przy materiałach multimedialnych i dokumentach.
9. Narzędzia i zasoby wykorzystywane w roli
- narzędzia do przygotowywania napisów i transkrypcji,
- edytory dokumentów,
- systemy CMS,
- listy kontrolne dostępności,
- standardy komunikacji dostępnej,
- instrukcje operacyjne,
- materiały referencyjne i przykłady dobrych praktyk.
10. Mechanizmy monitorowania i oceny
10.1. Co podlega monitorowaniu
- jakość przygotowanych elementów dostępności,
- liczba błędów wymagających poprawy,
- zgodność materiałów z wymaganiami dostępności,
- skuteczność przygotowania materiałów do publikacji.
10.2. Przykładowe wskaźniki
| WskaźnikwskaźnikMiara opisująca wybrany aspekt funkcjonowania SZDC. Wskaźniki służą monitorowaniu zmian, ocenie skuteczności działań oraz wspieraniu decyzji kierownictwa. | Cel monitorowania |
|---|---|
| liczba błędów dostępności w materiałach | ocenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. jakości działań |
| liczba materiałów wymagających poprawy | identyfikacja potrzeb wsparcia |
| liczba problemów powtarzalnych | analiza luk kompetencyjnych |
| wyniki kontroli jakości dostępności | ocena skuteczności działań |
11. Typowe ryzyka organizacyjne
- przygotowywanie elementów dostępności dopiero po publikacji,
- brak współpracy z autorami i redaktorami,
- brak standardów organizacyjnych,
- przeciążenie rolą techniczną bez wsparcia,
- brak czasu na przygotowanie elementów dostępności.
12. Typowe błędy organizacyjne
- traktowanie elementów dostępności jako dodatku technicznego,
- brak integracji działań dostępnościowych z procesem tworzenia materiałów,
- brak odpowiedzialności za przygotowanie elementów dostępności,
- poprawianie materiałów dopiero po zgłoszeniu problemów,
- brak wsparcia kompetencyjnego.
13. Model minimalny i model dojrzały
13.1. Model minimalny
Rola:
- przygotowuje podstawowe elementy dostępności,
- korzysta z list kontrolnych i instrukcji,
- współpracuje przy poprawie materiałów.
13.2. Model dojrzały
Rola:
- uczestniczy w projektowaniu dostępnej komunikacji,
- wspiera przygotowanie materiałów dostępnych od początku procesu,
- współpracuje z rolami jakościowymi i redakcyjnymi,
- wspiera rozwój standardów komunikacji dostępnej organizacji.
14. Powiązane dokumenty
- Standard komunikacji dostępnej
- Standard dostępności multimediów i komunikacji masowej
- Procedura kontroli przed publikacją
- Listy kontrolne jakości i dostępności
- Zapewnianie dostępności cyfrowej dokumentów
- Model wsparcia kompetencyjnego
15. Uwagi końcowe
Rola obejmuje różne specjalizacje związane z przygotowywaniem elementów wspierających dostępność materiałów cyfrowych.
W zależności od rodzaju materiałów mogą to być m.in.:
- przygotowanie opisów alternatywnych,
- napisów,
- transkrypcji,
- audiodeskrypcji,
- struktury dokumentów,
- innych elementów wspierających odbiór informacji.
Specjalizacje te:
- nie wymagają odrębnych kart ról,
- ponieważ posiadają wspólny charakter organizacyjny i procesowy,
- różnią się przede wszystkim rodzajem materiału i narzędziami pracy.
Skuteczność roli zależy od:
- integracji dostępności z procesem tworzenia materiałów,
- jakości współpracy między rolami,
- dostępności wsparcia kompetencyjnego,
- stosowania standardów i list kontrolnych organizacyjnych.