Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Włączanie dostępności do zarządzania usługami publicznymi

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 19 lipca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 19 lipca 2026 r.

Definicja

Włączanie dostępności do zarządzania usługami publicznymi jest usługą wspierającą uwzględnianie dostępności cyfrowej podczas projektowania, świadczenia, rozwijania oraz doskonalenia usług publicznych wykorzystujących technologie cyfrowe.

Rezultatem usługi jest trwałe włączenie wymagań dostępności do procesów zarządzania usługami publicznymi.


Cel usługi

Celem usługi jest zapewnienie, aby wymagania dostępności były uwzględniane na wszystkich etapach cyklu życia usług publicznych wykorzystujących technologie cyfrowe – od planowania i projektowania, przez wdrożenie i świadczenie usług, aż po ich monitorowanie i doskonalenie.


Kiedy warto rozważyć usługę?

Usługa jest szczególnie przydatna, gdy:

  • organizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny projektuje nowe usługi publiczne z komponentem cyfrowym;
  • planowane są zmiany lub rozwój istniejących usług;
  • wiele komórek organizacyjnych uczestniczy w projektowaniu i świadczeniu usług;
  • organizacja chce ograniczyć ryzyko powstawania barier już na etapie projektowania usług;
  • wyniki monitoringu lub zgłoszenia użytkowników wskazują na problemy związane z dostępnością świadczonych usług;
  • organizacja wdraża system zarządzania dostępnością cyfrową.

Jakie rezultaty organizacja chce osiągnąć?

Organizacja chce uzyskać odpowiedź przede wszystkim na następujące pytania:

  • w jaki sposób uwzględniać wymagania dostępności podczas projektowania i rozwijania usług;
  • na których etapach cyklu życia usługi powinny być podejmowane decyzje dotyczące dostępności;
  • jakie role uczestniczą w zapewnianiu dostępności usług;
  • jakie mechanizmy kontroli jakości należy stosować przed uruchomieniem oraz podczas świadczenia usług;
  • jak monitorować dostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi. usług i wykorzystywać wyniki do ich doskonalenia.

Na czym polega usługa?

Usługa polega na analizie sposobu projektowania, świadczenia i rozwijania usług publicznych oraz zaprojektowaniu zmian umożliwiających systematyczne uwzględnianie wymagań dostępności w całym cyklu życia usługi.

Może obejmować między innymi:

  • analizę procesów zarządzania usługami publicznymi;
  • identyfikację etapów wymagających uwzględnienia dostępności;
  • określenie zasad projektowania i rozwijania usług z uwzględnieniem potrzeb użytkowników;
  • zaprojektowanie mechanizmów oceny dostępności przed uruchomieniem nowych lub zmienianych usług;
  • określenie zasad monitorowania dostępności usług oraz reagowania na zgłoszone problemy;
  • określenie ról i odpowiedzialności uczestników procesu zarządzania usługami;
  • przygotowanie rekomendacji dotyczących doskonalenia sposobu zarządzania usługami.

Usługa koncentruje się na organizacji procesów zarządzania usługami, a nie na jednorazowej ocenie dostępności konkretnej usługi.


Jakich rezultatów należy oczekiwać?

Rezultatem usługi powinny być:

  • opis docelowego modelu zarządzania usługami publicznymi z uwzględnieniem dostępności;
  • propozycja zasad uwzględniania dostępności w całym cyklu życia usług;
  • określenie ról i odpowiedzialności uczestników procesu;
  • opis mechanizmów monitorowania i doskonalenia usług;
  • rekomendacje dotyczące kontroli jakości i oceny dostępności usług;
  • plan wdrożenia proponowanych zmian.

Jakie materiały stanowią podstawę odbioru usługi?

Podstawę odbioru usługi powinny stanowić:

  • raport z analizy sposobu zarządzania usługami;
  • opis proponowanych zmian organizacyjnych;
  • projekt zasad zarządzania usługami z uwzględnieniem dostępności;
  • rekomendacje dotyczące monitorowania i doskonalenia usług;
  • plan wdrożenia uzgodnionych rozwiązań.

Odpowiedzialność wykonawcy

Wykonawca odpowiada za:

  • analizę procesów zarządzania usługami publicznymi;
  • przygotowanie propozycji zmian organizacyjnych;
  • opracowanie zasad uwzględniania dostępności w cyklu życia usług;
  • przygotowanie rekomendacji dotyczących monitorowania i doskonalenia usług;
  • przedstawienie uzasadnionych wniosków.

Wykonawca nie odpowiada za wdrożenie nowych zasad ani za bieżące zarządzanie usługami publicznymi.


Odpowiedzialność organizacji

Organizacja odpowiada za:

  • udostępnienie informacji dotyczących sposobu zarządzania usługami;
  • zapewnienie udziału właścicieli usług oraz osób odpowiedzialnych za ich projektowanie, rozwój i utrzymanie;
  • podjęcie decyzji dotyczących przyjęcia proponowanych rozwiązań;
  • wdrożenie nowych zasad zarządzania usługami;
  • monitorowanie ich stosowania oraz systematyczne doskonalenie świadczonych usług.

Czego usługa nie obejmuje?

Usługa nie obejmuje:

  • projektowania lub przebudowy konkretnych usług publicznych;
  • opracowywania dokumentacji projektowej;
  • wykonywania ocen lub audytów dostępności usług;
  • prowadzenia szkoleń;
  • bieżącego zarządzania realizacją usług.

Usługi te mogą być przedmiotem odrębnych usług organizacyjnych, kompetencyjnych lub audytorskich.


Powiązane usługi

Z usługą są szczególnie powiązane:

  • OcenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. dojrzałości organizacyjnej i planowanie programu rozwoju;
  • Włączenie dostępności do zarządzania organizacją;
  • Przypisanie odpowiedzialności oraz zapewnienie mandatu działania;
  • Zapewnienie zasobów dla działań na rzecz dostępności;
  • Włączanie dostępności do zarządzania informacją i komunikacją;
  • Włączanie dostępności do zarządzania systemami informatycznymi;
  • Włączanie dostępności do zarządzania zaopatrzeniem.

Co należy określić przy zamawianiu?

Przy zamawianiu usługi warto określić:

  • rodzaje usług publicznych objętych usługą;
  • procesy zarządzania wymagające analizy;
  • najważniejsze problemy organizacyjne związane z zapewnianiem dostępności usług;
  • oczekiwane rezultaty organizacyjne;
  • zakres planowanych zmian;
  • sposób wykorzystania rezultatów usługi.

Najważniejsza zasada

Dostępność cyfrowadostępność cyfrowaWłaściwość rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne polegająca na możliwości korzystania z nich przez możliwie najszerszy krąg użytkowników, w tym osoby z niepełnosprawnościami, bez potrzeby stosowania szczególnych adaptacji lub przy wykorzystaniu technologii wspomagających. Ang. _accessibility_, usług publicznych nie zależy wyłącznie od jakości wykorzystywanych rozwiązań technicznych. Jest przede wszystkim rezultatem sposobu zarządzania całym cyklem życia usługi. Celem usługi jest takie zorganizowanie procesów planowania, projektowania, świadczenia i doskonalenia usług, aby wymagania dostępności były uwzględniane przy każdej istotnej decyzji dotyczącej usługi.