Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Włączanie dostępności do zarządzania systemami informatycznymi

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 19 lipca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 19 lipca 2026 r.

Definicja​

Włączanie dostępności do zarządzania systemami informatycznymi jest usługą polegającą na uwzględnieniu wymagań dostępności w procesach planowania, projektowania, nabywania, rozwoju, utrzymania i wycofywania systemów informatycznych.

Rezultatem usługi jest ograniczenie ryzyka powstawania barier dostępności na wszystkich etapach cyklu życia rozwiązań cyfrowych.


Cel usługi​

Celem usługi jest zapewnienie, aby wymagania dostępności były uwzględniane podczas wszystkich decyzji dotyczących systemów informatycznych, dzięki czemu dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. staje się trwałą cechą sposobu zarządzania ich cyklem życia, a nie wyłącznie elementem końcowej kontroli jakości.


Kiedy warto rozważyć usługę?​

Usługa jest szczególnie przydatna, gdy:

  • organizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. rozwija lub utrzymuje własne systemy informatyczne;
  • organizacja zleca rozwój systemów wykonawcom zewnętrznym;
  • planowane są wdrożenia nowych systemów lub istotne zmiany istniejących rozwiązań;
  • organizacja chce ograniczyć liczbę problemów dostępności wykrywanych dopiero przed wdrożeniem lub po jego zakończeniu;
  • wyniki ocen dostępności wskazują na powtarzające się błędy wynikające z organizacji procesu rozwoju systemów;
  • organizacja wdraża system zapewniania dostępności cyfrowej.

Jakie rezultaty organizacja chce osiągnąć?​

Organizacja chce uzyskać odpowiedź przede wszystkim na następujące pytania:

  • w jaki sposób uwzględniać wymagania dostępności podczas całego cyklu życia systemów informatycznych;
  • na których etapach powinny być podejmowane decyzje dotyczące dostępności;
  • jakie role uczestniczą w zapewnianiu dostępności systemów;
  • jakie mechanizmy weryfikacji i kontroli jakości należy stosować;
  • jak monitorować dostępność systemów po ich wdrożeniu oraz wykorzystywać wyniki do ich dalszego rozwoju.

Na czym polega usługa?​

Usługa polega na analizie sposobu zarządzania cyklem życia systemów informatycznych oraz zaprojektowaniu zmian umożliwiających systematyczne uwzględnianie wymagań dostępności na wszystkich etapach ich planowania, nabywania, rozwoju, utrzymania i wycofywania.

Może obejmować między innymi:

  • analizę procesów zarządzania systemami informatycznymi;
  • określenie etapów cyklu życia wymagających uwzględnienia dostępności;
  • opracowanie zasad uwzględniania dostępności podczas planowania, projektowania, nabywania, rozwoju i utrzymania systemów;
  • zaprojektowanie mechanizmów kontroli jakości oraz oceny dostępności przed wdrożeniem zmian;
  • określenie zasad monitorowania dostępności eksploatowanych systemów;
  • określenie ról i odpowiedzialności uczestników procesu zarządzania systemami;
  • przygotowanie rekomendacji dotyczących doskonalenia procesów zarządzania systemami informatycznymi.

Usługa koncentruje się na organizacji procesu zarządzania systemami, a nie na projektowaniu lub ocenie konkretnego rozwiązania informatycznego.


Jakich rezultatów należy oczekiwać?​

Rezultatem usługi powinny być:

  • opis docelowego modelu zarządzania systemami informatycznymi z uwzględnieniem dostępności;
  • propozycja zasad uwzględniania dostępności w całym cyklu życia systemów;
  • określenie ról i odpowiedzialności uczestników procesu;
  • opis mechanizmów kontroli jakości, monitorowania i doskonalenia;
  • rekomendacje dotyczące uwzględniania dostępności w procesach rozwoju i utrzymania systemów;
  • planDokument określający zamierzone rezultaty, działania, odpowiedzialności, terminy i, jeśli potrzebne, zasoby oraz sposób monitorowania wykonania. wdrożenia proponowanych zmian.

Jakie materiały stanowią podstawę odbioru usługi?​

Podstawę odbioru usługi powinny stanowić:

  • raport z analizy sposobu zarządzania systemami informatycznymi;
  • opis proponowanych zmian organizacyjnych;
  • projekt zasad zarządzania cyklem życia systemów z uwzględnieniem dostępności;
  • rekomendacje dotyczące monitorowania i doskonalenia procesów;
  • plan wdrożenia uzgodnionych rozwiązań.

Odpowiedzialność wykonawcy​

Wykonawca odpowiada za:

  • analizę procesów zarządzania systemami informatycznymi;
  • przygotowanie propozycji zmian organizacyjnych;
  • opracowanie zasad uwzględniania dostępności w całym cyklu życia systemów;
  • przygotowanie rekomendacji dotyczących monitorowania i doskonalenia procesów;
  • przedstawienie uzasadnionych wniosków.

Wykonawca nie odpowiada za wdrożenie nowych zasad, rozwój systemów informatycznych ani za bieżące zarządzanie ich utrzymaniem.


Odpowiedzialność organizacji​

Organizacja odpowiada za:

  • udostępnienie informacji dotyczących sposobu zarządzania systemami informatycznymi;
  • zapewnienie udziału właścicieli systemów oraz osób odpowiedzialnych za ich rozwój, utrzymanie i bezpieczeństwo;
  • podjęcie decyzji dotyczących przyjęcia proponowanych rozwiązań;
  • wdrożenie nowych zasad zarządzania cyklem życia systemów;
  • monitorowanie ich stosowania oraz systematyczne doskonalenie procesów.

Czego usługa nie obejmuje?​

Usługa nie obejmuje:

  • projektowania lub przebudowy konkretnych systemów informatycznych;
  • wykonywania audytów, testów lub ocen dostępności systemów;
  • opracowywania dokumentacji technicznej;
  • prowadzenia szkoleń;
  • bieżącego zarządzania projektami informatycznymi lub utrzymaniem systemów.

Usługi te mogą być przedmiotem odrębnych usług organizacyjnych, kompetencyjnych lub audytorskich.


Powiązane usługi​

Z usługą są szczególnie powiązane:

  • OcenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. dojrzałości organizacyjnej i planowanie programu rozwoju;
  • Włączenie dostępności do zarządzania organizacją;
  • Przypisanie odpowiedzialności oraz zapewnienie mandatu działania;
  • Zapewnienie zasobów dla działań na rzecz dostępności;
  • Włączanie dostępności do zarządzania informacją i komunikacją;
  • Włączanie dostępności do zarządzania usługami publicznymi;
  • Włączanie dostępności do zarządzania zaopatrzeniem.

Co należy określić przy zamawianiu?​

Przy zamawianiu usługi warto określić:

  • rodzaje systemów informatycznych objętych usługą;
  • procesy zarządzania wymagające analizy;
  • najważniejsze problemy organizacyjne związane z zapewnianiem dostępności systemów;
  • oczekiwane rezultaty organizacyjne;
  • zakres planowanych zmian;
  • sposób wykorzystania rezultatów usługi.

Najważniejsza zasada​

Dostępność systemów informatycznych nie jest rezultatem pojedynczego projektu ani jednorazowego audytu. Jest efektem sposobu zarządzania całym cyklem życia systemów. Celem usługi jest takie zorganizowanie procesów planowania, nabywania, projektowania, rozwoju, utrzymania i wycofywania systemów informatycznych, aby wymagania dostępności były uwzględniane przy każdej istotnej decyzji dotyczącej tych systemów.