Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Minimalny model kompetencji organizacji w zakresie dostępności cyfrowej (wersja rozszerzona)
1. Cel modelu
Celem modelu jest określenie minimalnego, ale kompletnego zestawu kompetencji, które organizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny zapewnia, aby skutecznie tworzyć, publikować, weryfikować i doskonalić dostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi.:
- dokumentów cyfrowych (np. PDF),
- treści internetowych,
- materiałów multimedialnych,
- oraz zapewniać dostępność w procesach zaopatrzenia.
Model stanowi punkt odniesienia dla przypisywania ról, planowania rozwoju kompetencji i oceny dojrzałości organizacji.
2. Założenia modelu
- Kompetencje oznaczają zdolność do wykonywania zadań w praktyce.
- Kompetencje są przypisane do ról, a nie do stanowisk.
- Model obejmuje wszystkie kluczowe obszary działania organizacji.
- Model jest skalowalny – stosowalny w małych i dużych podmiotach.
- Kompetencje są niezależne od narzędzi (np. Word, LibreOffice).
3. Struktura modelu
Model obejmuje cztery poziomy:
| Poziom | Charakter działań | Role |
|---|---|---|
| 1 | Monitoring (proste sprawdzenia) | Wykonawca podstawowy |
| 2 | Tworzenie i weryfikacja | Twórca, Weryfikator |
| 3 | Testowanie i analiza | Tester, Specjalista |
| 4 | Zarządzanie i projektowanie | Koordynator, Menedżer |
4. Obszary kompetencji (rdzeń modelu)
Model obejmuje pięć obowiązkowych obszarów:
- Dokumenty cyfrowe (np. PDF)
- Treści internetowe (WWW)
- MultimediamultimediaDźwięk, wideo, prezentowane również w sposób interaktywny, lub połączenie tych form przekazu
- Testowanie i jakość
- Zaopatrzenie (zakupy i zamówienia)
5. Minimalny zestaw kompetencji
5.1. Dokumenty cyfrowe (np. Word, PDF)
Organizacja zapewnia:
- tworzenie dostępnych dokumentów tekstowych,
- weryfikację dostępności dokumentów przed publikacją,
- testowanie dostępności dokumentów,
- przygotowanie i publikację dostępnych dokumentów PDF (w tym formularzy).
5.2. Treści internetowe (WWW)
Organizacja zapewnia:
- tworzenie dostępnych treści w systemach CMS,
- weryfikację dostępności treści przed publikacją,
- testowanie dostępności treści i ich elementów (np. formularzy, linków, struktur).
5.3. Multimedia
Organizacja zapewnia:
- przygotowanie dostępnych materiałów multimedialnych (np. napisy, podstawowe opisy),
- weryfikację dostępności multimediów przed publikacją,
- testowanie dostępności materiałów (np. kompletność napisów, jakość przekazu).
5.4. Testowanie i jakość
Organizacja zapewnia:
- wykonywanie prostych testów dostępności,
- testowanie dostępności treści i dokumentów,
- testowanie techniczne dostępności (WCAG),
- analizę i klasyfikację błędów dostępności.
5.5. Zaopatrzenie (zakupy i zamówienia)
Organizacja zapewnia:
- uwzględnianie wymagań dostępności w zamówieniach,
- ocenę zgodności ofert z wymaganiami dostępności,
- współpracę z wykonawcami w zakresie zapewnienia dostępności.
6. Minimalny zestaw ról
6.1. Role operacyjne (Poziom 2)
- Twórca dokumentów i treści
- Weryfikator dostępności treści i dokumentów
- Twórca multimediów
6.2. Role specjalistyczne (Poziom 3)
- Tester dostępności (treści, dokumentów, multimediów)
- Tester techniczny dostępności
- Specjalista ds. dostępnych dokumentów PDF
- Specjalista ds. dostępnych zamówień (zaopatrzenia)
- Analityk błędów dostępności
6.3. Role zarządcze (Poziom 3–4)
- Koordynator dostępnościkoordynator dostępnościOsoba albo rola wspierająca ocenę dostępności, analizę przypadków problemowych, przygotowanie rozwiązań alternatywnych oraz obsługę zgłoszeń dotyczących dostępności. cyfrowej
- Menedżer dostępności cyfrowej
7. Zasady przypisywania kompetencji
- Jedna osoba może pełnić kilka ról (zwłaszcza w małych organizacjach).
- Kompetencje mogą być rozwijane etapowo (poziomy 1–4).
- Kompetencje są potwierdzane w praktyce (np. mikropoświadczeniami).
- Organizacja zapewnia zastępowalność kluczowych kompetencji.
8. Warianty wdrożenia
8.1. Małe organizacje (np. gmina)
Minimalny skład:
- Twórca + Weryfikator (ta sama osoba),
- Tester (częściowo łączony z koordynatorem),
- Koordynator dostępności,
- Wsparcie w zakresie zamówień (rola łączona).
8.2. Duże organizacje
- wyodrębnione role dla:
- dokumentów,
- WWW,
- multimediów,
- testowania,
- dedykowane funkcje:
- testerów,
- analityków,
- specjalistów ds. zamówień,
- dostępność jako element systemu zarządzania jakością.
9. Powiązanie z systemem działania
Model wspiera trzy poziomy:
- Monitoring – proste testy (poziom 1),
- Przegląd (weryfikacja) – poziom 2,
- Testowanie i audyt – poziom 3 i 4.
10. Uwagi końcowe
Minimalny model rozszerzony:
- obejmuje wszystkie kluczowe obszary działania organizacji,
- stanowi podstawę do budowy systemu kompetencji,
- może być rozwijany o specjalizacje (UX, aplikacje, e-learning),
- zapewnia, że dostępność cyfrowadostępność cyfrowaWłaściwość rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne polegająca na możliwości korzystania z nich przez możliwie najszerszy krąg użytkowników, w tym osoby z niepełnosprawnościami, bez potrzeby stosowania szczególnych adaptacji lub przy wykorzystaniu technologii wspomagających. Ang. _accessibility_, jest elementem każdego procesu – od tworzenia treści po zamówienia publiczne.