Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Projekt procedury zapewniania pracownikom dostosowań i racjonalnych usprawnień cyfrowych

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 3 listopada 2025 r., ostatnia aktualizacja: 20 lutego 2026 r.

Uproszczona procedura zapewniania pracownikom dostosowań i usprawnień cyfrowych (wersja dla małych jednostek sektora publicznego)

1. Cel i zakres​

Celem procedury jest zapewnienie każdej osobie zatrudnionej lub współpracującej z jednostką możliwości wykonywania obowiązków z wykorzystaniem technologii i treści cyfrowych w sposób dostosowany do jej potrzeb.

Procedura obejmuje:

  • sprzęt i oprogramowanie,
  • konfigurację stanowiska pracy,
  • dostępne dokumenty i treści cyfrowe,
  • proste usprawnienia organizacyjne.

Dotyczy:

  • pracowników,
  • osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych,
  • wolontariuszy i stażystów,
  • kandydatów w procesie rekrutacji.

2. Zasady ogólne​

  1. Dostosowanie jest prawem pracownika.
  2. Każdy wniosek jest rozpatrywany indywidualnie.
  3. Proces powinien być prosty i zgodny z WCAG 2.1 AA.
  4. Dopuszcza się łączenie ról (np. dyrektor pełni funkcję koordynatora).
  5. Procedura jest jawna i dostępna w BIP i Intranecie.

3. Przebieg procesu​

3.1. Zgłoszenie potrzeby​

Wniosek można zgłosić:

  • ustnie przełożonemu,
  • e-mailem,
  • formularzem (papierowym lub cyfrowym).

W zgłoszeniu podaje się:

  • opis trudności,
  • wpływ na wykonywanie zadań,
  • oczekiwania (opcjonalnie).

3.2. Rozmowa i ustalenie potrzeb​

Krótka rozmowa w celu:

  • ustalenia problemu,
  • określenia potrzeb,
  • sprawdzenia dostępnych rozwiązań.

3.3. Decyzja​

Decyzję podejmuje kierownik jednostki. Informacja przekazywana jest ustnie i e-mailem. W przypadku odmowy — krótkie uzasadnienie.

3.4. Wdrożenie usprawnienia​

Sprzęt i oprogramowanie​

  • większy monitor,
  • powiększalnik lub czytnik ekranu (NVDA),
  • oprogramowanie rozpoznawania mowy,
  • ergonomiczne klawiatury i myszki.

Konfiguracja stanowiska​

  • powiększenie tekstu,
  • zmiana kontrastu,
  • ustawienia profili dostępności,
  • zmiana pomieszczenia lub oświetlenia.

Treści cyfrowe​

  • dokumenty Word zamiast skanów,
  • materiały dostępne dla czytników ekranu,
  • wersje audio lub napisy.

Organizacja pracy​

  • praca zdalna,
  • elastyczne godziny pracy,
  • zmiana zakresu komunikacji.

4. Odpowiedzialność​

4.1. Przełożony​

  • przyjmowanie zgłoszeń,
  • pierwsza analiza.

4.2. Osoba administracyjna / koordynator dostępności​

  • kontakt z pracownikiem,
  • mini-analiza technologiczna.

4.3. Kierownik jednostki​

  • decyzja,
  • zapewnienie zasobów.

4.4. Informatyk​

  • konfiguracja sprzętu,
  • wsparcie techniczne.

5. Monitorowanie i przegląd​

  • coroczne sprawdzenie liczby zgłoszeń i skuteczności,
  • aktualizacja procedury co 2 lata lub po zmianach technologicznych.

6. Przykładowe narzędzia​

  • NVDA,
  • lupa systemowa, wysoki kontrast,
  • Google Read Aloud,
  • OCR — darmowe narzędzia,
  • szablony dostępnych dokumentów.

7. Podstawy prawne​

  • ustawa o dostępności cyfrowej,
  • ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami,
  • Kodeks pracy,
  • Konwencja ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.

8. Postanowienia końcowe​

  • Procedura obowiązuje wszystkich pracowników.
  • Wersja aktualna jest dostępna cyfrowo.