Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Standard przygotowania arkuszy kalkulacyjnych

Opracowanie: Bartłomiej Wilk . Współpraca: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 16 kwietnia 2026 r., ostatnia aktualizacja: 16 września 2026 r.

1. Cel standardu

Standard określa zasady przygotowania arkuszy kalkulacyjnych w sposób zapewniający:

  • dostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi. cyfrową,
  • możliwość interpretacji danych przez technologie wspomagające,
  • czytelność i zrozumiałośćzrozumiałośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi tych stron i aplikacji zrozumienie treści i sposobu ich prezentacji. danych,
  • poprawną organizację informacji,
  • możliwość dalszego przetwarzania i publikacji danych.

Standard wspiera organizację procesów przygotowania i publikacji danych cyfrowych oraz realizację wymagań dostępności cyfrowej.

Standard łączy wymagania dostępności cyfrowej z zasadami jakości i organizacji pracy. Jeżeli dane postanowienie wynika z WCAG, normy lub przepisu prawa, ocenia się je według właściwego wymagania. Pozostałe wskazówki wspierają czytelność, zrozumiałość i spójność materiałów, ale nie zastępują ani nie zmieniają wymagań normatywnych.


2. Zakres stosowania

Standard stosuje się do arkuszy kalkulacyjnych przygotowywanych lub publikowanych przez organizację, w szczególności:

  • zestawień danych,
  • raportów,
  • analiz,
  • harmonogramów,
  • wykazów,
  • formularzy tabelarycznych,
  • arkuszy publikowanych w formatach XLSX, ODS lub równoważnych,
  • arkuszy przeznaczonych do eksportu do PDF lub publikacji na stronach internetowych.

Standard ma zastosowanie niezależnie od:

  • sposobu publikacji,
  • wykorzystywanego oprogramowania,
  • kanału udostępnienia danych.

3. Zasady ogólne

Arkusz kalkulacyjny powinien być przygotowany w sposób umożliwiający:

  • interpretację danych przez użytkowników i technologie wspomagające,
  • logiczne odczytywanie struktury danych,
  • łatwe wyszukiwanie informacji,
  • poprawny eksport i dalsze wykorzystanie danych.

Dostępność arkusza powinna być uwzględniana na etapie jego tworzenia.

Arkusz nie powinien pełnić wyłącznie funkcji wizualnej prezentacji danych.

Układ danych powinien wynikać ze struktury informacji, a nie wyłącznie z formatowania wizualnego.


4. Struktura arkusza

Arkusz powinien mieć:

  • logiczną organizację danych,
  • czytelną strukturę tabel,
  • jednoznacznie oznaczone sekcje i zakresy danych.

W szczególności należy:

  • stosować nazwy arkuszy wskazujące ich zawartość,
  • grupować powiązane dane,
  • oddzielać dane od elementów pomocniczych,
  • zachowywać spójny układ informacji.

Nie należy:

  • tworzyć przypadkowego układu danych,
  • mieszać wielu niezależnych zestawów danych bez wyraźnego rozdzielenia,
  • wykorzystywać arkusza wyłącznie jako powierzchni graficznej.

5. Tabele i organizacja danych

Dane powinny być organizowane w formie logicznych tabel.

W szczególności należy:

  • oznaczać zakresy danych jako tabele z wykorzystaniem mechanizmów oprogramowania,
  • stosować nagłówki kolumn i wierszy,
  • zachowywać jednolitą strukturę danych,
  • unikać pustych wierszy i kolumn rozdzielających dane,
  • zapewniać jednoznaczność wartości.

Nagłówki powinny:

  • jasno określać znaczenie danych,
  • być zrozumiałe poza kontekstem wizualnym,
  • wspierać interpretację danych przez technologie wspomagające.

Nie należy:

  • scalać komórek utrudniających interpretację tabel,
  • budować układu tabel za pomocą pustych komórek,
  • tworzyć nadmiernie skomplikowanych struktur bez uzasadnienia.

6. Czytelność i formatowanie

Formatowanie arkusza powinno wspierać czytelność danych.

W szczególności należy:

  • stosować kontrastkontrastRóżnica jasności między tekstem lub elementem graficznym a tłem. Odpowiedni kontrast ułatwia odczyt osobom słabowidzącym, użytkownikom urządzeń mobilnych i osobom korzystającym z treści w trudnych warunkach oświetleniowych. zgodny z właściwymi wymaganiami WCAG, jeżeli mają zastosowanie,
  • zapewniać czytelne oznaczenia danych,
  • ograniczać nadmierną liczbę kolorów i efektów wizualnych,
  • zachowywać spójność formatowania.

Nie należy:

  • przekazywać informacji wyłącznie kolorem,
  • stosować nadmiernie dekoracyjnych efektów,
  • wykorzystywać formatowania utrudniającego interpretację danych.

Układ arkusza powinien pozostawać czytelny również:

  • po powiększeniu,
  • na urządzeniach mobilnych,
  • przy wykorzystaniu technologii wspomagających.

7. Formuły i obliczenia

Formuły i mechanizmy obliczeniowe powinny być:

  • przewidywalne,
  • spójne,
  • możliwe do zrozumienia przez użytkownika.

W szczególności należy:

  • stosować jednoznaczne oznaczenia,
  • unikać ukrywania kluczowych obliczeń bez uzasadnienia,
  • zapewniać poprawność zależności między danymi.

W przypadku arkuszy przeznaczonych do publicznego wykorzystania zaleca się:

  • wyjaśnianie znaczenia wskaźników i obliczeń,
  • ograniczanie zbędnej złożoności.

8. Wykresy i elementy wizualne

Wykresy i elementy wizualne powinny:

  • wspierać interpretację danych,
  • mieć opisy wyjaśniające przekazywane dane, zależności lub wnioski,
  • być możliwe do zrozumienia bez interpretacji wyłącznie wizualnej.

W szczególności należy:

  • opisywać osie i legendy,
  • zapewniać kontrast zgodny z właściwymi wymaganiami WCAG, jeżeli mają zastosowanie,
  • unikać przekazywania informacji wyłącznie kolorem,
  • zapewniać treść równoważną dla istotnych wykresów.

Wykres nie powinien być jedynym źródłem kluczowych informacji.


9. Nawigacja i orientacja użytkownika

Arkusz powinien umożliwiać użytkownikowi:

  • łatwe odnalezienie danych,
  • rozpoznanie struktury arkusza,
  • interpretację zależności między informacjami.

W szczególności należy:

  • ograniczać nadmierną liczbę arkuszy,
  • stosować spójne nazewnictwo,
  • zachowywać logiczną kolejność arkuszy.

W przypadku rozbudowanych plików zaleca się:

  • dodanie arkusza informacyjnego,
  • opisanie struktury dokumentu,
  • wskazanie sposobu korzystania z danych.

10. Formularze i pola edycyjne

Jeżeli arkusz zawiera pola przeznaczone do wypełniania przez użytkownika, należy:

  • jednoznacznie oznaczać pola edycyjne,
  • wskazywać sposób uzupełnienia danych,
  • unikać ukrytych zależności utrudniających korzystanie z arkusza.

Instrukcje dla użytkownika powinny być:

  • zrozumiałe,
  • dostępne w treści arkusza,
  • możliwe do interpretacji przez technologie wspomagające.

11. Metadane i właściwości arkusza

Arkusz powinien mieć:

  • tytuł,
  • określony język dokumentu,
  • właściwe metadanemetadaneInformacje opisujące zasób, w szczególności jego tytuł, właściciela, daty, wersję, lokalizację, status, podstawę publikacji, relacje z innymi zasobami i sposób dalszego postępowania., jeżeli są wykorzystywane.

W przypadku arkuszy wielojęzycznych należy oznaczać zmiany języka w treści arkusza.


12. Eksport i publikacja arkusza

Arkusz powinien być przygotowany w sposób umożliwiający:

  • poprawne udostępnienie użytkownikom,
  • eksport do innych formatów,
  • dalsze przetwarzanie danych bez utraty ich struktury.

Eksport arkusza nie powinien prowadzić do utraty:

  • struktury danych,
  • opisów,
  • logicznej organizacji informacji,
  • elementów dostępności.

13. Weryfikacja przed publikacją

Przed publikacją należy sprawdzić, czy arkusz spełnia wymagania określone w standardzie.


14. Postanowienia końcowe

Standard stanowi element systemu zarządzania dokumentami cyfrowymi i komunikacją cyfrową organizacji.

Standard powinien być:

  • stosowany przy przygotowaniu arkuszy kalkulacyjnych,
  • uwzględniany w działaniach szkoleniowych,
  • wykorzystywany przy opracowywaniu szablonów.

Stosowanie standardu wspiera dostępność cyfrową, jakość danych oraz równy dostęp użytkowników do informacji publikowanych przez organizację.