Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Standard przygotowania dokumentów tekstowych

Opracowanie: Bartłomiej Wilk . Współpraca: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 16 kwietnia 2026 r., ostatnia aktualizacja: 16 września 2026 r.

1. Cel standardu

Standard określa zasady przygotowania dokumentów tekstowych w sposób zapewniający:

  • dostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi. cyfrową,
  • możliwość odczytu przez technologie wspomagające,
  • czytelność i zrozumiałośćzrozumiałośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi tych stron i aplikacji zrozumienie treści i sposobu ich prezentacji. treści,
  • poprawną strukturę dokumentu,
  • możliwość dalszego przetwarzania i publikacji dokumentów.

Standard wspiera organizację procesów przygotowania i publikacji dokumentów cyfrowych oraz realizację wymagań dostępności cyfrowej.

Standard łączy wymagania dostępności cyfrowej z zasadami jakości i organizacji pracy. Jeżeli dane postanowienie wynika z WCAG, normy lub przepisu prawa, ocenia się je według właściwego wymagania. Pozostałe wskazówki wspierają czytelność, zrozumiałość i spójność materiałów, ale nie zastępują ani nie zmieniają wymagań normatywnych.


2. Zakres stosowania

Standard stosuje się do dokumentów tekstowych przygotowywanych lub publikowanych przez organizację, w szczególności:

  • pism,
  • komunikatów,
  • instrukcji,
  • raportów,
  • analiz,
  • procedur,
  • regulaminów,
  • informacji publikowanych w formatach DOCX, ODT lub równoważnych,
  • dokumentów przeznaczonych do eksportu do PDF.

Standard ma zastosowanie niezależnie od:

  • sposobu publikacji dokumentu,
  • kanału udostępnienia,
  • wykorzystywanego oprogramowania biurowego.

3. Zasady ogólne

Dokument tekstowy powinien być przygotowywany w sposób umożliwiający:

  • odczyt przez technologie wspomagające,
  • nawigację po strukturze dokumentu,
  • zmianę sposobu prezentacji treści przez użytkownika,
  • poprawny eksport do innych formatów.

Dostępność dokumentu powinna być uwzględniana na etapie jego tworzenia.

Niedopuszczalne jest przygotowywanie dokumentów:

  • wyłącznie w postaci obrazu,
  • bez struktury logicznej,
  • w sposób uniemożliwiający interpretację treści przez technologie wspomagające.

4. Struktura dokumentu

Dokument powinien mieć logiczną strukturę.

W szczególności należy:

  • stosować tytuł dokumentu,
  • stosować nagłówki odpowiadające strukturze treści,
  • zachowywać logiczną kolejność sekcji,
  • dzielić treść na akapity i części tematyczne.

Nagłówki powinny:

  • odzwierciedlać hierarchię informacji,
  • być stosowane w odpowiedniej kolejności,
  • wspierać nawigację po dokumencie.

Nie należy:

  • tworzyć struktury wyłącznie poprzez zmianę wyglądu tekstu,
  • pomijać poziomów nagłówków,
  • stosować przypadkowej hierarchii sekcji.

5. Style i formatowanie

Formatowanie dokumentu powinno opierać się na stylach wbudowanych lub szablonach dokumentu.

W szczególności należy:

  • stosować style nagłówków,
  • stosować style akapitów,
  • zachowywać spójność formatowania,
  • wykorzystywać mechanizmy strukturalne oprogramowania.

Nie należy:

  • formatować struktury ręcznie,
  • tworzyć odstępów za pomocą wielu spacji lub pustych akapitów,
  • stosować tabulatorów do budowania układu dokumentu,
  • używać wielu różnych sposobów formatowania tego samego typu treści.

6. Język i czytelność treści

Treść dokumentu powinna być:

  • jednoznaczna,
  • uporządkowana,
  • zrozumiała,
  • dostosowana do odbiorców.

W szczególności należy:

  • stosować prosty językprosty językSposób tworzenia treści, który ułatwia szybkie zrozumienie komunikatu. Obejmuje krótkie zdania, jasną strukturę, znane słowa, wyjaśnianie skrótów i unikanie niepotrzebnego żargonu.,
  • używać krótkich zdań,
  • wyjaśniać pojęcia specjalistyczne — jeżeli są konieczne,
  • unikać nadmiernie złożonych konstrukcji.

Treść powinna umożliwiać szybkie odnalezienie najważniejszych informacji.


7. Listy i elementy strukturalne

Listy powinny być tworzone z wykorzystaniem mechanizmów list numerowanych lub punktowanych.

Należy:

  • stosować listy numerowane dla sekwencji działań,
  • stosować listy punktowane dla zestawień,
  • zachowywać logiczną strukturę list.

Nie należy:

  • tworzyć list ręcznie przy użyciu znaków specjalnych,
  • budować struktury dokumentu wyłącznie za pomocą wcięć.

8. Tabele

Tabele należy wykorzystywać wyłącznie do prezentacji danych.

W szczególności należy:

  • stosować nagłówki tabel,
  • zachowywać logiczną strukturę danych,
  • unikać scalania komórek utrudniającego interpretację,
  • stosować prostą strukturę tabel.

Nie należy:

  • wykorzystywać tabel do układu wizualnego dokumentu,
  • tworzyć nadmiernie rozbudowanych lub wielopoziomowych tabel bez uzasadnienia.

Tabela powinna być możliwa do interpretacji przez technologie wspomagające.


9. Grafiki i materiały wizualne

Grafiki umieszczane w dokumencie powinny:

  • mieć opisy alternatywne,
  • wspierać przekaz treści,
  • nie być jedynym źródłem kluczowych informacji.

Grafiki przekazujące informacje powinny mieć odpowiednie opisy alternatywne.

Opis alternatywny powinien:

  • przekazywać znaczenie grafiki,
  • uwzględniać kontekst dokumentu,
  • umożliwiać zrozumienie informacji bez dostępu do obrazu.

Wykresy, diagramy i infografiki powinny mieć równoważną formę tekstową umożliwiającą odbiór przekazywanych informacji bez konieczności interpretowania grafiki.


10. Linki i odwołania

Linki powinny:

  • jasno wskazywać cel odnośnika,
  • być zrozumiałe poza kontekstem akapitu,
  • prowadzić do zasobów zgodnych z wymaganiami dostępności — jeżeli organizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny ma wpływ na ich przygotowanie.

Należy unikać:

  • ogólnych sformułowań typu „kliknij tutaj”,
  • publikowania nieopisanych adresów URL jako głównej treści linku.

11. Czytelność wizualna

Dokument powinien zapewniać odpowiednią czytelność.

W szczególności należy:

  • zapewniać kontrastkontrastRóżnica jasności między tekstem lub elementem graficznym a tłem. Odpowiedni kontrast ułatwia odczyt osobom słabowidzącym, użytkownikom urządzeń mobilnych i osobom korzystającym z treści w trudnych warunkach oświetleniowych. zgodny z właściwymi wymaganiami WCAG, jeżeli mają zastosowanie,
  • stosować czytelne kroje pisma,
  • zachowywać odpowiednie odstępy między akapitami i liniami,
  • ograniczać nadmierne wyróżnianie tekstu.

Nie należy:

  • przekazywać informacji wyłącznie kolorem,
  • stosować nadmiernie dekoracyjnych elementów,
  • publikować dokumentów utrudniających odczyt na urządzeniach mobilnych.

12. Metadane i właściwości dokumentu

Dokument powinien mieć:

  • tytuł,
  • określony język dokumentu,
  • właściwe metadanemetadaneInformacje opisujące zasób, w szczególności jego tytuł, właściciela, daty, wersję, lokalizację, status, podstawę publikacji, relacje z innymi zasobami i sposób dalszego postępowania. — jeżeli są wykorzystywane.

W przypadku dokumentów wielojęzycznych należy oznaczać zmiany języka w treści dokumentu.


13. Eksport i publikacja dokumentu

Dokument powinien być przygotowany w sposób umożliwiający poprawny eksport do innych formatów, w szczególności PDF.

Eksport dokumentu nie powinien prowadzić do utraty:

  • struktury,
  • opisów alternatywnych,
  • znaczników dostępności,
  • logicznej kolejności treści.

14. Weryfikacja przed publikacją

Przed publikacją należy sprawdzić, czy dokument spełnia wymagania określone w standardzie.


15. Postanowienia końcowe

Standard stanowi element systemu zarządzania dokumentami cyfrowymi i komunikacją cyfrową organizacji.

Standard powinien być:

  • stosowany przy tworzeniu dokumentów tekstowych,
  • uwzględniany w działaniach szkoleniowych,
  • wykorzystywany przy opracowywaniu szablonów dokumentów.

Stosowanie standardu wspiera dostępność cyfrową, jakość dokumentów oraz równy dostęp użytkowników do informacji publikowanych przez organizację.