Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Zapewnianie dostępności cyfrowej zasobów archiwalnych, migrowanych i wycofywanych

Opracowanie: Bartłomiej Wilk
Data zgłoszenia: 29 kwietnia 2026 r., ostatnia aktualizacja: 1 października 2026 r.

1. Cel zalecenia​

Zapewnienie zachowania dostępności cyfrowej i ciągłości dostępu do zasobów podczas ich archiwizacji, migracji i wycofywania.

2. Zalecenie​

OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. uwzględnia dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. cyfrową przy archiwizacji, migracji i wycofywaniu zasobów cyfrowych oraz ustala sposób dalszego dostępu do zasobów, które pozostają potrzebne użytkownikom. Zapewnia zachowanie dostępności lub odpowiedniego sposobu dostępu do zasobu, jeżeli po archiwizacji, migracji lub wycofaniu nadal pozostaje on w użyciu.

3. Rekomendacje​

3.1. Ustalanie dalszego sposobu korzystania z zasobu​

Przed archiwizacją, migracją lub wycofaniem zasobu organizacja ustala, czy i w jakim zakresie zasób będzie nadal pozostawał w użyciu oraz w jaki sposób użytkownicy będą mogli z niego korzystać.

Uwzględnia odpowiednio:

  • funkcję i przeznaczenie zasobu;
  • jego znaczenie dla użytkowników;
  • aktualność zawartych w nim informacji;
  • sposób dotychczasowego wykorzystywania;
  • potrzebę zachowania dostępu do zasobu lub zawartej w nim informacji;
  • sposób dalszego udostępniania;
  • istnienie aktualnego albo zastępującego go zasobu.

Status zasobu jako archiwalnego nie przesądza o zakończeniu jego używania ani o braku potrzeby zapewniania jego dostępności cyfrowej.

3.2. Dostępność zasobów pozostających w użyciu​

Jeżeli zasób po archiwizacji, migracji lub zmianie sposobu udostępniania pozostaje w użyciu, organizacja ustala mające do niego zastosowanie wymagania dostępności cyfrowej, uwzględniając przepisy prawa, charakter zasobu oraz sposób jego dalszego wykorzystywania.

Samo oznaczenie zasobu jako archiwalnego, historycznego lub nieaktualnego nie przesądza o tym, że wymagania dostępności przestają mieć do niego zastosowanie.

Sposób postępowania organizacja ustala z uwzględnieniem mających zastosowanie wymagań oraz sposobu i celu dalszego wykorzystywania zasobu.

3.3. Zachowanie dostępności podczas migracji​

Organizacja przeprowadza migrację zasobów w sposób ograniczający ryzyko utraty właściwości istotnych dla ich dostępności cyfrowej.

W zależności od rodzaju zasobu zachowuje w szczególności:

  • strukturę i semantykę treści;
  • teksty alternatywne i inne tekstowe odpowiedniki treści;
  • napisy, transkrypcje i audiodeskrypcję;
  • metadaneDane opisujące zasób, dokument lub sprawę, umożliwiające identyfikację, klasyfikację, wyszukiwanie, przetwarzanie lub zarządzanie nimi. istotne dla dostępności i sposobu wykorzystania zasobu;
  • relacje między elementami treści i powiązanymi zasobami;
  • informacje potrzebne do prawidłowego odtworzenia i używania zasobu.

Po migracji organizacja sprawdza w odpowiednim zakresie, czy właściwości istotne dla dostępności zostały zachowane oraz czy zasób może być prawidłowo wykorzystywany w nowym środowisku.

Jeżeli migracja zmienia właściwości zasobu istotne dla dostępności, organizacja aktualizuje wiedzę o jego stanie dostępności i zgodności.

3.4. Oznaczanie zasobów archiwalnych​

Organizacja oznacza zasób archiwalnyZasób cyfrowy wycofany z bieżącego wykorzystania, zachowany ze względów prawnych, informacyjnych, dowodowych lub historycznych; nie oznacza automatycznie materiału archiwalnego w rozumieniu ustawy. w sposób pozwalający użytkownikowi rozpoznać jego status.

Jeżeli jest to potrzebne, informuje również o:

  • okresie, którego dotyczy zasób;
  • utracie lub ograniczeniu aktualności informacji;
  • istnieniu aktualnego albo zastępującego zasobu;
  • sposobie dotarcia do aktualnej informacji;
  • sposobie uzyskania dostępu do treści, jeżeli nie może być ona bezpośrednio dostępna w dotychczasowej formie.

Oznaczenie zasobu jako archiwalnego nie zastępuje zapewnienia jego dostępności, jeżeli mające zastosowanie wymagania nadal obowiązują.

3.5. Wycofywanie zasobów​

Przed wycofaniem zasobu organizacja ustala, czy użytkownicy nadal mogą potrzebować zasobu albo zawartej w nim informacji oraz czy wymagane jest zachowanie możliwości dalszego dostępu.

Jeżeli zasób został zastąpiony innym zasobem, rozwiązaniem lub usługą, organizacja zapewnia — odpowiednio do potrzeb — informację pozwalającą użytkownikowi dotrzeć do aktualnego odpowiednika.

Organizacja zapewnia, że wycofanie zasobu z bieżącej publikacji, usunięcie odnośnika, przeniesienie zasobu albo wyłączenie rozwiązania nie powoduje utraty dostępu do informacji, która nadal ma pozostawać dostępna użytkownikom.

3.6. Zapewnienie dostępu w inny sposób​

Jeżeli zasób pozostający w użyciu nie jest dostępny cyfrowo, organizacja ustala sposób zapewnienia dostępu do jego treści lub zawartych w nim informacji zgodnie z mającymi zastosowanie wymaganiami.

W szczególności uwzględnia możliwość:

  • udostępnienia dostępnej wersji zasobu;
  • wskazania dostępnego zasobu zawierającego równoważną informację;
  • zapewnienia dostępu w innej formie lub w inny sposób, jeżeli wynika to z mających zastosowanie wymagań.

Zapewnienie dostępuDziałania umożliwiające użytkownikowi uzyskanie tej samej informacji lub skorzystanie z tej samej usługi pomimo występowania problemu dostępności; pojęcie szersze niż ustawowy alternatywny sposób dostępu. w inny sposób nie zastępuje obowiązku zapewnienia dostępności cyfrowej zasobu, jeżeli obowiązek ten nadal ma zastosowanie.

3.7. Dokumentowanie ustaleń​

Organizacja dokumentuje ustalenia dotyczące dalszego udostępniania zasobu i zapewnienia jego dostępności w zakresie potrzebnym do odtworzenia podstaw podjętych decyzji i dalszego postępowania z zasobem.

Dokumentuje odpowiednio:

  • sposób dalszego wykorzystania lub udostępniania zasobu;
  • mające zastosowanie wymagania dostępności;
  • ustalony sposób zapewnienia dostępności lub dalszego dostępu;
  • wynik sprawdzenia dostępności po migracji, jeżeli było potrzebne;
  • sposób dalszego dostępu do zasobu lub informacji po jego wycofaniu.

Nie wymaga to tworzenia odrębnego rejestru ani dokumentowania informacji utrzymywanych w innych zasobach organizacji, jeżeli możliwe jest ich odnalezienie i odtworzenie podstaw dokonanych ustaleń.

4. Uzasadnienie​

Zapewnianie dostępności cyfrowejCiągłe działania organizacji służące tworzeniu, nabywaniu, utrzymywaniu, ocenianiu i poprawianiu dostępności jej rozwiązań, treści i usług cyfrowych. nie kończy się wraz z utworzeniem i opublikowaniem zasobu. Zasoby cyfrowe mogą być następnie przenoszone do innych środowisk, oznaczane jako archiwalne, zastępowane nowymi zasobami albo wycofywane z bieżącej publikacji. Działania te mogą zmieniać sposób korzystania z zasobu albo prowadzić do utraty zapewnionych wcześniej właściwości dostępności.

Status archiwalny zasobu nie oznacza, że przestaje on być używany. Zasób archiwalny może nadal pozostawać publicznie dostępny i potrzebny użytkownikom. Dlatego o sposobie zapewnienia jego dostępności nie powinien rozstrzygać sam status zasobu, lecz mające zastosowanie wymagania oraz sposób i cel jego dalszego wykorzystywania.

Szczególne ryzyko dla dostępności wiąże się z migracją. Przeniesienie treści lub danych do innego systemu, formatu albo środowiska może powodować utratę struktury, semantyki, tekstów alternatywnych, napisów, transkrypcji, audiodeskrypcji, metadanych lub innych informacji potrzebnych do dostępnego korzystania z zasobu. Dlatego dostępność powinna być uwzględniona zarówno przy planowaniu migracji, jak i przy sprawdzaniu jej rezultatu.

Również wycofanie zasobu wymaga uwzględnienia skutków dla użytkowników. Usunięcie odnośnika, przeniesienie zasobu albo wyłączenie rozwiązania może pozbawić użytkownika dostępu do potrzebnej informacji, mimo że sama informacja nadal istnieje albo powinna pozostawać dostępna. Organizacja ustala więc, czy wraz z wycofaniem zasobu kończy się potrzeba dostępu do niego, czy potrzebne jest wskazanie aktualnego odpowiednika albo zapewnienie dalszego dostępu w inny sposób.

ZalecenieWystąpienie o charakterze służbowym adresowane do organizacji, podstawowa forma dokumentu Sieci. nie określa zasad kwalifikowania, przechowywania, brakowania ani archiwizowania dokumentacji wynikających z przepisów archiwalnych. Dotyczy uwzględniania dostępności cyfrowej przy podejmowaniu i realizowaniu decyzji dotyczących dalszego postępowania z zasobem.

Takie podejście zapewnia ciągłość uwzględniania dostępności w całym cyklu życia zasobu i ogranicza ryzyko, że dostępność zapewniona na wcześniejszych etapach zostanie utracona wskutek migracji, archiwizacji albo wycofania.

5. Podstawy prawne​

  • Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
  • Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach — w zakresie stanowiącym kontekst postępowania z dokumentacją archiwalną.
  • Przepisy wykonawcze dotyczące postępowania z dokumentacją i materiałami archiwalnymi — odpowiednio do rodzaju organizacji i zasobu.

6. Źródła i opracowania​

  • EN 301 549Europejska norma określająca wymagania dostępności dla produktów i usług technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz powiązane procedury testowe i metody oceny..
  • Web Content Accessibility GuidelinesStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych. (WCAGStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych.).
  • Materiały Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych.
  • Dokumentacja wewnętrzna organizacji dotycząca postępowania z dokumentacją i zasobami cyfrowymi.

7. Powiązania z innymi dokumentami Sieci​

Zalecenie rozwija zasady określone w zaleceniu Dostępność w cyklu życia rozwiązania cyfrowego w odniesieniu do archiwizacji, migracji i wycofywania zasobów cyfrowych. W szczególności dotyczy zachowania dostępności i ciągłości dostępu przy zmianie sposobu przechowywania, udostępniania lub wykorzystywania zasobu.

OcenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. stanu zasobu przed lub po migracji oraz aktualizowanie wiedzy o jego dostępności są prowadzone zgodnie z zaleceniem Obserwowanie i ocenianie stanu dostępności i zgodności rozwiązań cyfrowych.

Jeżeli dalsze udostępnianie zasobu wymaga zapewnienia użytkownikowi dostępu w inny sposób, zastosowanie mają odpowiednie zalecenia z wymiaru Wsparcie dotyczące obsługi problemów dostępności i zapewniania dostępu alternatywnego.

8. Załączniki​

Zakres i zestaw załączników wymagają ponownej weryfikacji po przyjęciu znormalizowanej treści zalecenia.

Do dalszego opracowania można przyjąć w szczególności:

  • Sposób postępowania z zasobami archiwalnymi, migrowanymi i wycofywanymi;
  • Zasady zachowania dostępności podczas migracji zasobów cyfrowych;
  • Zasady postępowania z zasobami archiwalnymi i wycofywanymi;
  • Karta postępowania z zasobem;
  • Lista kontrolna archiwizacji, migracji i wycofania zasobu.

Historia wersji​

WersjaDataOpis zmian
0.129 kwietnia 2026 r.Wersja robocza zalecenia dotyczącego archiwizacji i wycofywania zasobów cyfrowych.
0.212 maja 2026 r.Skrócenie materiału, oddzielenie zalecenia od załączników wdrożeniowych oraz materiałów pomocniczych i operacyjnych.
0.312 maja 2026 r.Przeniesienie załączników i materiałów pomocniczych do jednego katalogu pakietu oraz aktualizacja linków i front matter dla automatycznego sidebaru.
0.423 maja 2026 r.Przesunięcie akcentu zalecenia z archiwizacji zasobów cyfrowych na zapewnianie dostępności cyfrowej zasobów archiwalnych, migrowanych i wycofywanych.
0.51 października 2026 r.Normalizacja zalecenia: skoncentrowanie na zachowaniu dostępności i ciągłości dostępu, rozdzielenie statusu archiwalnego od dalszego używania zasobu, uporządkowanie zasad migracji i wycofywania oraz ograniczenie zagadnień należących do innych obszarów regulacyjnych.