Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Osoby z niepełnosprawnościami w polityce zatrudnienia

Opracowanie: Stefan Wajda . Współpraca: Karolina Paluszek
Data zgłoszenia: 20 marca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 26 września 2026 r.

1. Cel zalecenia​

Zwiększenie udziału osób z niepełnosprawnościami w zatrudnieniu na różnych stanowiskach, poziomach odpowiedzialności i w różnych obszarach działalności organizacji.

2. Zalecenie​

OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. uwzględnia zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami w polityce zatrudnienia i podejmuje działania zwiększające ich możliwości podejmowania pracy, rozwoju zawodowego i pozostawania w zatrudnieniu.


3. Rekomendacje​

3.1. Włączenie do polityki zatrudnienia​

Organizacja uwzględnia zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami w celach, zasadach i działaniach składających się na politykę zatrudnienia.

Polityka obejmuje cały przebieg zatrudnienia: pozyskiwanie kandydatów i rekrutację, podejmowanie pracy i wdrażanie, rozwój zawodowy i awans oraz utrzymanie zatrudnienia. Dotyczy różnych rodzajów stanowisk, poziomów odpowiedzialności i obszarów działalności organizacji.

3.2. Rozpoznawanie sytuacji i planowanie działań​

Organizacja rozpoznaje sytuację osób z niepełnosprawnościami w zatrudnieniu oraz czynniki wpływające na możliwości podejmowania przez nie pracy, rozwoju zawodowego i pozostawania w zatrudnieniu.

Na tej podstawie określa cele i działania odpowiednie do swojej sytuacji. Może w szczególności analizować:

  • udział osób z niepełnosprawnościami w zatrudnieniu, z uwzględnieniem rodzajów stanowisk, poziomów odpowiedzialności i obszarów działalności;
  • udział osób z niepełnosprawnościami w rekrutacji, rozwoju zawodowym i awansach;
  • przyczyny trudności w pozyskiwaniu lub utrzymywaniu pracowników z niepełnosprawnościami;
  • bariery występujące w procesach zatrudnienia i środowisku pracy;
  • możliwości zwiększenia udziału osób z niepełnosprawnościami w zatrudnieniu.

Organizacja wykorzystuje do analizy wyłącznie dane, które może zgodnie z prawem przetwarzać, i ogranicza ich zakres do niezbędnego minimum. Sama potrzeba przeprowadzenia analizy nie uzasadnia wymagania od pracowników ujawniania informacji o niepełnosprawności. Jeżeli cel analizy można osiągnąć bez danych pozwalających zidentyfikować konkretną osobę, organizacja wykorzystuje dane zagregowane lub zanonimizowane.

3.3. Aktywne pozyskiwanie kandydatów​

Organizacja podejmuje działania zwiększające możliwość dotarcia z ofertami pracy do wykwalifikowanych kandydatów z niepełnosprawnościami.

W zależności od potrzeb może między innymi:

  • korzystać z różnych dostępnych kanałów publikowania ofert pracy;
  • współpracować z organizacjami reprezentującymi osoby z niepełnosprawnościamiOsoba mająca długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co w oddziaływaniu z różnymi barierami może utrudniać jej pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na zasadzie równości z innymi osobami., uczelniami, instytucjami rynku pracy i innymi podmiotami wspierającymi aktywność zawodową;
  • informować o dostępności procesu rekrutacji i możliwości uzyskania potrzebnych dostosowań;
  • zachęcać osoby z niepełnosprawnościami spełniające wymagania stanowiska do udziału w rekrutacji.

Działania te nie ograniczają się do stanowisk związanych z zapewnianiem dostępności cyfrowej.

Organizacja prowadzi takie działania z uwzględnieniem przepisów dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu i ochrony danych osobowych.

3.4. Dostępność procesów zatrudnienia i środowiska pracy​

Realizacja polityki zatrudniania osób z niepełnosprawnościami wymaga tworzenia warunków umożliwiających im rzeczywiste uczestnictwo w procesach zatrudnienia i wykonywanie pracy.

Organizacja zapewnia w szczególności dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. rekrutacji i wdrażania pracowników, rozpoznaje bariery cyfrowe w środowisku pracy oraz zapewnia potrzebne dostosowania i racjonalne usprawnienia.

Szczegółowe rozwiązania w tych obszarach określają odpowiednie zalecenia dotyczące dostępnej rekrutacji i wdrażania pracowników, oceny barier cyfrowych, rozpoznawania potrzeb pracowników oraz zapewniania dostosowań i racjonalnych usprawnień.

3.5. Rozwój zawodowy i awans​

Organizacja zapewnia pracownikom z niepełnosprawnościami równe możliwości rozwoju zawodowego, podnoszenia kwalifikacji, podejmowania nowych zadań i ról oraz ubiegania się o awans.

Analizuje bariery, które mogą ograniczać korzystanie z tych możliwości, w tym bariery wynikające z niedostępności cyfrowych narzędzi pracy, materiałów, szkoleń, procesów oceny lub rekrutacji wewnętrznej, i podejmuje działania służące ich usuwaniu.

3.6. Utrzymanie zatrudnienia​

Polityka zatrudnienia obejmuje działania sprzyjające pozostawaniu osób z niepełnosprawnościami w zatrudnieniu, również wtedy, gdy potrzeba dostosowania warunków pracy pojawia się lub zmienia w trakcie zatrudnienia.

Organizacja rozpoznaje przyczyny utrudniające dalsze wykonywanie pracy i, odpowiednio do sytuacji, dostosowuje środowisko, narzędzia lub organizację pracy, zapewnia potrzebne wsparcie albo umożliwia zmianę zadań lub roli zawodowej.

3.7. Wykorzystanie kompetencji i doświadczeń pracowników​

Organizacja tworzy warunki do wykorzystywania kompetencji, wiedzy i doświadczeń pracowników z niepełnosprawnościami w różnych obszarach swojej działalności, w tym w działaniach związanych z zapewnianiem dostępności cyfrowej.

Pracownicy z niepełnosprawnościami, na równi z innymi, mogą uczestniczyć między innymi w opiniowaniu i testowaniu rozwiązań cyfrowych, doskonaleniu procesów, ocenie warunków pracy oraz konsultowaniu działań dotyczących dostępności. Zaangażowanie to odpowiada ich kwalifikacjom, roli zawodowej i zakresowi odpowiedzialności.

Szczegółowe rozwiązania dotyczące takiego udziału określa zalecenieWystąpienie o charakterze służbowym adresowane do organizacji, podstawowa forma dokumentu Sieci. dotyczące angażowania pracowników z niepełnosprawnościami w zapewnianie dostępności cyfrowejCiągłe działania organizacji służące tworzeniu, nabywaniu, utrzymywaniu, ocenianiu i poprawianiu dostępności jej rozwiązań, treści i usług cyfrowych..

3.8. Ocena realizacji polityki​

Organizacja okresowo ocenia realizację polityki zatrudniania osób z niepełnosprawnościami oraz osiągane rezultaty.

OcenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. może uwzględniać w szczególności:

  • zmiany udziału osób z niepełnosprawnościami w zatrudnieniu;
  • udział osób z niepełnosprawnościami w rekrutacji, rozwoju zawodowym i awansach;
  • skuteczność działań służących pozyskiwaniu i utrzymywaniu pracowników;
  • rozpoznane bariery i sposób ich usuwania;
  • doświadczenia pracowników i kandydatów;
  • stopień osiągania celów przyjętych w polityce zatrudnienia.

Wyniki oceny są wykorzystywane do doskonalenia polityki i podejmowanych działań.


4. Uzasadnienie​

Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami na różnych stanowiskach, poziomach odpowiedzialności i w różnych obszarach działalności zwiększa różnorodność wiedzy, doświadczeń i perspektyw obecnych w organizacji. Ma to znaczenie również dla zapewniania dostępności cyfrowej. Osoby z niepełnosprawnościami mogą wnosić doświadczenia związane z korzystaniem z technologii cyfrowych, napotykanymi barierami i sposobami ich przezwyciężania, także wtedy, gdy dostępność cyfrowaDostępność cyfrowa strony internetowej i aplikacji mobilnej polega na zapewnieniu ich funkcjonalności, kompatybilności, postrzegalności i zrozumiałości. nie jest przedmiotem ich obowiązków zawodowych.

Znaczenie tej perspektywy nie ogranicza się do testowania dostępności ani do stanowisk bezpośrednio związanych z jej zapewnianiem. Obecność osób z niepełnosprawnościami w różnych częściach organizacji pozwala uwzględniać ich doświadczenia przy podejmowaniu decyzji, organizowaniu pracy, tworzeniu treści, projektowaniu i rozwijaniu rozwiązań cyfrowych oraz świadczeniu usług. Szczególne znaczenie ma również ich udział na stanowiskach kierowniczych i innych stanowiskach związanych z podejmowaniem decyzji.

Samo deklarowanie równych szans zatrudnienia nie zapewnia jednak rzeczywistego udziału osób z niepełnosprawnościami w organizacji. Możliwość podjęcia i utrzymania pracy zależy między innymi od dostępności procesu rekrutacji, cyfrowego środowiska pracy, możliwości uzyskania potrzebnych dostosowań, dostępu do rozwoju zawodowego i awansu oraz sposobu reagowania organizacji na pojawiające się bariery. Dlatego zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami powinno być przedmiotem świadomie prowadzonej polityki obejmującej cały przebieg zatrudnienia.

Polityka taka nie oznacza preferowania osób z niepełnosprawnościami niezależnie od kwalifikacji wymaganych na danym stanowisku ani kierowania ich przede wszystkim do zadań związanych z dostępnością. Jej celem jest tworzenie warunków, w których wykwalifikowane osoby z niepełnosprawnościami mogą podejmować pracę, rozwijać się zawodowo i pozostawać w zatrudnieniu na różnych stanowiskach i poziomach odpowiedzialności. Pozwala to organizacji pełniej korzystać z ich kompetencji i doświadczeń, również w systemowym zapewnianiu dostępności cyfrowej.


5. Podstawy prawne​

  • Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, w szczególności art. 27.
  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
  • Kodeks pracy.
  • Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
  • Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.

6. Załączniki​

  1. Wzór polityki zatrudniania osób z niepełnosprawnościami
  2. Uproszczona wersja polityki zatrudniania osób z niepełnosprawnościami dla małych organizacji
  3. Lista kontrolna przeglądu polityki zatrudnienia pod kątem osób z niepełnosprawnościami