Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Angażowanie pracowników z niepełnosprawnościami w zapewnianie dostępności cyfrowej

Opracowanie: Stefan Wajda . Współpraca: Anna Bizub-Jechna
Data zgłoszenia: 20 marca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 26 września 2026 r.

1. Cel zalecenia​

Stworzenie warunków do aktywnego udziału pracowników z niepełnosprawnościami w działaniach związanych z zapewnianiem dostępności cyfrowej.

2. Zalecenie​

Organizacja angażuje pracowników z niepełnosprawnościami w systemowe zapewnianie dostępności cyfrowej, wykorzystując ich wiedzę, kompetencje i doświadczenia.​

3. Rekomendacje​

3.1. Dobrowolność i warunki udziału​

Zaangażowanie pracowników z niepełnosprawnościami w działania związane z zapewnianiem dostępności cyfrowej jest dobrowolne. OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. nie przypisuje pracownikom szczególnych zadań lub odpowiedzialności z tego powodu, że są osobami z niepełnosprawnościami.

Organizacja tworzy warunki, w których zainteresowani pracownicy mogą zgłaszać gotowość udziału w działaniach związanych z dostępnością cyfrową oraz wnosić do nich swoją wiedzę, kompetencje i doświadczenia.

Sposób angażowania pracowników uwzględnia ich zainteresowania, kompetencje, doświadczenia oraz charakter podejmowanych działań. Udział w tych działaniach nie wymaga ujawniania informacji o niepełnosprawności, chyba że pracownik sam przekazuje informacje potrzebne do zapewnienia mu odpowiednich warunków udziału.

3.2. Obszary angażowania pracowników​

Pracownicy z niepełnosprawnościami mogą być angażowani na różnych etapach i w różnych obszarach systemowego zapewniania dostępności cyfrowej, odpowiednio do ich wiedzy, kompetencji, doświadczeń i zainteresowania.

Ich udział może obejmować w szczególności:

  • rozpoznawanie i ocenę problemów dostępności cyfrowej;
  • testowanie stron internetowych, aplikacji mobilnych, systemów informatycznych i innych rozwiązań cyfrowych;
  • opiniowanie projektowanych lub rozwijanych rozwiązań;
  • ocenę rozwiązań cyfrowych rozważanych do zakupu oraz udział w ich odbiorze;
  • projektowanie i doskonalenie usług oraz procesów wykorzystujących rozwiązania cyfrowe;
  • opracowywanie i opiniowanie standardów, procedur, wytycznych i innych rozwiązań organizacyjnych;
  • ocenę skuteczności działań związanych z dostępnością cyfrową;
  • przygotowywanie materiałów edukacyjnych i szkoleniowych oraz prowadzenie działań rozwijających wiedzę i świadomość dostępności cyfrowej.

Angażowanie pracowników uzupełnia stosowane przez organizację metody zapewniania i oceniania dostępności cyfrowej oraz pozwala wykorzystywać w tych działaniach ich wiedzę, kompetencje i doświadczenia.

3.3. Organizacja współpracy​

Organizacja dostosowuje sposób angażowania pracowników do swojej wielkości, struktury, potrzeb oraz charakteru prowadzonych działań. Może wykorzystywać między innymi konsultacje, testy z udziałem pracowników, grupy robocze, udział w zespołach projektowych i zadaniowych oraz pracownicze grupy zainteresowań lub zasobów.

Przyjęte rozwiązania zapewniają możliwość:

  • zgłaszania przez pracowników zainteresowania udziałem;
  • przekazywania problemów, opinii i propozycji;
  • udziału pracowników w pracach, w których ich wiedza, kompetencje lub doświadczenia mogą być przydatne;
  • przekazywania informacji o sposobie wykorzystania wyników ich udziału.

Formy angażowania pracowników są powiązane z przyjętym w organizacji sposobem systemowego zapewniania dostępności cyfrowej. Grupy pracownicze i inne mechanizmy współpracy nie zastępują ustalonych ról i odpowiedzialności ani nie tworzą równoległego sposobu zarządzania dostępnością.

3.4. Warunki rzeczywistego udziału​

Organizacja zapewnia warunki pozwalające pracownikom rzeczywiście uczestniczyć w działaniach, w które zostali zaangażowani. Odpowiednio do charakteru udziału obejmuje to w szczególności:

  • dostęp do informacji i materiałów potrzebnych do udziału;
  • dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. wykorzystywanych narzędzi i sposobów współpracy;
  • możliwość udziału w czasie pracy, jeżeli działania są związane z wykonywaniem zadań na rzecz organizacji;
  • niezbędne dostosowania i wsparcie;
  • możliwość przedstawiania opinii i propozycji oraz ich rozpatrywanie w procesie, którego dotyczą.

Zaangażowanie pracowników nie ogranicza się do zebrania ich opinii. Organizacja tworzy możliwość wniesienia rzeczywistego wkładu w działania i decyzje, których dotyczy ich udział.

3.5. Wykorzystanie rezultatów​

Wiedza, opinie, wyniki testów i propozycje uzyskane dzięki zaangażowaniu pracowników są przekazywane osobom i jednostkom odpowiedzialnym za działania, których dotyczą, i uwzględniane przy podejmowaniu odpowiednich działań i decyzji.

Organizacja informuje uczestniczących pracowników o sposobie wykorzystania rezultatów ich udziału, w szczególności o podjętych działaniach, przyjętych rozwiązaniach albo przyczynach nieuwzględnienia zgłoszonych propozycji.

3.6. Ocena sposobu angażowania pracowników​

Organizacja okresowo ocenia, czy przyjęte sposoby angażowania pracowników z niepełnosprawnościami umożliwiają im rzeczywisty udział oraz czy wiedza, kompetencje i doświadczenia wnoszone przez pracowników są wykorzystywane w działaniach związanych z zapewnianiem dostępności cyfrowej.

Wyniki oceny są wykorzystywane do doskonalenia sposobów angażowania pracowników i organizacji współpracy.


4. Uzasadnienie​

Pracownicy z niepełnosprawnościami mogą wnosić do zapewniania dostępności cyfrowej szczególną kombinację wiedzy i kompetencji zawodowych oraz doświadczeń związanych z korzystaniem z technologii, treści i usług cyfrowych. Znają jednocześnie środowisko pracy, procesy i rozwiązania wykorzystywane w organizacji. Ich udział może dzięki temu pomagać wcześniej rozpoznawać bariery, trafniej oceniać projektowane rozwiązania i lepiej uwzględniać dostępność w różnych obszarach działania organizacji.

Potencjał ten może być wykorzystywany znacznie szerzej niż tylko podczas testowania dostępności gotowych rozwiązań. Pracownicy z niepełnosprawnościami mogą uczestniczyć między innymi w projektowaniu i rozwijaniu rozwiązań cyfrowych, ich zakupie i odbiorze, tworzeniu standardów i procedur, ocenianiu dostępności, działaniach edukacyjnych oraz doskonaleniu sposobu działania organizacji. Angażowanie ich na różnych etapach pozwala uwzględniać dostępność wcześniej, zanim powstaną rozwiązania wymagające późniejszych poprawek.

Niepełnosprawność sama w sobie nie oznacza jednak posiadania kompetencji w zakresie dostępności cyfrowej ani nie uzasadnia przypisywania pracownikowi dodatkowych zadań. Organizacja nie zawsze ma również wiedzę o niepełnosprawności pracownika. Dlatego angażowanie opiera się na dobrowolności oraz zainteresowaniu, wiedzy, kompetencjach i doświadczeniach, które pracownik chce wnieść do wspólnych działań. Organizacja tworzy możliwość takiego udziału, ale nie oczekuje go od pracownika wyłącznie z powodu jego niepełnosprawności.

Rzeczywiste zaangażowanie wymaga czegoś więcej niż umożliwienia przekazania opinii. Pracownicy potrzebują dostępu do odpowiednich informacji, narzędzi i procesów oraz możliwości uczestniczenia w działaniach na etapie, na którym ich wkład może wpłynąć na podejmowane decyzje. Istotne jest również przekazywanie informacji o sposobie wykorzystania zgłoszonych problemów, opinii i propozycji.

Angażowanie pracowników z niepełnosprawnościami nie zastępuje ocen eksperckich, testów zgodności ani odpowiedzialności osób i jednostek wykonujących zadania związane z dostępnością cyfrową. Uzupełnia te działania o wiedzę, kompetencje i doświadczenia pracowników oraz pozwala włączać je w systemowe zapewnianie dostępności cyfrowejSposób działania organizacji, w którym role, odpowiedzialności, procesy, zasoby i mechanizmy oceny są wzajemnie powiązane i skoordynowane, tak aby organizacja trwale zapewniała dostępność cyfrową.. Grupy pracownicze, konsultacje, testy i inne formy współpracy wspierają istniejący sposób działania organizacji, a nie tworzą równoległego mechanizmu zarządzania dostępnością.


5. Podstawy prawne​

  • Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, w szczególności art. 4 ust. 3, art. 9 i art. 27.
  • Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
  • Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
  • Kodeks pracy.

6. Załączniki​