Przejdź do głównej zawartości

Słownik podstawowych pojęć systemu zapewniania dostępności cyfrowej

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 5 lipca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 5 lipca 2026 r.

Projekt, wersja 0.1

1. Przeznaczenie dokumentu​

Ten dokument definiuje podstawowe pojęcia wykorzystywane w systemie zapewniania dostępności cyfrowej (SZDC).

Jego celem jest zapewnienie jednolitego rozumienia pojęć stosowanych w metadokumentach, zaleceniach, załącznikach oraz dobrych praktykach.

Definicje odnoszą się do sposobu wykorzystania pojęć w SZDC. Nie zastępują definicji wynikających z przepisów prawa ani norm technicznych.


2. Pojęcia podstawowe​

Dostępność cyfrowa​

Właściwość rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne polegająca na możliwości korzystania z nich przez możliwie najszerszy krąg użytkowników, w tym osoby z niepełnosprawnościamiOsoba mająca długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co w oddziaływaniu z różnymi barierami może utrudniać jej pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na zasadzie równości z innymi osobami., bez potrzeby stosowania szczególnych adaptacji lub przy wykorzystaniu technologii wspomagających.

W SZDC dostępność cyfrowaDostępność cyfrowa strony internetowej i aplikacji mobilnej polega na zapewnieniu ich funkcjonalności, kompatybilności, postrzegalności i zrozumiałości. jest rezultatem sposobu funkcjonowania organizacji.


Zgodność​

Stopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej.

Ocena zgodnościOcena służąca ustaleniu, czy i w jakim zakresie przedmiot oceny spełnia określone wymagania. jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych przez SZDC, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności.


Stan​

Aktualny, udokumentowany opis określonego obiektu w danym momencie.

W SZDC pojęcie stanu odnosi się przede wszystkim do stanu dostępności i zgodności zasobów oraz stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowej.


Rejestr​

Centralnie utrzymywany zbiór powiązanych informacji wykorzystywany przez SZDC.

RejestrUporządkowany i aktualizowany zbiór powiązanych informacji wykorzystywanych w zapewnianiu dostępności cyfrowej. Rejestr stanowi źródło informacji wykorzystywanych w procesach, raportowaniu i publikowaniu informacji. jest stale aktualizowany i stanowi podstawowe źródło informacji wykorzystywane przez procesy, raporty oraz publikacje.


Obserwacja​

Pojedyncza informacja pozyskana podczas realizacji procesu.

Obserwacje stanowią podstawowy materiał wykorzystywany do budowania wiedzy utrzymywanej w rejestrach.


Materiał dowodowy​

Informacja lub artefakt potwierdzający prawdziwość obserwacji albo ocen.

Materiałami dowodowymi mogą być między innymi wyniki testów, zrzuty ekranu, nagrania, dokumenty, logi systemowe lub inne wiarygodne źródła informacji.


Wskaźnik​

Miara opisująca wybrany aspekt funkcjonowania SZDC.

Wskaźniki służą monitorowaniu zmian, ocenie skuteczności działań oraz wspieraniu decyzji kierownictwa.


Ocena​

Wynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji.

OcenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności.


Problem​

Udokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań.

ProblemUdokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań. Problem może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu działania organizacji wpływającego na zapewnianie dostępności cyfrowej. może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu funkcjonowania SZDC.


Decyzja​

Rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie informacji utrzymywanych przez SZDC.

Decyzje prowadzą do działań wpływających na stan dostępności i zgodnościAktualna, udokumentowana wiedza o dostępności rozwiązania cyfrowego oraz o stopniu spełniania mających do niego zastosowanie wymagań. lub na rozwój systemu zapewniania dostępności cyfrowej.


Działanie​

Zaplanowana czynność realizowana w odpowiedzi na podjętą decyzję.

Działania mogą prowadzić do usunięcia problemów, ograniczenia ryzyka, poprawy dostępności lub doskonalenia SZDC.


Zdolność organizacji​

Możliwość trwałego zapewniania dostępności cyfrowej.

Zdolność organizacjiMożliwość trwałego wykonywania określonych działań i osiągania oczekiwanych rezultatów dzięki połączeniu kompetencji, procesów, ról, narzędzi i zasobów. wynika ze stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowej, a nie z pojedynczych działań lub pojedynczych osób.


Proces​

Powtarzalny sposób realizacji działań prowadzący do pozyskania, wykorzystania lub udostępnienia informacji oraz do podejmowania decyzji.

Procesy są podstawowym mechanizmem funkcjonowania SZDC.


Środek wspierający​

Element organizacyjny, metodyczny, techniczny lub kompetencyjny wspomagający realizację procesów SZDC.

Środki wspierające nie zastępują procesów ani informacji. Umożliwiają ich skuteczne wykorzystanie.


3. Pojęcia preferowane​

PreferowaneUnikać
Rejestr stanu dostępności i zgodnościraport zgodności
Rejestr stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowejrejestr zdolności organizacji
rozwiązanie wykorzystujące technologie informacyjno-komunikacyjneprodukt lub usługa cyfrowaUsługa, której istotna część jest realizowana za pomocą rozwiązania cyfrowego i wymaga od użytkownika korzystania z interfejsu, treści lub funkcji cyfrowych. (gdy chodzi o pojęcie ogólne)
środek wspierającyNarzędzie, procedura, wzór, instrukcja, standard, rejestr lub inny element wspomagający stosowanie zalecenia albo działanie organizacji w zakresie dostępności cyfrowej.narzędzie (jeżeli chodzi nie tylko o rozwiązania informatyczne)
informacjawiedza (gdy chodzi o dane utrzymywane przez SZDC)

4. Zastosowanie słownika​

Pojęcia zdefiniowane w niniejszym dokumencie powinny być stosowane we wszystkich opracowaniach tworzących system zapewniania dostępności cyfrowej.

Jeżeli w zaleceniu konieczne jest użycie pojęcia w znaczeniu odmiennym od przyjętego w SZDC, należy wyraźnie wskazać zakres i przyczynę takiego odstępstwa.