Przejdź do głównej zawartości

Słownik podstawowych pojęć systemu zapewniania dostępności cyfrowej

Opracowanie: Stefan Wajda

Projekt, wersja 0.1

1. Przeznaczenie dokumentu​

Ten dokument definiuje podstawowe pojęcia wykorzystywane w systemie zapewniania dostępności cyfrowej (system zapewniania dostępności cyfrowej (SZDC)SZDC (system zapewniania dostępności cyfrowej). Zorganizowany sposób działania organizacji, obejmujący role, odpowiedzialności, decyzje, procesy, zasoby oraz mechanizmy monitorowania i doskonalenia, dzięki któremu organizacja nabywa i rozwija zdolność do skutecznego zapewniania, utrzymywania i doskonalenia dostępności cyfrowej swoich rozwiązań i usług.).

Jego celem jest zapewnienie jednolitego rozumienia pojęć stosowanych w metadokumentach, zaleceniach, załącznikach oraz dobrych praktykach.

Definicje odnoszą się do sposobu wykorzystania pojęć w SZDC. Nie zastępują definicji wynikających z przepisów prawa ani norm technicznych.

2. Pojęcia podstawowe​

Dostępność cyfrowa​

Właściwość rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne polegająca na możliwości korzystania z nich przez możliwie najszerszy krąg użytkowników, w tym osoby z niepełnosprawnościamiosoby z niepełnosprawnościamiOsoby, które mają długotrwałą niepełnosprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, która w oddziaływaniu z różnymi barierami mogą utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w życiu społecznym na równych zasadach z innymi osobami., bez potrzeby stosowania szczególnych adaptacji lub przy wykorzystaniu technologii wspomagających.

W SZDC dostępność cyfrowadostępność cyfrowaWłaściwość rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne polegająca na możliwości korzystania z nich przez możliwie najszerszy krąg użytkowników, w tym osoby z niepełnosprawnościami, bez potrzeby stosowania szczególnych adaptacji lub przy wykorzystaniu technologii wspomagających. Ang. _accessibility_, jest rezultatem sposobu funkcjonowania organizacji.

Zgodność​

Stopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej.

OcenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych przez SZDC, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności.

Stan​

Aktualny, udokumentowany opis określonego obiektu w danym momencie.

W SZDC pojęcie stanu odnosi się przede wszystkim do stanu dostępności i zgodności zasobów oraz stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowej.

Rejestr​

Centralnie utrzymywany zbiór powiązanych informacji wykorzystywany przez SZDC.

RejestrrejestrCentralnie utrzymywany zbiór powiązanych informacji wykorzystywany przez SZDC. Rejestr jest stale aktualizowany i stanowi podstawowe źródło informacji wykorzystywane przez procesy, raporty oraz publikacje. jest stale aktualizowany i stanowi podstawowe źródło informacji wykorzystywane przez procesy, raporty oraz publikacje.

Obserwacja​

Pojedyncza informacja pozyskana podczas realizacji procesu.

Obserwacje stanowią podstawowy materiał wykorzystywany do budowania wiedzy utrzymywanej w rejestrach.

Materiał dowodowy​

Informacja lub artefakt potwierdzający prawdziwość obserwacji albo ocen.

Materiałami dowodowymi mogą być między innymi wyniki testów, zrzuty ekranu, nagrania, dokumenty, logi systemowe lub inne wiarygodne źródła informacji.

Wskaźnik​

Miara opisująca wybrany aspekt funkcjonowania SZDC.

Wskaźniki służą monitorowaniu zmian, ocenie skuteczności działań oraz wspieraniu decyzji kierownictwa.

Ocena​

Wynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji.

Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności.

Problem​

Udokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań.

ProblemproblemUdokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań. Problem może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu funkcjonowania SZDC. może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu funkcjonowania SZDC.

Decyzja​

Rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie informacji utrzymywanych przez SZDC.

Decyzje prowadzą do działań wpływających na stanstanAktualny, udokumentowany opis określonego obiektu w danym momencie. W SZDC pojęcie stanu odnosi się przede wszystkim do stanu dostępności i zgodności zasobów oraz stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowej. dostępności i zgodności lub na rozwój systemu zapewniania dostępności cyfrowej.

Działanie​

Zaplanowana czynność realizowana w odpowiedzi na podjętą decyzję.

Działania mogą prowadzić do usunięcia problemów, ograniczenia ryzyka, poprawy dostępności lub doskonalenia SZDC.

Zdolność organizacji​

Możliwość trwałego zapewniania dostępności cyfrowej.

Zdolność organizacjizdolność organizacjiMożliwość trwałego zapewniania dostępności cyfrowej. Zdolność organizacji wynika ze stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowej, a nie z pojedynczych działań lub pojedynczych osób. wynika ze stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowej, a nie z pojedynczych działań lub pojedynczych osób.

Proces​

Powtarzalny sposób realizacji działań prowadzący do pozyskania, wykorzystania lub udostępnienia informacji oraz do podejmowania decyzji.

Procesy są podstawowym mechanizmem funkcjonowania SZDC.

Środek wspierający​

Element organizacyjny, metodyczny, techniczny lub kompetencyjny wspomagający realizację procesów SZDC.

Środki wspierające nie zastępują procesów ani informacji. Umożliwiają ich skuteczne wykorzystanie.

3. Pojęcia preferowane​

PreferowaneUnikać
Rejestr stanu dostępności i zgodnościraport zgodności
Rejestr stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowejrejestr zdolności organizacji
rozwiązanie wykorzystujące technologie informacyjno-komunikacyjneprodukt lub usługa cyfrowa (gdy chodzi o pojęcie ogólne)
środek wspierającynarzędzie (jeżeli chodzi nie tylko o rozwiązania informatyczne)
informacjawiedza (gdy chodzi o dane utrzymywane przez SZDC)

4. Zastosowanie słownika​

Pojęcia zdefiniowane w niniejszym dokumencie powinny być stosowane we wszystkich opracowaniach tworzących system zapewniania dostępności cyfrowej.

Jeżeli w zaleceniu konieczne jest użycie pojęcia w znaczeniu odmiennym od przyjętego w SZDC, należy wyraźnie wskazać zakres i przyczynę takiego odstępstwa.