Przejdź do głównej zawartości

Architektura środków wspierających systemu zapewniania dostępności cyfrowej

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 5 lipca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 5 lipca 2026 r.

Projekt, wersja 0.4

1. Przeznaczenie dokumentu​

Ten dokument określa architekturę środków wspierających systemu zapewniania dostępności cyfrowej (SZDC).

Architektura środków wspierających opisuje środki wykorzystywane przez organizację do realizacji procesów SZDC, utrzymywania informacji oraz podejmowania decyzji dotyczących dostępności cyfrowej.

Dokument rozwija zasady przedstawione w Podstawach systemu zapewniania dostępności cyfrowej, Architekturze informacji SZDC oraz Architekturze procesów SZDC.


2. Cel architektury środków wspierających​

Celem architektury środków wspierających jest zapewnienie spójnego zestawu środków umożliwiających skuteczne funkcjonowanie SZDC.

Środki wspierające:

  • umożliwiają realizację procesów;
  • wspierają utrzymywanie informacji;
  • ułatwiają podejmowanie decyzji;
  • zapewniają jednolity sposób działania organizacji;
  • wspierają doskonalenie SZDC.

Diagram 6. Skrócony opis poniżej.

Opis diagramu 6. Architektura środków wspierających

Cel diagramu. Diagram przedstawia klasy środków wspierających SZDC oraz ich rolę i powiązania z procesami, informacjami, decyzjami, zaleceniami i doskonaleniem systemu.

Opis diagramu. Centralną część diagramu tworzy pięć klas środków wspierających: organizacyjne, metodyczne, informatyczne, analityczne i kompetencyjne. Środki te umożliwiają realizację procesów, wspierają pozyskiwanie, utrzymywanie, analizowanie i prezentowanie informacji oraz ułatwiają podejmowanie decyzji i realizację działań. Poszczególne klasy środków współpracują ze sobą i mogą być wykorzystywane przez wiele procesów i zaleceń.

Środki wspierające korzystają z informacji utrzymywanych w centralnych rejestrach SZDC i wspierają ich tworzenie, aktualizowanie, analizowanie oraz udostępnianie. Ich dobór i sposób wykorzystania wynikają z potrzeb procesów oraz zaleceń określających sposób działania organizacji. Środki wspierające nie zastępują procesów ani nie tworzą odrębnych źródeł informacji, lecz umożliwiają skuteczne funkcjonowanie systemu.

Środki wspierające podlegają ciągłemu doskonaleniu. Ich skuteczność jest monitorowana i oceniana, a wyniki tej oceny służą ich aktualizowaniu i rozwijaniu w celu zwiększania skuteczności procesów, jakości informacji, trafności decyzji oraz zdolności organizacji do zapewniania dostępności cyfrowej.

Najważniejszy wniosek. Skuteczność SZDC zależy nie od liczby stosowanych środków wspierających, lecz od ich właściwego doboru, wzajemnego powiązania i dostosowania do potrzeb procesów, informacji i działań organizacji.


3. Rola środków wspierających​

Środki wspierające nie stanowią celu samego w sobie.

Ich zadaniem jest wspieranie realizacji procesów oraz wykorzystywania informacji utrzymywanych przez SZDC.

Każdy środek wspierającyNarzędzie, procedura, wzór, instrukcja, standard, rejestr lub inny element wspomagający stosowanie zalecenia albo działanie organizacji w zakresie dostępności cyfrowej. powinien służyć co najmniej jednemu z następujących celów:

  • pozyskiwaniu informacji;
  • utrzymywaniu informacji;
  • analizowaniu informacji;
  • podejmowaniu decyzji;
  • realizacji działań;
  • komunikacji;
  • doskonaleniu organizacji.

Środki wspierające nie zastępują procesów ani informacji.

Stanowią narzędzia organizacyjne, metodyczne lub techniczne umożliwiające skuteczne funkcjonowanie SZDC.


4. Klasy środków wspierających​

Środki wspierające dzieli się na pięć klas.

4.1. Środki organizacyjne​

Określają sposób organizacji SZDC.

Obejmują między innymi:

  • polityki;
  • role i odpowiedzialności;
  • strukturę organizacyjną;
  • zasady współpracy;
  • sposób podejmowania decyzji;
  • planowanie działań.

4.2. Środki metodyczne​

Zapewniają jednolity sposób realizacji procesów.

Obejmują między innymi:

  • procedury;
  • instrukcje;
  • formularze;
  • listy kontrolne;
  • wzory dokumentów;
  • schematy postępowania.

4.3. Środki informatyczne​

Wspierają realizację procesów z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych.

Obejmują między innymi:

  • systemy informatyczne;
  • repozytoria dokumentów;
  • narzędzia monitorowania;
  • narzędzia testowania;
  • narzędzia raportowania;
  • systemy wspomagające zarządzanie.

4.4. Środki analityczne​

Wspierają analizę informacji oraz podejmowanie decyzji.

Obejmują między innymi:

  • wskaźniki;
  • modele raportowania;
  • karty wyników;
  • pulpity menedżerskie;
  • modele oceny.

4.5. Środki kompetencyjne​

Wspierają rozwój wiedzy i umiejętności uczestników SZDC.

Obejmują między innymi:

  • szkolenia;
  • poradniki;
  • materiały edukacyjne;
  • konsultacje;
  • mentoring;
  • sieci współpracy.

5. Powiązanie środków wspierających z procesami​

Środki wspierające służą realizacji procesów SZDC.

Jeden środek może wspierać wiele procesów.

Jeden proces może wykorzystywać wiele środków wspierających.

Dobór środków powinien wynikać z potrzeb procesu, a nie odwrotnie.


6. Powiązanie środków wspierających z informacjami​

Środki wspierające pozyskują, wykorzystują i prezentują informacje utrzymywane przez SZDC.

Nie tworzą odrębnych źródeł informacji.

Ich zadaniem jest wspieranie:

  • pozyskiwania informacji;
  • aktualizowania informacji;
  • analizowania informacji;
  • prezentowania informacji odpowiednim odbiorcom.

Informacje są utrzymywane zgodnie z zasadami określonymi w Architekturze informacji SZDC.


7. Powiązanie środków wspierających z zaleceniami​

Zalecenia określają sposób wykorzystania środków wspierających do realizacji wymagań SZDC.

Każdy środek wspierający może być wykorzystywany przez wiele zaleceń.

Każde zalecenieWystąpienie o charakterze służbowym adresowane do organizacji, podstawowa forma dokumentu Sieci. może wykorzystywać wiele środków wspierających.


8. Rozwój środków wspierających

Środki wspierające podlegają ciągłemu doskonaleniu.

Zmiany środków powinny:

  • zwiększać skuteczność procesów;
  • ograniczać pracochłonność działań;
  • poprawiać jakość informacji;
  • ułatwiać podejmowanie decyzji;
  • zwiększać zdolność organizacjiMożliwość trwałego wykonywania określonych działań i osiągania oczekiwanych rezultatów dzięki połączeniu kompetencji, procesów, ról, narzędzi i zasobów. do zapewniania dostępności cyfrowej.

9. Zastosowanie architektury środków wspierających

Architektura środków wspierających stanowi podstawę:

  • opracowywania procedur;
  • projektowania formularzy;
  • projektowania narzędzi informatycznych;
  • projektowania wskaźników;
  • projektowania materiałów edukacyjnych;
  • projektowania systemów wspierających SZDC.

Każdy środek wspierający powinien mieć określone:

  • przeznaczenie;
  • właściciela;
  • powiązane procesy;
  • wykorzystywane informacje;
  • powiązane zalecenia.