Koncepcja trwałego rezultatu projektu „Sieć Dostępności Cyfrowej”
Wersja 2.0
1. Cel dokumentu
Celem tego dokumentu jest przedstawienie propozycji trwałego rezultatu projektu „Sieć Dostępności Cyfrowej” oraz sposobu jego publikacji, utrzymania i dalszego rozwoju.
Dokument proponuje interpretację zapisu wniosku projektowego dotyczącego opracowania „zaleceń i rekomendacji” w sposób odpowiadający rzeczywistemu zakresowi i charakterowi dorobku wypracowanego przez Sieć.
2. Cel projektu pozostaje niezmieniony
Projekt „Sieć Dostępności Cyfrowej” zakłada opracowanie zaleceń i rekomendacji określających sposób zapewniania dostępności cyfrowej w organizacjach publicznych.
Cel ten pozostaje aktualny.
W toku prac Sieci okazało się, że skuteczne opisanie systemowego zapewniania dostępności cyfrowej wymaga opracowania spójnego zbioru wzajemnie powiązanych dokumentów, a nie pojedynczego opracowania.
Powstały spójny system obejmujący wspólne podstawy metodyczne, zalecenia, materiały wdrożeniowe oraz rozwiązania umożliwiające jego dalszy rozwój.
3. Dlaczego rezultatem projektu nie jest pojedynczy dokument
Zakres problemów związanych z zapewnianiem dostępności cyfrowej obejmuje zagadnienia organizacyjne, prawne, technologiczne i metodyczne.
W efekcie prac Sieci powstał zbiór kilkudziesięciu wzajemnie powiązanych zaleceń, którym towarzyszą liczne procedury, wzory dokumentów, listy kontrolne, schematy postępowania i inne materiały wdrożeniowe.
Takiego dorobku nie można przedstawić w postaci jednego dokumentu bez utraty jego przejrzystości, użyteczności oraz możliwości dalszego rozwoju.
Powstały materiał ma strukturę systemu wiedzy, a nie pojedynczego opracowania.
4. Repozytorium jako trwały rezultat projektu
Najbardziej naturalną formą publikacji systemu wiedzy wypracowanego przez Sieć jest repozytorium internetowe.
Repozytorium stanowiłoby oficjalny zbiór opracowań przygotowanych przez Sieć Dostępności Cyfrowej i obejmowałoby:
- metadokumenty definiujące system zapewniania dostępności cyfrowej;
- zalecenia dotyczące poszczególnych obszarów zapewniania dostępności cyfrowej;
- załączniki wspierające wdrażanie zaleceń;
- dobre praktyki dokumentujące sprawdzone rozwiązania.
Repozytorium pełniłoby rolę dokumentu końcowego projektu, zachowując jednocześnie możliwość dalszego rozwoju i aktualizacji.
5. Struktura repozytorium
Repozytorium ma strukturę modułową.
Najwyższy poziom repozytorium tworzą metadokumenty definiujące wspólne podstawy systemu zapewniania dostępności cyfrowej.
Na ich podstawie opracowano zalecenia opisujące poszczególne elementy systemu.
Każde zaleceniezalecenieWystąpienie o charakterze służbowym adresowane do organizacji, podstawowa forma dokumentu Sieci. może być rozwijane przez:
- załączniki zawierające materiały wdrożeniowe,
- dobre praktyki prezentujące sprawdzone sposoby realizacji zaleceń.
Taka struktura zapewnia spójność całego repozytorium przy jednoczesnym zachowaniu możliwości niezależnego rozwijania poszczególnych opracowań.
6. Metadokumenty
Metadokumenty stanowią wspólną podstawę całego systemu zapewniania dostępności cyfrowej.
Określają jego cele, zasady, architekturę oraz podstawowe pojęcia.
Proponowany zestaw obejmuje:
- Podstawy systemu zapewniania dostępności cyfrowej,
- Architekturę dokumentacji system zapewniania dostępności cyfrowej (SZDC)SZDC (system zapewniania dostępności cyfrowej). Zorganizowany sposób działania organizacji, obejmujący role, odpowiedzialności, decyzje, procesy, zasoby oraz mechanizmy monitorowania i doskonalenia, dzięki któremu organizacja nabywa i rozwija zdolność do skutecznego zapewniania, utrzymywania i doskonalenia dostępności cyfrowej swoich rozwiązań i usług.,
- Architekturę informacji SZDC,
- Architekturę procesów SZDC,
- Architekturę środków wspierających SZDC,
- Słownik podstawowych pojęć SZDC.
Metadokumenty zapewniają spójność wszystkich zaleceń oraz ich dalszego rozwoju.
7. Zalecenia
Zalecenie stanowi podstawową jednostkę organizacyjną repozytorium.
Każde zalecenie opisuje określony element systemu zapewniania dostępności cyfrowej oraz wskazuje sposób jego wdrożenia w organizacji publicznej.
Zalecenia są uporządkowane zgodnie z architekturą SZDC oraz obszarami funkcjonowania organizacji.
8. Załączniki
Załączniki nie stanowią samodzielnych opracowań.
Ich zadaniem jest ułatwienie wdrożenia konkretnego zalecenia poprzez dostarczenie wzorów dokumentów, procedur, list kontrolnych, formularzy, schematów oraz innych materiałów praktycznych.
9. Dobre praktyki
Dobre praktyki dokumentują sprawdzone sposoby realizacji zaleceń w różnych typach organizacji.
Nie zastępują zaleceń ani nie mają charakteru normatywnego.
Stanowią uzupełnienie repozytorium o doświadczenia praktyczne oraz rozwiązania wypracowane przez organizacje stosujące system zapewniania dostępności cyfrowej.
Ich rozwój może być prowadzony niezależnie od aktualizacji zaleceń.
10. Rozwój po zakończeniu projektu
Przyjęcie modelu repozytorium umożliwia jego ciągły rozwój bez konieczności opracowywania kolejnych wydań całego zbioru zaleceń.
Możliwe staje się:
- aktualizowanie pojedynczych zaleceń;
- publikowanie nowych załączników;
- gromadzenie dobrych praktyk;
- reagowanie na zmiany technologiczne, organizacyjne i prawne;
- stopniowe rozszerzanie zakresu opracowań.
Takie rozwiązanie zapewnia trwałość rezultatów projektu oraz możliwość ich systematycznego doskonalenia.
11. Model utrzymania i rozwoju repozytorium
Repozytorium stanowiłoby oficjalny zbiór opracowań Sieci Dostępności Cyfrowej działającej przy Ministrze Cyfryzacji lub pod patronatem Ministra Cyfryzacji.
Minister Cyfryzacji rekomendowałby organizacjom publicznym stosowanie systemu zapewniania dostępności cyfrowej oraz zaleceń publikowanych i rozwijanych przez Sieć.
Sieć odpowiadałaby za:
- opracowywanie i publikowanie nowych zaleceń;
- aktualizowanie istniejących opracowań;
- publikowanie nowych załączników;
- rozwijanie dobrych praktyk;
- utrzymywanie spójności metodycznej całego repozytorium.
Rozwiązanie to umożliwia ciągłe doskonalenie opracowań oraz dostosowywanie ich do zmian technologicznych, organizacyjnych i prawnych bez konieczności każdorazowego wydawania nowego zbioru zaleceń przez Ministra.
12. Trwały rezultat projektu
Projekt „Sieć Dostępności Cyfrowej” stworzył środowisko ekspertów oraz doprowadził do opracowania pierwszej wersji systemu zapewniania dostępności cyfrowej.
Naturalnym sposobem wykorzystania tego dorobku jest utworzenie rozwijanego w sposób ciągły repozytorium wiedzy oraz utrzymanie Sieci Dostępności Cyfrowej jako stałego zespołu eksperckiego działającego przy Ministrze Cyfryzacji lub pod jego patronatem.
Tak rozumiany rezultat projektu w pełni realizuje jego pierwotny cel – opracowanie zaleceń i rekomendacji dotyczących zapewniania dostępności cyfrowej – jednocześnie tworząc trwały mechanizm ich utrzymywania, rozwijania i upowszechniania.
System zapewniania dostępności cyfrowej, repozytorium wiedzy oraz Sieć Dostępności Cyfrowej tworzą razem spójny model zapewniający trwałość rezultatów projektu oraz możliwość ich ciągłego rozwoju z korzyścią dla administracji publicznej i wszystkich użytkowników usług publicznych.