Przejdź do głównej zawartości

Podstawy systemu zapewniania dostępności cyfrowej

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 6 lipca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 6 lipca 2026 r.

Projekt, wersja 0.2

1. Przeznaczenie dokumentu​

Ten dokument określa podstawowe założenia systemu zapewniania dostępności cyfrowej (SZDC). Definiuje jego cel, podstawowe zasady, zakres oraz miejsce pozostałych opracowań tworzących SZDC.

Stanowi wspólną podstawę dla wszystkich zaleceń, dobrych praktyk, wzorów dokumentów oraz narzędzi opracowanych przez Sieć Dostępności Cyfrowej.

Nie opisuje sposobu wdrożenia SZDC w konkretnej organizacji. Określa elementy, które powinny tworzyć każdy skuteczny system zapewniania dostępności cyfrowej.


2. Czym jest system zapewniania dostępności cyfrowej​

System zapewniania dostępności cyfrowej jest częścią systemu zarządzania organizacją. Opisuje sposób, w jaki organizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. zapewnia dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. cyfrową.

Diagram 1. Skrócony opis poniżej.

Diagram 1. Mapa systemu zapewniania dostępności cyfrowej

Cel diagramu. Diagram przedstawia ogólną strukturę systemu zapewniania dostępności cyfrowej oraz relacje pomiędzy jego głównymi elementami.

Opis diagramu. U podstaw systemu znajdują się Podstawy systemu zapewniania dostępności cyfrowej, które definiują jego cele, zasady i strukturę. Na ich podstawie opracowano metadokumenty opisujące architekturę dokumentacji, informacji, procesów i środków wspierających oraz słownik podstawowych pojęć.

Metadokumenty stanowią wspólną podstawę dla wszystkich zaleceń. Zalecenia są uporządkowane według siedmiu wymiarów zapewniania dostępności i mogą być rozwijane za pomocą załączników oraz dobrych praktyk.

Najważniejszy wniosek. Model Dojrzałości wykorzystuje tę samą klasyfikację obszarów funkcjonowania do oceny zdolności organizacji do zapewniania dostępności cyfrowej.

Jego zadaniem jest zapewnienie, aby organizacja:

  • projektowała, nabywała lub wytwarzała, wdrażała, utrzymywała i rozwijała rozwiązania wykorzystujące technologie informacyjno-komunikacyjne;
  • podejmowała decyzje dotyczące dostępności na podstawie wiarygodnych informacji;
  • systematycznie rozwijała swoją zdolność do zapewniania dostępności cyfrowej;
  • stale doskonaliła sposób realizacji swoich zadań.

SZDC nie stanowi odrębnego obszaru działalności organizacji. Integruje wymagania dotyczące dostępności z jej codziennym funkcjonowaniem.


3. Dlaczego organizacja potrzebuje SZDC​

Dostępność cyfrowaDostępność cyfrowa strony internetowej i aplikacji mobilnej polega na zapewnieniu ich funkcjonalności, kompatybilności, postrzegalności i zrozumiałości. nie jest rezultatem pojedynczych działań ani jednorazowych ocen.

Jest rezultatem sposobu funkcjonowania organizacji.

Dlatego zapewnianie dostępności wymaga trwałego sposobu organizacji działania obejmującego planowanie, podejmowanie decyzji, realizację działań, monitorowanie ich skuteczności oraz ciągłe doskonalenie.


4. Cele systemu zapewniania dostępności cyfrowej​

System zapewniania dostępności cyfrowej realizuje dwa równorzędne cele.

Zapewnienie dostępności​

Zapewnienie i utrzymywanie dostępności produktów oraz usług cyfrowych organizacji.

Budowanie zdolności organizacji​

Budowanie i rozwijanie zdolności organizacji do trwałego zapewniania dostępności cyfrowej.

Osiąganie pierwszego celu jest możliwe dzięki systematycznemu realizowaniu drugiego.


5. Podstawowe założenia SZDC​

Podstawowe założenia SZDC określają sposób rozumienia dostępności cyfrowej oraz zasady, na których oparto wszystkie pozostałe opracowania Sieci Dostępności Cyfrowej.

System zapewniania dostępności cyfrowej opiera się na następujących założeniach.

Dostępność cyfrowa jest właściwością systemu zarządzania organizacją​

Dostępność cyfrowa nie jest odrębnym obszarem działalności organizacji ani rezultatem pojedynczych działań.

Jest właściwością systemu zarządzania organizacją, który wyznacza sposób projektowania, nabywania, wytwarzania, publikowania, utrzymywania i rozwijania rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne.

Dostępność jest odpowiedzialnością całej organizacji​

Zapewnianie dostępności nie należy do jednego stanowiska ani jednej komórki organizacyjnej.

Jest wspólnym zadaniem wszystkich osób odpowiedzialnych za projektowanie, realizację i utrzymanie rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne.

Decyzje wymagają wiarygodnych informacji​

Decyzje dotyczące dostępności powinny być podejmowane na podstawie aktualnych i wiarygodnych informacji o stanie rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne oraz o funkcjonowaniu organizacji.

Dostępność jest zapewniana w sposób ciągły​

Zapewnianie dostępności jest procesem ciągłym.

Każda zmiana produktów, usług, technologii lub sposobu działania organizacji wymaga oceny jej wpływu na dostępność cyfrową.

System podlega ciągłemu doskonaleniu​

Organizacja systematycznie ocenia skuteczność SZDC oraz doskonali sposób jego funkcjonowania.

Na podstawie przedstawionych założeń zbudowano strukturę systemu zapewniania dostępności cyfrowej opisaną w kolejnych rozdziałach.


6. Dwa podstawowe obszary zapewniania dostępności cyfrowej​

System zapewniania dostępności cyfrowej obejmuje dwa wzajemnie powiązane obszary funkcjonowania organizacji.

Dostępność rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne​

Obejmuje zapewnianie oraz utrzymywanie dostępności rozwiązań wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne.

Odpowiada na pytanie:

Jak dostępne są rozwiązania wykorzystujące technologie informacyjno-komunikacyjne w organizacji?

Zdolność organizacji do zapewniania dostępności cyfrowej​

Obejmuje organizację, zasoby i sposób funkcjonowania SZDC.

Odpowiada na pytanie:

Na ile skutecznie organizacja jest przygotowana do trwałego zapewniania dostępności cyfrowej?


7. Wymiary systemu zapewniania dostępności cyfrowej​

Wymiary SZDC wyznaczają podstawowe perspektywy opisu, organizacji i oceny sposobu, w jaki organizacja zapewnia dostępność cyfrową.

W celu uporządkowania zaleceń oraz oceny dojrzałości organizacji wyróżnia się następujące wymiary:

  • Przywództwo i kultura organizacyjna;
  • Personel;
  • Wiedza i umiejętności;
  • Komunikacja;
  • Cykl życia technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIKTechnologie, sprzęt, systemy i procesy, których główną funkcją jest tworzenie, przetwarzanie, przechowywanie, prezentowanie, odbieranie lub przesyłanie danych i informacji elektronicznych oraz powiązanych treści.);
  • Zaopatrzenie;
  • Wsparcie użytkowników.

Wymiary służą porządkowaniu zaleceń oraz ocenie zdolności organizacji do zapewniania dostępności cyfrowej za pomocą Modelu Dojrzałości Dostępności Cyfrowej.


8. Dokumenty tworzące SZDC​

Podstawy systemu zapewniania dostępności cyfrowej stanowią dokument nadrzędny wobec pozostałych opracowań.

Na dokumentację SZDC składają się:

  • Podstawy systemu zapewniania dostępności cyfrowej;
  • Architektura dokumentacji SZDC;
  • Architektura informacji SZDC;
  • Architektura procesów SZDC;
  • Architektura środków wspierających SZDC;
  • Słownik podstawowych pojęć SZDC.

Metadokumenty rozwijają poszczególne aspekty funkcjonowania SZDC.

Na ich podstawie opracowywane są:

  • zalecenia;
  • załączniki;
  • dobre praktyki.

Łącznie tworzą one repozytorium wiedzy dotyczącej zapewniania dostępności cyfrowej.


9. Rozwój SZDC​

System zapewniania dostępności cyfrowej ma charakter otwarty.

Jego rozwój polega na doskonaleniu metadokumentów, opracowywaniu nowych zaleceń i dobrych praktyk oraz uwzględnianiu zmian prawa, norm, technologii i doświadczeń organizacji stosujących SZDC.

Dzięki temu SZDC pozostaje wspólną podstawą zapewniania dostępności cyfrowej w organizacjach publicznych.