Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Projekt zalecenia w sprawie opracowania rocznego planu działań na rzecz dostępności cyfrowej
Cel zalecenia
Celem zalecenia jest wzmocnienie systemowego podejścia do zapewniania dostępności cyfrowej poprzez wprowadzenie w podmiotach publicznych corocznego planowania działań, obejmującego wszystkie obszary wynikające z ustawy o dostępności cyfrowej oraz dobrych praktyk zarządzania usługami cyfrowymi.
Zalecenie
Organizacje opracowują i przyjmują roczny plan działań na rzecz dostępności cyfrowej, obejmujący najważniejsze obszary zapewniania dostępności, w szczególności komunikację, wsparcie użytkowników, kompetencje pracowników, zaopatrzenie, cykl życia TIK oraz działania organizacyjne.
Rekomendacje
Plan działania na rzecz poprawy zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami powinien zawierać:
- opis działań podejmowanych w zakresie zapewnienia dostępności,
- harmonogram realizacji działań,
- wskazanie odpowiedzialnych komórek lub osób za realizację poszczególnych działań,
- mechanizmy monitorowania postępów oraz oceny skuteczności wdrażanych rozwiązań,
- przewidywane źródła finansowania działań,
- plan komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej, w tym publikację dokumentu w Biuletynie Informacji Publicznej, zgodnie z wymogami ustawy.
W zakresie dostępności cyfrowej Plan działania na rzecz poprawy zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami powinien obejmować:
- Podstawowe elementy
- Inwentaryzacja zasobów cyfrowych – lista stron internetowych, BIP, aplikacji mobilnych, systemów informatycznych, platform komunikacyjnych, dokumentów, multimediów organizacji.
- Ocena stanu dostępności – analiza zgodności ww. zasobów z wymaganiami ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
- Działania naprawcze – określenie kroków potrzebnych do usunięcia stwierdzonych barier (np. poprawa kontrastów, wprowadzenie opisów alternatywnych, uproszczenie nawigacji, dostosowanie formularzy internetowych).
- Procedury utrzymania dostępności – mechanizmy bieżącej kontroli, aktualizacji oraz testowania nowych treści i systemów.
- Edukacja i kompetencje – plan szkoleń pracowników (redaktorów treści, informatyków, osób przygotowujących dokumenty) w zakresie dostępności cyfrowej.
- Mechanizmy zgłaszania problemów – wskazanie procedury i narzędzi, dzięki którym osoby ze szczególnymi potrzebami mogą informować o niedostępności cyfrowej (np. formularz online, adres e-mail, kontakt telefoniczny).
- Rekomendowane elementy dodatkowe
- Polityka tworzenia nowych zasobów – standardy i wytyczne, które muszą spełniać wszystkie nowo tworzone serwisy, aplikacje i dokumenty cyfrowe.
- Testy z udziałem użytkowników – plan przeprowadzania badań użyteczności i dostępności z udziałem osób z niepełnosprawnościami.
- Wskaźniki monitorowania postępów – np. procent treści zgodnych z WCAG, liczba przeszkolonych pracowników, czas reakcji na zgłoszenie problemu.
- Zasady publikacji dokumentów – wdrożenie jednolitego standardu dla plików PDF, DOCX, XLSX czy prezentacji, zapewniającego ich dostępność.
- Integracja z innymi obszarami dostępności – powiązanie cyfrowej dostępności z działaniami w zakresie dostępności informacyjno-komunikacyjnej (np. napisy do nagrań, tłumaczenia PJM online).
- Współpraca z ekspertami – określenie zasad korzystania z audytów zewnętrznych i konsultacji w zakresie dostępności cyfrowej.
Poniższe wskazówki mogą ułatwiać przygotowanie planu:
- Warto, aby plan opierał się na tym, co organizacja już wie o swojej dostępności — np. na zgłoszeniach od użytkowników, kontrolach strony lub wcześniejszych działaniach.
- Dobrze, jeśli plan ma prostą strukturę: zadania, odpowiedzialne osoby, terminy i sposób sprawdzenia postępów.
- Pomocne może być, aby w organizacji była jedna osoba lub mały zespół, który zajmuje się przygotowaniem i koordynacją planu.
- Warto, aby plan powstał we współpracy z osobami, które publikują treści, pracują w IT, prowadzą BIP lub realizują zamówienia publiczne.
- Dobrą praktyką jest, aby plan był aktualizowany co roku i udostępniany pracownikom.
- Organizacje mogą korzystać z prostych narzędzi pomagających w monitorowaniu postępów, takich jak: lista zadań, rejestr zgłoszeń, rejestr zasobów cyfrowych lub proste testy dostępności.
- Warto, aby w planie znalazły się działania dotyczące szkoleń i podnoszenia kompetencji pracowników.
- Zaleca się, aby zakres działań był dopasowany do wielkości i możliwości organizacji.
Podstawa prawna
- Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz. U. 2019, poz. 1696),
- Ustawa o dostępności cyfrowej,
- Dyrektywa UE o dostępności stron internetowych,
- Standard EN 301 549.
Uzasadnienie
Plan działania na rzecz poprawy zapewniania dostępności jest formalnym i praktycznym narzędziem, które pomaga podmiotom publicznym:
- lepiej organizować pracę i przewidywać potrzeby,
- poprawiać jakość stron internetowych i dokumentów,
- reagować szybciej na problemy użytkowników,
- spełniać wymagania prawa,
- rozwijać kompetencje pracowników,
- budować trwałą kulturę dostępności.
Opracowanie i wdrożenie Planu działania jest nie tylko wymogiem prawnym, ale również wyrazem odpowiedzialności społecznej instytucji publicznych, zapewniającym równy dostęp do usług publicznych.