Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Polityka szkolenia i doskonalenia kompetencji w zakresie dostępności dokumentów cyfrowych
1. Cel polityki
Celem niniejszej polityki jest zapewnienie, aby wszyscy pracownicy instytucji publicznej posiadali odpowiednie kompetencje w zakresie tworzenia, publikowania i oceny dostępnych dokumentów cyfrowych, zgodnych z wymaganiami WCAG na poziomie AA oraz obowiązującymi przepisami krajowymi.
2. Zakres polityki
Polityka dotyczy wszystkich osób zaangażowanych w:
- opracowywanie i redagowanie dokumentów elektronicznych (np. Word, Excel, PowerPoint),
- publikowanie treści w sieci i intranecie,
- przygotowywanie raportów, sprawozdań, książek i innych materiałów w formie elektronicznej,
- opracowywanie szablonów, grafik, dokumentów PDF, e-PUB, InDesign,
- testowanie i ocenę zgodności dokumentów z wymaganiami dostępności.
Zakres polityki obejmuje niezależnie od stosowanego oprogramowania i technologii wszystkie role związane z tworzeniem i publikacją dokumentów cyfrowych.
3. Zasady ogólne
- Szkolenia w zakresie dostępności cyfrowej są obowiązkowym elementem rozwoju zawodowego pracowników, w zakresie odpowiadającym ich roli i zakresowi obowiązków.
- Proces szkoleniowy obejmuje dwa poziomy:
- szkolenia podstawowe,
- szkolenia rozszerzające i zaawansowane.
- Każdy nowo zatrudniony pracownik, którego obowiązki obejmują tworzenie dokumentów cyfrowych, uczestniczy w szkoleniu podstawowym w ciągu 3 miesięcy od rozpoczęcia pracy.
- Szkolenia są cyklicznie aktualizowane i dostosowywane do zmian przepisów, technologii i standardów.
- Za koordynację szkoleń odpowiada Zespół ds. dost ępności cyfrowej.
4. Struktura programu szkoleniowego
Poziomy szkoleń odpowiadają rosnącemu poziomowi odpowiedzialności pracownika za jakość i dostępność dokumentów.
4.1. Szkolenia podstawowe
Cel:
Zapewnienie wszystkim pracownikom podstawowej wiedzy o zasadach tworzenia dostępnych dokumentów.
Zakres tematyczny:
- wprowadzenie do koncepcji dostępności cyfrowej i uniwersalnego projektowania,
- zasady czytelnej struktury dokumentu (nagłówki, akapity, spisy treści),
- stosowanie stylów i szablonów,
- formatowanie tekstu,
- opisy alternatywne dla obrazów,
- stosowanie tabel, list i kolorów zgodnie z zasadami dostępności,
- weryfikacja dostępności w programach biurowych (Word, PowerPoint, Excel),
- dobre praktyki zapisu i publikacji dokumentów (DOCX, PDF/UA, HTML).
Czas trwania: 6–8 godzin dydaktycznych.
Forma: szkolenie online lub stacjonarne z ćwiczeniami praktycznymi.
Efekt: uczestnik potrafi samodzielnie przygotować dostępny dokument Word lub PowerPoint.
4.2. Szkolenia rozszerzające
Cel:
Rozwój umiejętności w zakresie tworzenia złożonych dokumentów oraz weryfikacji ich zgodności z wymogami dostępności.
Zakres tematyczny:
- zaawansowane techniki formatowania w Word i PowerPoint,
- tworzenie dostępnych formularzy i szablonów,
- naprawa i testowanie dokumentów PDF (Adobe Acrobat, PAC 2024),
- opracowywanie dokumentów publikowanych w formacie ePUB,
- dostępne publikacje w programach DTP (Adobe InDesign, Affinity Publisher),
- przygotowywanie opisów alternatywnych dla infografik i wykresów,
- automatyzacja testów dostępności dokumentów,
- zasady tagowania i metadanych dokumentów.
Czas trwania: 10–16 godzin dydaktycznych (w modułach tematycznych).
Forma: warsztaty praktyczne i mikroszkolenia specjalistyczne.
Efekt: uczestnik potrafi opracować lub skorygować złożony dokument (PDF, raport, ePUB) zgodnie z zasadami dostępności.
4.3. Szkolenia zaawansowane specjalistyczne
Cel:
Przygotowanie wąskiej grupy ekspertów wewnętrznych pełniących rolę konsultantów i testerów dostępności.
Zakres tematyczny:
- audyt i testowanie dokumentów cyfrowych,
- analiza błędów dostępności i tworzenie raportów z oceny,
- stosowanie narzędzi walidacyjnych (PAC, Acrobat, Axe, CommonLook),
- opracowywanie i utrzymywanie szablonów dostępnych dokumentów,
- przygotowanie publikacji złożonych (np. książki, raporty) w InDesign z eksportem do PDF/UA i ePUB,
- zarządzanie cyklem życia dokumentów cyfrowych.
Czas trwania: 20–24 godziny dydaktyczne.
Forma: szkolenie warsztatowe z elementami mentoringu.
Efekt: uczestnik potrafi prowadzić wewnętrzne testy dostępności i wspierać pozostałych pracowników w zakresie wdrażania dostępnych dokumentów.
5. Harmonogram i cykliczność szkoleń
| Poziom szkolenia | Grupa docelowa | Częstotliwość | Forma realizacji |
|---|---|---|---|
| Podstawowe | pracownicy, których zakres obowiązków obejmuje tworzenie dokumentów cyfrowych | raz na 2 lata lub przy zatrudnieniu | szkolenie online/stacjonarne |
| Rozszerzające | pracownicy merytoryczni, redaktorzy, osoby publikujące dokumenty | co 2 lata | warsztaty tematyczne |
| Zaawansowane | osoby z zespołu ds. dostępności, administratorzy, projektanci DTP | co 3 lata | szkolenie eksperckie |
6. Monitorowanie i ocena efektów szkoleń
- Po każdym szkoleniu uczestnicy wypełniają ankietę oceny szkolenia oraz rozwiązują test wiedzy.
- Wyniki testów oraz liczba przeszkolonych osób są dokumentowane przez Zespół ds. dostępności.
- Co dwa lata przeprowadza się ocenę kompetencji w zakresie dostępności dokumentów wśród pracowników.
- Wyniki oceny służą do planowania kolejnych edycji szkoleń i aktualizacji programów.
7. Dokumentowanie i raportowanie
- Każde szkolenie jest potwierdzane zaświadczeniem o ukończeniu lub mikropoświadczeniem kompetencji.
- Informacje o odbytych szkoleniach są rejestrowane w systemie kadrowym.
- Roczny raport z realizacji polityki szkoleniowej przygotowuje Zespół ds. dostępności cyfrowej i przekazuje kierownictwu jednostki.
8. Odpowiedzialność
| Obszar | Odpowiedzialność |
|---|---|
| Koordynacja szkoleń | Zespół ds. dostępności cyfrowej |
| Organizacja szkoleń | Komórka ds. kadr i szkoleń |
| Nadzór merytoryczny | Pełnomocnik ds. dostępności cyfrowej |
| Ewaluacja i raportowanie | Kierownik jednostki / Dział kadr |
9. Postanowienia końcowe
- Polityka wchodzi w życie z dniem zatwierdzenia przez kierownika jednostki.
- Dokument podlega przeglądowi co trzy lata lub częściej, jeśli wymaga tego aktualizacja przepisów lub standardów.
- Pracownicy objęci zakresem niniejszej polityki mają obowiązek uczestnictwa w szkoleniach zgodnych z jej postanowieniami.