Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Zalecenie w sprawie określenia procedury badania i oceniania dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 6 listopada 2025 r., ostatnia aktualizacja: 15 kwietnia 2026 r.

Zalecenie​

Organizacja ustanawia i wdraża procedurę systematycznego badania i oceniania dostępności cyfrowej stron internetowych, aplikacji mobilnych oraz publikowanych treści cyfrowych w celu zapewnienia zgodności z wymaganiami prawnymi, zapobiegania naruszeniom, wspierania ciągłego doskonalenia dostępności oraz zapewnienia rzetelnego sporządzania deklaracji dostępności.

Rekomendacje​

1. Zakres procedury​

Organizacja określa w procedurze co najmniej:

  • zakres obowiązywania,
  • role i odpowiedzialności w procesie,
  • elementy składowe badania i oceniania dostępności,
  • stosowane metody i narzędzia,
  • sposób dokumentowania i archiwizacji wyników,
  • wskaźniki efektywności,
  • częstotliwość przeglądu procedury.

2. Elementy systemu badania i oceniania dostępności​

Procedura obejmuje co najmniej następujące działania:

  • bieżące ocenianie dostępności,
  • monitoring dostępności,
  • ramowe przeglądy dostępności,
  • wycinkowe badania diagnostyczne dostępności,
  • testy i uzyskiwanie opinii użytkowników z niepełnosprawnościami,
  • audyty zgodności.

3. Rola poszczególnych działań w systemie zarządzania dostępnością​

Poszczególne formy badania i oceniania dostępności pełnią różne funkcje w systemie zarządzania dostępnością:

  • monitoring dostępności służy bieżącemu wykrywaniu problemów oraz zapewnieniu widoczności stanu dostępności,
  • przegląd dostępności służy okresowej ocenie jakości oraz przygotowaniu danych do aktualizacji deklaracji dostępności,
  • wycinkowe badania diagnostyczne służą diagnozie konkretnych problemów i przygotowaniu działań naprawczych,
  • audyt zgodności służy pogłębionej ocenie zgodności oraz weryfikacji skuteczności systemu zarządzania dostępnością.

Poszczególne działania nie są równoważne i nie zastępują się wzajemnie.
Audyt zgodności ma charakter szczególny i nie stanowi podstawowego narzędzia bieżącego zarządzania dostępnością.

4. Bieżące ocenianie dostępności​

Bieżące ocenianie dostępności polega na weryfikacji zgodności z wymaganiami dostępności przeprowadzanej przez autorów, redaktorów i osoby publikujące treści.

Celem jest zapewnienie, że każda nowa publikacja spełnia standardy dostępności oraz zapobieganie publikowaniu treści niedostępnych.

5. Monitoring dostępności​

Monitoring dostępności polega na cyklicznym, w dużym stopniu zautomatyzowanym badaniu dostępności stron internetowych lub ich reprezentatywnej próbki.

Monitoring:

  • obejmuje wszystkie lub wybrane serwisy,
  • może obejmować co najmniej 25 stron w dużych serwisach,
  • jest realizowany cyklicznie (np. miesięcznie lub kwartalnie).

Monitoring stanowi podstawę systemowego zarządzania dostępnością i umożliwia bieżące wykrywanie problemów oraz szybkie reagowanie na ich pojawienie się, w tym problemów wynikających z aktualizacji treści lub oprogramowania.

6. Ramowy przegląd dostępności​

Przegląd dostępności przeprowadza się w oparciu o scenariusz przeglądu diagnostycznego określony w załączniku do niniejszego zalecenia.

Scenariusz ten określa w szczególności:

  • zakres badania (w tym dobór reprezentatywnej próbki stron lub ekranów),
  • zestaw testów automatycznych i manualnych,
  • podstawowe scenariusze użytkownika,
  • sposób dokumentowania wyników.

Scenariusz przeglądu może przewidywać częściową zmianę badanej próbki w kolejnych cyklach przeglądu.

Dopuszcza się stosowanie innych równoważnych scenariuszy, pod warunkiem że:

  • zapewniają one porównywalny zakres badania,
  • obejmują testy automatyczne i manualne,
  • umożliwiają ocenę zgodności z wymaganiami dostępności,
  • zapewniają porównywalność wyników w czasie.

7. Wycinkowe badania diagnostyczne dostępności​

Wycinkowe badania diagnostyczne przeprowadza się w przypadku:

  • wykrycia problemów w monitoringu lub przeglądzie,
  • powtarzających się zgłoszeń użytkowników,
  • wdrażania nowych funkcjonalności,
  • wystąpienia problemów w konkretnych komponentach.

Celem badań jest:

  • zidentyfikowanie przyczyn problemów,
  • określenie zakresu błędów,
  • przygotowanie działań naprawczych lub modernizacyjnych.

8. Testy i opinie użytkowników​

Organizacja prowadzi testy z udziałem użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami, oraz analizuje zgłoszenia i opinie użytkowników.

Celem jest:

  • identyfikacja rzeczywistych barier,
  • uzupełnienie wyników badań technicznych,
  • poprawa jakości usług cyfrowych.

9. Audyt zgodności​

Audyt zgodności polega na kompleksowym zbadaniu reprezentatywnej próbki stron lub ekranów aplikacji mobilnej pod kątem zgodności z wymaganiami WCAG na zadeklarowanym poziomie.

Audyt przeprowadza się w oparciu o:

  • metodologię WCAG-EM (W3C),
  • równoważne metodyki oceny zgodności.

Audyt zgodności ma charakter pogłębionej diagnozy i jest stosowany w szczególności:

  • w przypadku istotnych zmian w systemie lub serwisie,
  • w celu potwierdzenia poziomu zgodności,
  • w celu oceny skuteczności systemu zarządzania dostępnością.

Audyt zgodności nie zastępuje monitoringu ani przeglądów dostępności i nie powinien być traktowany jako podstawowe narzędzie bieżącego zarządzania dostępnością.

Standardy dostępności i podstawy prawne​

Uzasadnienie​

  1. Organizacja ma obowiązek zapewnienia dostępności cyfrowej oraz rzetelnego raportowania jej stanu. Wymaga to systematycznego i udokumentowanego podejścia do oceny dostępności.
  2. Procedura zapewnia spójność i powtarzalność działań, określając role, metody i sposób dokumentowania wyników.
  3. Systemowe podejście do badania dostępności umożliwia przejście od działań incydentalnych do ciągłego zarządzania jakością.
  4. Zróżnicowanie narzędzi (monitoring, przegląd, diagnostyka, audyt) pozwala na efektywne wykorzystanie zasobów i adekwatne reagowanie na problemy.
  5. Procedura wspiera przygotowanie rzetelnej deklaracji dostępności oraz zwiększa wiarygodność organizacji.
  6. Ułatwia współpracę z wykonawcami zewnętrznymi oraz zapewnia porównywalność wyników badań.
  7. Stanowi element zarządzania ryzykiem i zgodnością z przepisami prawa.

Załączniki​

  • Ramowa procedura oceniania dostępności
  • Rozszerzona procedura oceniania dostępności