Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Analiza zakresu rozpoznania stanu dostępności i zgodności
1. Cel dokumentu
Dokument określa zasady przeprowadzania analizy zakresu rozpoznania stanu dostępności i zgodności rozwiązania cyfrowego. Analiza służy ustaleniu aktualnego zakresu wiedzy organizacji, w tym informacji brakujących, nieaktualnych lub wymagających weryfikacji.
Analiza ma charakter cykliczny i wspiera zarządzanie ryzykiem dostępności, umożliwiając ustalenie priorytetów dalszego oceniania oraz planowe utrzymywanie aktualnej wiedzy o stanie rozwiązania na podstawie danych zgromadzonych w rejestrze.
2. Rola analizy zakresu rozpoznania
Wiedza o stanie dostępności i zgodności rozwiązania jest budowana stopniowo na podstawie obserwacji, ocen oraz informacji gromadzonych w całym okresie jego użytkowania.
Analiza zakresu rozpoznania jest wykonywana zawsze wtedy, gdy organizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny potrzebuje ustalić, jak szeroka, aktualna i wiarygodna jest posiadana wiedza.
Posiadanie wyników ocen lub informacji o stwierdzonych problemach nie oznacza, że organizacja dysponuje wystarczającą wiedzą o całym rozwiązaniu. Wyniki mogą dotyczyć jedynie wybranych wymagań, części rozwiązania, procesów użytkownika lub obiektów, a ich aktualność może ulec zmianie w wyniku modyfikacji rozwiązania lub jego otoczenia.
Analiza zakresu rozpoznania służy ustaleniu:
- jakie wymagania zostały objęte oceną oraz w jakim zakresie;
- jakie części rozwiązania i sposoby korzystania z niego zostały rozpoznane;
- jakie obiekty tworzyły badaną próbę i na ile była ona reprezentatywna;
- które informacje pozostają aktualne;
- czego jeszcze nie oceniono lub oceniono w niewystarczającym zakresie;
- które informacje wymagają aktualizacji, uzupełnienia albo weryfikacji.
Analiza pełni również istotną rolę w zarządzaniu ryzykiem dostępności, umożliwiając identyfikację obszarów, w których brak wiedzy lub nieaktualne informacje mogą zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia problemów dostępności lub niezgodności. Dzięki temu organizacja może ustalać priorytety działań w sposób proporcjonalny do znaczenia funkcji, procesów i wymagań oraz do poziomu ryzyka.
Wyniki analizy stanowią podstawę do ustalania potrzeb dalszego oceniania, w tym wyboru wymagań, części rozwiązania i obiektów, które powinny zostać objęte kolejnymi ocenami planowymi w celu planowego zwiększania i utrzymywania aktualnej wiedzy o stanie rozwiązania.
3. Analizowanie zakresu rozpoznania
Organizacja analizuje zakres rozpoznania stanu dostępności i zgodności w pięciu wzajemnie uzupełniających się wymiarach:
- zakresie wymagań;
- zakresie funkcjonalnym;
- zakresie strukturalnym;
- zakresie użytkowym;
- zakresie środowisk użytkowania.
Wymiary te należy rozpatrywać łącznie. Szeroki zakres ocenionych wymagań nie oznacza szerokiego rozpoznania stanu, jeżeli oceny dotyczyły niewielkiej lub niereprezentatywnej części rozwiązania. Podobnie szeroka próba obiektów nie oznacza szerokiego rozpoznania, jeżeli oceniono jedynie niewielką część mających zastosowanie wymagań. Rozpoznanie może być również niepełne, jeżeli nie obejmuje najważniejszych procesów i rzeczywiście wykorzystywanych części rozwiązania albo zostało przeprowadzone wyłącznie w ograniczonym zakresie środowisk użytkowania.
Celem analizy jest ustalenie, które obszary rozwiązania są już rozpoznane w stopniu wystarczającym do podejmowania decyzji, a które wymagają wykonania kolejnych ocen lub aktualizacji posiadanej wiedzy.
3.1. Zakres wymagań
Organizacja ustala:
- jakie wymagania mają zastosowanie do rozwiązania;
- które wymagania zostały objęte ocenami i w jakim zakresie;
- czy posiadane informacje są aktualne i wystarczające;
- które wymagania wymagają dalszej oceny.
Wykonanie scenariusza testu nie oznacza automatycznie pełnego rozpoznania zgodności z wymaganiem. To samo wymaganie może wymagać oceny w różnych częściach rozwiązania, procesach użytkownika, komponentach lub rodzajach treści.
3.2. Zakres funkcjonalny
Organizacja ustala, jakie części rozwiązania oraz sposoby korzystania z niego zostały objęte ocenami oraz które z nich są rozpoznane w wystarczającym zakresie, rozpoznane częściowo, nieobjęte oceną albo wymagają aktualizacji lub weryfikacji wiedzy.
Szczególną uwagę należy zwracać na kluczowe procesy użytkownika. OcenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. poszczególnych stron, ekranów lub elementów nie oznacza rozpoznania dostępności całego procesu.
3.3. Zakres strukturalny
Organizacja ustala, jakie obiekty zostały objęte ocenami i w jakim zakresie reprezentują zróżnicowane i istotne części rozwiązania.
Celem analizy nie jest ustalenie odsetka ocenionych obiektów, lecz wskazanie, jakie części rozwiązania są reprezentowane w dotychczasowych ocenach i jakie obiekty powinny zostać objęte dalszym ocenianiem.
3.4. Zakres użytkowy
Organizacja ustala, czy dotychczasowe oceny obejmują te części rozwiązania, które mają największe znaczenie dla jego rzeczywistych użytkowników.
Analizie podlega w szczególności, czy ocenami objęto:
- najczęściej wykorzystywane funkcje;
- najważniejsze procesy użytkownika;
- usługi o największym znaczeniu;
- obiekty, których dotyczą zgłoszenia użytkowników;
- nowe lub istotnie zmienione części rozwiązania;
- obszary, w których ryzyko występowania problemów jest największe.
Brak wiedzy o dostępności kluczowych dla użytkowników części rozwiązania może być istotniejszy niż brak wiedzy o wielu rzadko wykorzystywanych obiektach.
3.5. Zakres środowisk użytkowania
Organizacja ustala, w jakich środowiskach użytkowania została oceniona dostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi. rozwiązania oraz czy zakres ten jest wystarczający do podejmowania decyzji.
Analizie podlega w szczególności, czy oceny obejmują:
- istotne systemy operacyjne;
- najważniejsze przeglądarki internetowe;
- urządzenia mobilne i komputery;
- różne wielkości ekranów;
- wykorzystywane technologie wspomagające;
- inne środowiska mające znaczenie dla użytkowników rozwiązania.
Jeżeli dotychczasowe oceny zostały wykonane wyłącznie w ograniczonym zakresie środowisk użytkowania, organizacja powinna uwzględnić potrzebę ich rozszerzenia podczas planowania kolejnych ocen.
4. Ocena aktualności wiedzy
Przy określaniu zakresu rozpoznania uwzględnia się aktualność posiadanych informacji.
Informacje nieaktualne albo wymagające weryfikacji nie powinny być traktowane na równi z aktualną wiedzą. Samo przeprowadzenie oceny w przeszłości nie oznacza, że objęty nią zakres pozostaje rozpoznany w chwili przeprowadzania analizy.
5. Identyfikowanie luk w wiedzy
Luka w wiedzy występuje wtedy, gdy organizacja nie posiada aktualnych i wystarczających informacji potrzebnych do wiarygodnego ustalenia stanu dostępności lub zgodności w określonym zakresie.
Luka może wynikać w szczególności z:
- nieobjęcia oceną wymagania, części rozwiązania lub procesu użytkownika;
- niewystarczającej reprezentatywności badanej próby;
- utraty aktualności wcześniejszych informacji;
- potrzeby weryfikacji wcześniejszego ustalenia;
- rozbieżnych lub niewystarczających informacji.
Brak stwierdzonych problemów nie oznacza braku luk w wiedzy. Luki wynikają z zakresu, aktualności i wystarczalności posiadanych informacji, a nie z liczby stwierdzonych niezgodności.
6. Ustalanie potrzeb dalszego oceniania
Zidentyfikowanie luki w wiedzy nie oznacza automatycznie konieczności natychmiastowego przeprowadzenia oceny.
Na podstawie analizy organizacja ustala potrzeby dalszego oceniania, uwzględniając w szczególności:
- znaczenie rozwiązania, funkcji i procesów dla użytkowników;
- zakres i znaczenie brakującej wiedzy;
- ryzyko występowania problemów dostępności;
- zmiany mogące wpływać na aktualność wcześniejszych ustaleń;
- informacje pochodzące ze zgłoszeń, skarg i innych źródeł;
- potrzeby informacyjne związane z decyzjami i procesami organizacji.
Wyniki analizy wykorzystuje się do ustalania celu i zakresu kolejnych ocen planowych, doboru profilu oraz wyboru wymagań, części rozwiązania i obiektów wymagających dalszego oceniania.
Celem nie jest usunięcie wszystkich luk podczas jednej oceny, lecz planowe zwiększanie i utrzymywanie zakresu aktualnej wiedzy o stanie rozwiązania.
7. Wynik analizy
Wynik analizy powinien umożliwiać ustalenie:
- aktualnego zakresu rozpoznania stanu;
- najważniejszych luk w wiedzy;
- informacji wymagających aktualizacji lub weryfikacji;
- potrzeb dalszego oceniania.
Wynik może być przedstawiony w formie odpowiedniej do wielkości i złożoności rozwiązania oraz sposobu prowadzenia rejestru, na przykład jako zestawienie, widok lub raport generowany z rejestru albo lista potrzeb dalszego oceniania.
Analiza nie musi prowadzić do utworzenia odrębnego dokumentu, jeżeli jej wynik może zostać ustalony i wykorzystany bezpośrednio na podstawie informacji zgromadzonych w rejestrze.
8. Proste zestawienie wyników analizy
Wyniki analizy można przedstawić w prostym zestawieniu pokazującym, które części rozwiązania i wymagania zostały rozpoznane oraz gdzie występują potrzeby dalszego oceniania.
Przykład:
| Wymaganie lub grupa wymagań | Obszar A | Obszar B | ProcesprocesPowtarzalny sposób realizacji działań prowadzący do pozyskania, wykorzystania lub udostępnienia informacji oraz do podejmowania decyzji. Procesy są podstawowym mechanizmem funkcjonowania SZDC. C | Dokumenty | Potrzeba dalszej oceny |
|---|---|---|---|---|---|
| Struktura i semantyka | rozpoznano | częściowo | rozpoznano | brak danych | ocena dokumentów |
| Obsługa klawiaturą | rozpoznano | wymaga weryfikacji | częściowo | nie dotyczy | weryfikacja obszaru B i ocena procesu |
| Formularze i komunikaty | nie dotyczy | rozpoznano | częściowo | nie dotyczy | rozszerzenie oceny procesu |
| MultimediamultimediaDźwięk, wideo, prezentowane również w sposób interaktywny, lub połączenie tych form przekazu | brak danych | nie dotyczy | nie dotyczy | częściowo | ocena multimediów |
Zestawienie ma charakter pomocniczy. Jego zakres, układ i stosowane oznaczenia można dostosować do rodzaju rozwiązania, potrzeb organizacji i sposobu prowadzenia rejestru.
Zastosowane w przykładzie oznaczenia mają charakter ilustracyjny i nie stanowią wymaganej skali oceny zakresu rozpoznania.