Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Zasady odwoływania się do ustawy o dostępności cyfrowej, normy EN 301 549 oraz WCAG

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 23 grudnia 2025 r., ostatnia aktualizacja: 23 grudnia 2025 r.

w materiałach Sieci Dostępności Cyfrowej

1. Cel dokumentu​

Celem niniejszego dokumentu jest ujednolicenie i uporządkowanie sposobu odwoływania się w materiałach Sieci Dostępności Cyfrowej do:

  • ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych,
  • normy europejskiej EN 301 549Europejska norma określająca wymagania dostępności dla produktów i usług technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz powiązane procedury testowe i metody oceny.,
  • Wytycznych dla dostępności treści internetowych (WCAGStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych.).

Dokument ma charakter wewnętrzny i służy:

  • zapewnieniu spójności merytorycznej i terminologicznej,
  • unikaniu błędnych uproszczeń interpretacyjnych,
  • wspieraniu zespołów autorskich w poprawnym formułowaniu zaleceń, standardów i materiałów edukacyjnych.

2. Ustawa o dostępności cyfrowej jako nadrzędny punkt odniesienia​

Podstawowym i nadrzędnym punktem odniesienia dla podmiotów publicznych w Polsce jest ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.

Ustawa:

  • ustanawia obowiązek prawny zapewnienia dostępności cyfrowej,
  • definiuje dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. cyfrową poprzez funkcjonalnośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi skorzystanie ze wszystkich oferowanych przez nie funkcji, kompatybilnośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą tej stronie lub aplikacji współpracę z możliwie największą liczbą programów, w tym z narzędziami i programami wspomagającymi osoby niepełnosprawne, postrzegalnośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą jej odbiór przez użytkownika za pomocą zmysłu słuchu, wzroku lub dotyku i zrozumiałośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi tych stron i aplikacji zrozumienie treści i sposobu ich prezentacji.,
  • określa mechanizm uznania spełnienia wymagań dostępności.

W materiałach Sieci do ustawy należy odwoływać się zawsze wtedy, gdy mowa jest o:

  • obowiązkach podmiotów publicznych,
  • odpowiedzialności, nadzorze i kontroli,
  • deklaracji dostępności,
  • skargach i wnioskach,
  • terminach oraz konsekwencjach prawnych.

3. Rola normy EN 301 549 w systemie prawnym​

3.1. EN 301 549 jako standard techniczny przywołany w ustawie​

Ustawa nie przywołuje wprost Wytycznych WCAG jako standardu technicznego.
Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, spełnienie wymagań dostępności uznaje się za zapewnione, jeżeli podmiot publicznyPodmiot należący do kategorii wskazanych w art. 2 ustawy o dostępności cyfrowej, posiadający stronę internetową lub aplikację mobilną albo zarządzający ich elementami zamieszczonymi w środowisku umożliwiającym zapewnienie dostępności cyfrowej treści. uwzględnia wymagania określone w normie EN 301 549.

Oznacza to, że:

  • formalnym standardem technicznym w systemie prawnym jest norma europejska EN 301 549,
  • norma ta stanowi pomost między przepisami prawa a wymaganiami technicznymi,
  • WCAG nie funkcjonuje w ustawie jako samodzielne źródło obowiązków prawnych.

3.2. Celowe nieprzywołanie WCAG w ustawie​

Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Cyfryzacji, brak bezpośredniego wskazania WCAG w ustawie był działaniem celowym.
Intencją ustawodawcy było:

  • oparcie regulacji na neutralnej technologicznie normie europejskiej,
  • zapewnienie spójności z prawem Unii Europejskiej,
  • umożliwienie aktualizacji wymagań technicznych bez konieczności nowelizacji ustawy.

4. Relacja między EN 301 549 a WCAG​

Norma EN 301 549:

  • implementuje kryteria sukcesu WCAG 2.1 na poziomach A i AA,
  • osadza je w kontekście normatywnym Unii Europejskiej,
  • rozszerza zakres wymagań poza same treści WWW.

WCAG stanowi zatem:

  • źródło merytoryczne i techniczne wymagań dostępności,
  • komponent normy EN 301 549 w odniesieniu do treści internetowych,
  • punkt odniesienia dla interpretacji szczegółowych kryteriów sukcesu.

Jednocześnie to EN 301 549, a nie WCAG, jest standardem technicznym przywołanym przez ustawę.


5. Dlaczego w materiałach Sieci właściwsze jest odwoływanie się do EN 301 549​

5.1. Zakres normy​

Norma EN 301 549 ma zakres szerszy niż same Wytyczne WCAG.
Obejmuje ona m.in.:

  • strony internetowe i aplikacje webowe,
  • natywne aplikacje mobilne,
  • inne rodzaje oprogramowania,
  • dokumenty cyfrowe,
  • interfejsy użytkownika systemów informatycznych.

Zapewnia to spójne i kompleksowe podejście do dostępności cyfrowej, adekwatne do realiów funkcjonowania podmiotów publicznych.

5.2. Odpowiednik prawny w skali UE​

EN 301 549 jest oficjalną normą europejską, stosowaną w całej Unii Europejskiej.
Stanowi ona wspólny punkt odniesienia m.in. w kontekście European Accessibility ActDyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług. (EAADyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług.).

Odwoływanie się do normy:

  • ułatwia zgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych w zapewnianiu dostępności cyfrowej, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. z regulacjami unijnymi,
  • wspiera interoperacyjność interpretacyjną,
  • wzmacnia odporność dokumentów Sieci na zmiany legislacyjne.

5.3. Spójność regulacyjna​

Stosowanie EN 301 549 jako podstawowego standardu technicznego:

  • zapewnia zgodność z ustawą krajową,
  • przygotowuje podmioty publiczne na przyszłe wymogi UE,
  • pozwala traktować normę jako „jedno źródło prawdy” dla dostępności cyfrowej.

5.4. Poziom szczegółowości technicznej​

Norma EN 301 549 dostarcza:

  • jednoznacznych kryteriów oceny,
  • podstaw do audytów i testów dostępności,
  • wspólnego języka dla zamawiających, wykonawców i audytorów.

Umożliwia to praktyczne przełożenie obowiązków prawnych na wymagania możliwe do weryfikacji.


6. Intencjonalne przywoływanie WCAG jako podwyższonego poziomu wymagań​

6.1. Minimalne wymagania a podwyższone standardy​

EN 301 549 określa minimalne wymagania, których spełnienie jest konieczne dla zapewnienia zgodności z prawem.

Jednocześnie podmioty publiczne:

  • mogą ustanawiać wymagania wykraczające poza minimum,
  • pod warunkiem ich proporcjonalności i uzasadnienia,
  • w szczególności w kontekście jakości usług publicznych.

6.2. Rola WCAG w podwyższaniu wymagań​

W tym kontekście WCAG może być świadomie i celowo przywoływane jako źródło:

  • dodatkowych wymagań jakościowych,
  • dobrych praktyk projektowych,
  • wybranych kryteriów sukcesu na poziomie AAA.

Odwołania te:

  • nie oznaczają obowiązku spełnienia wszystkich kryteriów poziomu AAA,
  • dotyczą wyłącznie wskazanych, uzasadnionych kryteriów,
  • mają charakter projektowy i jakościowy, a nie normatywny.

6.3. Zamówienia publiczne​

W dokumentacji zamówień publicznych:

  • EN 301 549 powinna być wskazywana jako minimalny standard zgodności z prawem,
  • WCAG może być przywoływana:
    • w odniesieniu do wybranych kryteriów sukcesu,
    • jako element podwyższonych wymagań jakościowych,
    • z wyraźnym rozróżnieniem od obowiązkowego minimum.

Przykładowa formuła:

„Zamawiający wymaga spełnienia normy EN 301 549. Dodatkowo, w celu podniesienia jakości dostępności, Zamawiający określa wymagania odnoszące się do wybranych kryteriów sukcesu WCAG 2.1 na poziomie AAA.”


7. Zasady stosowania odwołań w materiałach Sieci​

7.1. Odwołania do ustawy​

Stosować w kontekście obowiązków, odpowiedzialności i mechanizmów prawnych.

7.2. Odwołania do EN 301 549​

Stosować jako podstawowy punkt odniesienia dla:

  • wymagań technicznych,
  • audytów,
  • oceny zgodności,
  • zamówień publicznych.

7.3. Odwołania do WCAG​

Stosować:

  • w materiałach edukacyjnych i szkoleniowych,
  • przy omawianiu kryteriów sukcesu i technik,
  • przy definiowaniu podwyższonych wymagań jakościowych,
  • zawsze z wyraźnym wskazaniem relacji do EN 301 549.

8. Zasada nadrzędna Sieci Dostępności Cyfrowej​

W materiałach Sieci przyjmuje się następującą zasadę:

Obowiązek wynika z ustawy.
Standard techniczny określa norma EN 301 549.
WCAG stanowi źródło szczegółowych kryteriów technicznych, w tym także dla podwyższonych wymagań jakościowych.

Zasada ta powinna być stosowana konsekwentnie we wszystkich opracowaniach Sieci, z uwzględnieniem ich celu, odbiorców i charakteru.


9. Postanowienia końcowe​

Niniejszy dokument stanowi podstawę interpretacyjną dla prac Sieci Dostępności Cyfrowej.
Może być aktualizowany w przypadku zmian legislacyjnych, normatywnych lub organizacyjnych.