Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Definicje pojęć: proces, procedura, plan, artefakty
Poniżej przedstawiamy robocze definicje pojęć proces, procedura, plan, artefakty.
1. Proces
Proces to powtarzalna sekwencja działań prowadzących do osiągnięcia określonego rezultatu, realizowana w sposób systematyczny i przewidywalny. Proces opisuje co jest wykonywane i dlaczego, określając ogólną logikę działania organizacji.
Cechy
- określony cel i rezultat,
- jasno zdefiniowany początek i koniec,
- przypisane role i odpowiedzialności,
- stabilny i powtarzalny przebieg,
- nie zawiera szczegółowych instrukcji operacyjnych (które należą do procedur).
Przykłady (dostępność cyfrowa)
- proces obsługi zgłoszeń problemów z dostępnością,
- proces tworzenia i udostępniania dokumentów cyfrowych,
- proces zakupowy uwzględniający wymagania dostępności.
2. Procedura
Procedura to szczegółowy opis sposobu wykonywania działań w ramach określonego procesu. Odpowiada na pytanie jak należy wykonać kolejne kroki, często określając wymagane dane, formularze, instrukcje oraz kryteria akceptacji.
Cechy
- szczegółowe, operacyjne instrukcje postępowania,
- opisy krok po kroku,
- wskazuje odpowiedzialności wykonawcze,
- zapewnia spójność i powtarzalność działań,
- często dołączone: szablony, formularze, checklisty, wzory komunikatów.
Przykłady
- procedura badania i oceny dostępności stron i dokumentów,
- procedura obsługi zgłoszeń dostępności,
- procedura udzielania racjonalnych usprawnień.
3. Plan
Plan to dokument określający co, kiedy, kto i w jakim zakresie ma zostać wykonane. Ustala harmonogram, priorytety, odpowiedzialności, potrzebne zasoby i mierniki postępu.
Cechy
- określa czas realizacji działań,
- wskazuje odpowiedzialnych wykonawców,
- może dotyczyć roku, kwartału lub konkretnego projektu,
- służy monitorowaniu wykonania zadań,
- przekształca procesy i procedury w konkretne działania w czasie.
Przykłady
- plan rocznych przeglądów i testów dostępności,
- plan rozwoju kompetencji pracowników,
- plan audytów dostępności stron i aplikacji.
4. Artefakty
Artefakty to namacalne lub cyfrowe produkty powstające w wyniku realizacji procesów, procedur lub planów. Mogą być dokumentami, rejestrami, raportami lub innymi materiałami wykorzystywanymi na kolejnych etapach pracy.
Cechy
- efekt pracy lub dowód wykonanych działań,
- mogą być przekazywane, archiwizowane, weryfikowane,
- pełnią funkcję informacyjną, dowodową lub kontrolną,
- mogą mieć formę plików, formularzy, baz danych lub raportów.
Przykłady
- deklaracja dostępności,
- raport z audytu dostępności,
- rejestr zgłoszeń dostępności,
- formularz zgłoszenia,
- arkusz samooceny lub listy kontrolnej.
Relacje między pojęciami
- Proces – ogólne „co robimy i dlaczego”, logika organizacyjna.
- Procedura – szczegółowe „jak to robimy”.
- Plan – „kiedy i kto” ma wykonać działania wynikające z procesów i procedur.
- Artefakty – „co powstaje” w wyniku realizacji procesów i procedur.
Relacja syntetyczna
Proces → Procedura → Plan → Artefakty
(co robimy → jak robimy → kiedy i kto → co powstaje)
Ujęcie tabelaryczne — syntetyczny podgląd pojęć
| Pojęcie | Cel / funkcja w organizacji | Charakter / poziom szczegółowości | Odpowiada na pytanie | Przykładowe zastosowania |
|---|---|---|---|---|
| Proces | Określenie ogólnej sekwencji działań prowadzących do celu | Ogólny, ramowy, powtarzalny | Co robimy? | Proces obsługi zgłoszeń; Proces tworzenia dokumentów; Proces zakupowy |
| Procedura | Zapewnienie szczegółowego i powtarzalnego sposobu realizacji działań | Szczegółowy, krok po kroku, operacyjny | Jak to robimy? | Procedura badania dostępności; Procedura obsługi zgłoszeń; Procedura udzielania usprawnień |
| Plan | Zaplanowanie wykonania działań w czasie z określeniem odpowiedzialności | Harmonogram, działania zaplanowane w czasie | Kiedy i kto? | Plan audytów rocznych; Plan rozwoju kompetencji; Plan monitoringu dostępności |
| Artefakty | Dokumentowanie efektów działań i udostępnianie wyników procesu | Produkt pracy, plik, rejestr, raport | Co powstaje? | Raport z audytu; Rejestr zgłoszeń; Deklaracja dostępności; Formularze |