Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Instrukcja dla recenzenta opisu dobrej praktyki

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 21 listopada 2025 r., ostatnia aktualizacja: 21 listopada 2025 r.

Recenzent pełni kluczową rolę w kwalifikacji opisów dobrych praktyk do Księgi dobrych praktyk oraz do przyszłej Bazy dobrych praktyk Ministra Cyfryzacji.
Celem recenzji jest rzetelna, obiektywna i rzeczowa ocenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. zarówno przedstawionego działania, jak i sposobu jego opisu.


1. Co recenzent ocenia?

Recenzent ocenia dwa aspekty:

  1. Praktykę – czy przedstawia rzeczywiste, wartościowe i skuteczne rozwiązanie.
  2. Opis – czy spełnia standardy dokumentów Sieci i nadaje się do publikacji.

2. Kluczowe pytania, na które recenzent musi odpowiedzieć

A. Czy opis dotyczy rzeczywistej praktyki?

  • Czy opis przedstawia konkretne działaniedziałanieZaplanowana czynność realizowana w odpowiedzi na podjętą decyzję. Działania mogą prowadzić do usunięcia problemów, ograniczenia ryzyka, poprawy dostępności lub doskonalenia SZDC., a nie pomysł lub koncepcję?
  • Czy autor wskazuje czas, zakres i sposób realizacji?
  • Czy załączone artefakty potwierdzają, że praktyka została wdrożona?

Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, opis nie kwalifikuje się jako dobra praktykadobra praktykaSprawdzone działanie, dzięki któremu w konkretnej organizacji konkretny prosty lub złożony problem związany z zapewnianiem dostępności cyfrowej przestaje istnieć. Opis skutecznego działania zgłoszonego i przedstawionego jako wzór postępowania, sporządzony na podstawie doświadczeń konkretnej organizacji (wraz z materiałami wzorcowymi)..


B. Czy działanie rozwiązuje istotny problem?

  • Czy opisano problemproblemUdokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań. Problem może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu funkcjonowania SZDC. lub potrzebę, które były punktem wyjścia działania?
  • Czy zastosowane środki były adekwatne do sytuacji?
  • Czy rezultat rozwiązuje lub zmniejsza wagę zidentyfikowanego problemu?

C. Czy efekty są konkretne i mierzalne?

  • Czy opis zawiera rzeczywiste rezultaty — ilościowe lub jakościowe?
  • Czy można ocenić, co udało się osiągnąć?
  • Czy wskazano, jak zmieniło się działanie organizacji?

D. Czy praktyka ma charakter trwały i powtarzalny?

  • Czy została ujęta w dokumentach wewnętrznych (procedura, regulamin, plan)?
  • Czy może być kontynuowana w kolejnych cyklach?
  • Czy ma potencjał do wdrożenia w innych organizacjach?

E. Czy opis jest zwięzły, neutralny i zgodny ze standardem?

  • Czy mieści się w limicie 1000–1500 znaków?
  • Czy język jest neutralny, rzeczowy, pozbawiony trybu rozkazującego?
  • Czy opis jest zrozumiały i poprawnie zbudowany?
  • Czy metryczka jest kompletna?

3. Kryteria oceny (skala 0–2)

Recenzent ocenia każdy z sześciu obszarów według jednolitej skali:

  • 0 – brak / bardzo słabo
  • 1 – częściowo / wymaga poprawek
  • 2 – spełnia wymagania w pełni

Kryteria:

  1. Rzeczywiste wdrożenie (0–2)
  2. Istotność problemu (0–2)
  3. Konkretny rezultat (0–2)
  4. Trwałość i powtarzalność (0–2)
  5. ZgodnośćzgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych przez SZDC, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. ze standardem opisu (0–2)
  6. Możliwość adaptacji przez inne organizacje (0–2)

Maksymalnie: 12 punktów

RekomendacjarekomendacjaCzęść zalecenia – sugestia, aby zastosować określony sposób działania lub uwzględnić albo rozważyć określone aspekty działania. Rekomendacja opisuje szczegółowiej, w jaki sposób optymalnie można zrealizować zalecenie lub jego część. Może wskazywać na polecane sprawdzone rozwiązanie, dobrą praktykę lub kilka dobrych praktyk jako sposoby skutecznego wdrożenia zalecenia.:

  • 10–12 pkt – kwalifikacja do Księgi bez poprawek
  • 7–9 pkt – kwalifikacja po uzupełnieniach
  • 0–6 pkt – nie spełnia minimalnych wymagań dobrej praktyki

4. Co powinna zawierać recenzja?

Każda recenzja powinna składać się z trzech części:

A. Ocena merytoryczna praktyki

Kilka zdań o wartości, znaczeniu i adekwatności działania.

B. Ocena opisu

Informacja o kompletności, przejrzystości i zgodności z wytycznymi.

C. Rekomendacja końcowa

Jednoznaczne wskazanie:

  • Rekomenduję do publikacji,
  • Rekomenduję po korektach,
  • Nie rekomenduję jako dobrej praktyki,

z krótkim uzasadnieniem.


5. Dobra recenzja jest:

  • rzetelna – oparta na faktach i artefaktach,
  • życzliwie krytyczna – wspiera autora w poprawie jakości zgłoszenia,
  • konkretna – wskazuje, co wymaga doprecyzowania,
  • neutralna – bez ocen personalnych.

6. Rola recenzenta

Recenzent jest partnerem w budowaniu wiarygodnej, wartościowej bazy dobrych praktyk.
Jego opinia wspiera:

  • rozwój jakości opisów,
  • profesjonalizację procesu,
  • uczenie się instytucji publicznych od siebie nawzajem,
  • rozwój kultury dostępności cyfrowej w Polsce.

Recenzent nie tylko ocenia — pomaga podnosić standard pracy całej Sieci.