Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Osoba przygotowująca elementy dostępności
1. Informacje podstawowe
| Pole | Opis |
|---|---|
| Nazwa roli | Osoba przygotowująca elementy dostępności |
| Kategoria roli | procesowa / specjalistyczna |
| Poziom odpowiedzialności | operacyjny / specjalistyczny |
| Powiązane procesy | zarządzanie treściami i dokumentami cyfrowymi, publikacjaUdostępnienie treści lub zasobu cyfrowego określonym odbiorcom w wybranym kanale cyfrowym. materiałów cyfrowych, przygotowanie komunikacji dostępnej |
| Powiązane role | autor treściOsoba przygotowująca merytoryczną treść materiału., redaktor treściRola przygotowująca treść do udostępnienia zgodnie z przyjętymi zasadami językowymi, strukturalnymi, redakcyjnymi i dostępnościowymi., właściciel obszaru merytorycznego, osoba publikującaRola wykonująca techniczne udostępnienie materiału w określonym kanale publikacji., weryfikator dostępnościOsoba posiadająca kompetencje do sprawdzania określonych właściwości dostępności materiału lub rozwiązania i dokumentowania wyniku weryfikacji. |
| Wersja karty | 1.0 |
| Data opracowania | 12 maja 2026 r. |
2. Cel roli
Przygotowanie elementów wspierających dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. cyfrową materiałów, treści i komunikacji organizacji.
Osoba przygotowująca elementy dostępności:
- wspiera dostępność informacji dla różnych grup użytkowników,
- przygotowuje elementy uzupełniające treść podstawową,
- wspiera zgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych w zapewnianiu dostępności cyfrowej, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. materiałów z wymaganiami dostępności cyfrowej,
- współpracuje z autorami, redaktorami i osobami publikującymi.
RolaWyodrębniona funkcja w organizacji lub procesie, z którą powiązane są określone zadania, uprawnienia lub odpowiedzialności; rola nie musi odpowiadać stanowisku. wspiera zapewnienie:
- percepcji,
- zrozumiałości,
- alternatywnych sposobów dostępu do informacji.
3. Miejsce roli w systemie organizacyjnym
3.1. Pozycja organizacyjna
Rola operacyjna i specjalistyczna.
Osoba przygotowująca elementy dostępności:
- uczestniczy w przygotowaniu materiałów do publikacji,
- wspiera proces zapewniania dostępności,
- współpracuje z rolami merytorycznymi, redakcyjnymi i jakościowymi.
Rola:
- nie zastępuje autora lub redaktora,
- nie odpowiada za całość procesu publikacji,
- nie zastępuje kontroli jakości lub audytu dostępności.
3.2. Relacje organizacyjne
Rola współpracuje z:
- autorami treści,
- redaktorami,
- właścicielami obszarów merytorycznych,
- osobami publikującymi,
- weryfikatorami dostępności,
- specjalistami komunikacji dostępnej.
Rola wspiera:
- przygotowanie materiałów dostępnych,
- publikację treści cyfrowych,
- organizację komunikacji dostępnej,
- poprawę jakości dostępności materiałów.
Rola otrzymuje wsparcie od:
- właścicieli obszarów merytorycznych,
- specjalistów dostępności,
- specjalistów wsparcia kompetencyjnego,
- ekspertów komunikacji dostępnej.
Rola raportuje do:
- kierownika komórki organizacyjnej lub właściciela procesu zarządzania treściami.
4. Zakres odpowiedzialności
4.1. Odpowiedzialność główna
Osoba przygotowująca elementy dostępności odpowiada za:
- przygotowanie elementów wspierających dostępność materiałów,
- wspieranie alternatywnych sposobów odbioru informacji,
- wspieranie zgodności materiałów z wymaganiami dostępności,
- identyfikowanie braków związanych z dostępnością materiałów.
4.2. Typowe zadania
- przygotowywanie opisów alternatywnych,
- przygotowywanie napisów do materiałów multimedialnych,
- przygotowywanie transkrypcji,
- przygotowywanie audiodeskrypcji lub materiałów wspierających odbiór treści,
- wspieranie przygotowania dostępnych dokumentów,
- wspieranie strukturyzacji materiałów,
- współpraca przy przygotowaniu materiałów publikacyjnych,
- poprawianie problemów związanych z dostępnością treści.
4.3. Zakres decyzji
Rola:
- proponuje rozwiązania wspierające dostępność,
- rekomenduje poprawki materiałów,
- wspiera wybór sposobu przygotowania elementów dostępności.
Rola zwykle:
- nie zatwierdza publikacji,
- nie odpowiada za treść merytoryczną materiałów,
- nie zastępuje weryfikacji dostępności lub kontroli jakości.
5. Powiązanie z procesami
| Proces | Zakres udziału |
|---|---|
| Zarządzanie treściami i dokumentami | przygotowanie elementów dostępności |
| Publikacja materiałów | wspieranie gotowości materiałów do publikacji |
| OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. komunikacji dostępnej | wspieranie alternatywnych form dostępu |
| Monitoring jakości | poprawianie problemów dostępności |
6. Powiązanie z odpowiedzialnością RACI
| Proces / działanieZaplanowana czynność realizowana w odpowiedzi na podjętą decyzję. Działania mogą prowadzić do usunięcia problemów, ograniczenia ryzyka, poprawy dostępności lub doskonalenia systemowego zapewniania dostępności cyfrowej. | Rola RACI |
|---|---|
| Przygotowanie elementów dostępności | R |
| Poprawa problemów dostępności materiałów | R |
| Opracowanie materiałów wspierających dostępność | R |
| Kontrola jakości dostępności | C |
| Publikacja materiałów | I |
7. Wymagane kompetencje
7.1. Wiedza
- podstawowe zasady dostępności cyfrowej,
- zasady przygotowywania alternatywnych form dostępu do informacji,
- podstawowe wymagania WCAGStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych. i EN 301 549Europejska norma określająca wymagania dostępności dla produktów i usług technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz powiązane procedury testowe i metody oceny.,
- zasady komunikacji dostępnej,
- podstawy organizacji publikacji cyfrowej.
7.2. Umiejętności
- przygotowywanie elementów wspierających dostępność,
- analiza sposobów odbioru informacji przez użytkowników,
- współpraca z autorami i redaktorami,
- identyfikowanie problemów dostępności materiałów,
- stosowanie standardów i list kontrolnych dostępności.
7.3. Kompetencje organizacyjne i społeczne
- dokładność,
- odpowiedzialnośćPrzypisanie roli lub podmiotowi obowiązku doprowadzenia do określonego rezultatu, podjęcia decyzji albo zapewnienia wykonania działań. za jakość dostępności materiałów,
- komunikacja,
- współpraca,
- wspieranie jakości komunikacji organizacji.
8. Wsparcie kompetencyjne dla roli
8.1. Potrzebne wsparcie
- listy kontrolne dostępności,
- instrukcje operacyjne,
- konsultacje specjalistów dostępności,
- przykłady dobrych praktyk,
- standardy organizacyjne,
- materiały wspierające przygotowanie treści dostępnych.
8.2. Typowe problemy wymagające wsparcia
- interpretacja wymagań dostępności,
- przygotowanie odpowiednich form alternatywnych,
- współpraca z autorami materiałów,
- przygotowanie elementów dostępności dla materiałów złożonych,
- organizacja pracy przy materiałach multimedialnych i dokumentach.
9. Narzędzia i zasoby wykorzystywane w roli
- narzędzia do przygotowywania napisów i transkrypcji,
- edytory dokumentów,
- systemy CMS,
- listy kontrolne dostępności,
- standardy komunikacji dostępnej,
- instrukcje operacyjne,
- materiały referencyjne i przykłady dobrych praktyk.
10. Mechanizmy monitorowania i oceny
10.1. Co podlega monitorowaniu
- jakość przygotowanych elementów dostępności,
- liczba błędów wymagających poprawy,
- zgodność materiałów z wymaganiami dostępności,
- skuteczność przygotowania materiałów do publikacji.
10.2. Przykładowe wskaźniki
| WskaźnikMiara opisująca wybrany aspekt sposobu działania organizacji lub osiąganych rezultatów związanych z zapewnianiem dostępności cyfrowej. Wskaźniki służą obserwowaniu zmian, ocenie skuteczności działania oraz wspieraniu podejmowania decyzji. | Cel monitorowania |
|---|---|
| liczba błędów dostępności w materiałach | ocenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. jakości działań |
| liczba materiałów wymagających poprawy | identyfikacja potrzeb wsparcia |
| liczba problemów powtarzalnych | analiza luk kompetencyjnych |
| wyniki kontroli jakości dostępności | ocena skuteczności działań |
11. Typowe ryzyka organizacyjne
- przygotowywanie elementów dostępności dopiero po publikacji,
- brak współpracy z autorami i redaktorami,
- brak standardów organizacyjnych,
- przeciążenie rolą techniczną bez wsparcia,
- brak czasu na przygotowanie elementów dostępności.
12. Typowe błędy organizacyjne
- traktowanie elementów dostępności jako dodatku technicznego,
- brak integracji działań dostępnościowych z procesem tworzenia materiałów,
- brak odpowiedzialności za przygotowanie elementów dostępności,
- poprawianie materiałów dopiero po zgłoszeniu problemów,
- brak wsparcia kompetencyjnego.
13. Model minimalny i model dojrzały
13.1. Model minimalny
Rola:
- przygotowuje podstawowe elementy dostępności,
- korzysta z list kontrolnych i instrukcji,
- współpracuje przy poprawie materiałów.
13.2. Model dojrzały
Rola:
- uczestniczy w projektowaniu dostępnej komunikacji,
- wspiera przygotowanie materiałów dostępnych od początku procesu,
- współpracuje z rolami jakościowymi i redakcyjnymi,
- wspiera rozwój standardów komunikacji dostępnej organizacji.
14. Powiązane dokumenty
- Standard komunikacji dostępnej
- Standard dostępnościUstalony zestaw zasad, wymagań lub kryteriów służących określeniu oczekiwanego poziomu dostępności określonego rodzaju rozwiązań, treści, usług lub procesów. multimediów i komunikacji masowej
- ProceduraOpis ustalonego sposobu realizacji procesu lub jego części, określający czynności, kolejność, role, warunki i sposób dokumentowania działań. kontroli przed publikacją
- Listy kontrolne jakości i dostępności
- Zapewnianie dostępności cyfrowejCiągłe działania organizacji służące tworzeniu, nabywaniu, utrzymywaniu, ocenianiu i poprawianiu dostępności jej rozwiązań, treści i usług cyfrowych. dokumentów
- Model wsparcia kompetencyjnego
15. Uwagi końcowe
Rola obejmuje różne specjalizacje związane z przygotowywaniem elementów wspierających dostępność materiałów cyfrowych.
W zależności od rodzaju materiałów mogą to być m.in.:
- przygotowanie opisów alternatywnych,
- napisów,
- transkrypcji,
- audiodeskrypcji,
- struktury dokumentów,
- innych elementów wspierających odbiór informacji.
Specjalizacje te:
- nie wymagają odrębnych kart ról,
- ponieważ posiadają wspólny charakter organizacyjny i procesowy,
- różnią się przede wszystkim rodzajem materiału i narzędziami pracy.
Skuteczność roli zależy od:
- integracji dostępności z procesem tworzenia materiałów,
- jakości współpracy między rolami,
- dostępności wsparcia kompetencyjnego,
- stosowania standardów i list kontrolnych organizacyjnych.