Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Osoba przygotowująca elementy dostępności

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 17 maja 2025 r., ostatnia aktualizacja: 17 maja 2025 r.

1. Informacje podstawowe​

PoleOpis
Nazwa roliOsoba przygotowująca elementy dostępności
Kategoria roliprocesowa / specjalistyczna
Poziom odpowiedzialnościoperacyjny / specjalistyczny
Powiązane procesyzarządzanie treściami i dokumentami cyfrowymi, publikacjaUdostępnienie treści lub zasobu cyfrowego określonym odbiorcom w wybranym kanale cyfrowym. materiałów cyfrowych, przygotowanie komunikacji dostępnej
Powiązane roleautor treściOsoba przygotowująca merytoryczną treść materiału., redaktor treściRola przygotowująca treść do udostępnienia zgodnie z przyjętymi zasadami językowymi, strukturalnymi, redakcyjnymi i dostępnościowymi., właściciel obszaru merytorycznego, osoba publikującaRola wykonująca techniczne udostępnienie materiału w określonym kanale publikacji., weryfikator dostępnościOsoba posiadająca kompetencje do sprawdzania określonych właściwości dostępności materiału lub rozwiązania i dokumentowania wyniku weryfikacji.
Wersja karty1.0
Data opracowania12 maja 2026 r.

2. Cel roli​

Przygotowanie elementów wspierających dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. cyfrową materiałów, treści i komunikacji organizacji.

Osoba przygotowująca elementy dostępności:

  • wspiera dostępność informacji dla różnych grup użytkowników,
  • przygotowuje elementy uzupełniające treść podstawową,
  • wspiera zgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych w zapewnianiu dostępności cyfrowej, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. materiałów z wymaganiami dostępności cyfrowej,
  • współpracuje z autorami, redaktorami i osobami publikującymi.

RolaWyodrębniona funkcja w organizacji lub procesie, z którą powiązane są określone zadania, uprawnienia lub odpowiedzialności; rola nie musi odpowiadać stanowisku. wspiera zapewnienie:

  • percepcji,
  • zrozumiałości,
  • alternatywnych sposobów dostępu do informacji.

3. Miejsce roli w systemie organizacyjnym​

3.1. Pozycja organizacyjna​

Rola operacyjna i specjalistyczna.

Osoba przygotowująca elementy dostępności:

  • uczestniczy w przygotowaniu materiałów do publikacji,
  • wspiera proces zapewniania dostępności,
  • współpracuje z rolami merytorycznymi, redakcyjnymi i jakościowymi.

Rola:

  • nie zastępuje autora lub redaktora,
  • nie odpowiada za całość procesu publikacji,
  • nie zastępuje kontroli jakości lub audytu dostępności.

3.2. Relacje organizacyjne​

Rola współpracuje z:​

  • autorami treści,
  • redaktorami,
  • właścicielami obszarów merytorycznych,
  • osobami publikującymi,
  • weryfikatorami dostępności,
  • specjalistami komunikacji dostępnej.

Rola wspiera:​

  • przygotowanie materiałów dostępnych,
  • publikację treści cyfrowych,
  • organizację komunikacji dostępnej,
  • poprawę jakości dostępności materiałów.

Rola otrzymuje wsparcie od:​

  • właścicieli obszarów merytorycznych,
  • specjalistów dostępności,
  • specjalistów wsparcia kompetencyjnego,
  • ekspertów komunikacji dostępnej.

Rola raportuje do:​

  • kierownika komórki organizacyjnej lub właściciela procesu zarządzania treściami.

4. Zakres odpowiedzialności​

4.1. Odpowiedzialność główna​

Osoba przygotowująca elementy dostępności odpowiada za:

  • przygotowanie elementów wspierających dostępność materiałów,
  • wspieranie alternatywnych sposobów odbioru informacji,
  • wspieranie zgodności materiałów z wymaganiami dostępności,
  • identyfikowanie braków związanych z dostępnością materiałów.

4.2. Typowe zadania​

  • przygotowywanie opisów alternatywnych,
  • przygotowywanie napisów do materiałów multimedialnych,
  • przygotowywanie transkrypcji,
  • przygotowywanie audiodeskrypcji lub materiałów wspierających odbiór treści,
  • wspieranie przygotowania dostępnych dokumentów,
  • wspieranie strukturyzacji materiałów,
  • współpraca przy przygotowaniu materiałów publikacyjnych,
  • poprawianie problemów związanych z dostępnością treści.

4.3. Zakres decyzji​

Rola:

  • proponuje rozwiązania wspierające dostępność,
  • rekomenduje poprawki materiałów,
  • wspiera wybór sposobu przygotowania elementów dostępności.

Rola zwykle:

  • nie zatwierdza publikacji,
  • nie odpowiada za treść merytoryczną materiałów,
  • nie zastępuje weryfikacji dostępności lub kontroli jakości.

5. Powiązanie z procesami​

ProcesZakres udziału
Zarządzanie treściami i dokumentamiprzygotowanie elementów dostępności
Publikacja materiałówwspieranie gotowości materiałów do publikacji
OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. komunikacji dostępnejwspieranie alternatywnych form dostępu
Monitoring jakościpoprawianie problemów dostępności

6. Powiązanie z odpowiedzialnością RACI​

Proces / działanieZaplanowana czynność realizowana w odpowiedzi na podjętą decyzję. Działania mogą prowadzić do usunięcia problemów, ograniczenia ryzyka, poprawy dostępności lub doskonalenia systemowego zapewniania dostępności cyfrowej.Rola RACI
Przygotowanie elementów dostępnościR
Poprawa problemów dostępności materiałówR
Opracowanie materiałów wspierających dostępnośćR
Kontrola jakości dostępnościC
Publikacja materiałówI

7. Wymagane kompetencje​

7.1. Wiedza​

  • podstawowe zasady dostępności cyfrowej,
  • zasady przygotowywania alternatywnych form dostępu do informacji,
  • podstawowe wymagania WCAGStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych. i EN 301 549Europejska norma określająca wymagania dostępności dla produktów i usług technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz powiązane procedury testowe i metody oceny.,
  • zasady komunikacji dostępnej,
  • podstawy organizacji publikacji cyfrowej.

7.2. Umiejętności​

  • przygotowywanie elementów wspierających dostępność,
  • analiza sposobów odbioru informacji przez użytkowników,
  • współpraca z autorami i redaktorami,
  • identyfikowanie problemów dostępności materiałów,
  • stosowanie standardów i list kontrolnych dostępności.

7.3. Kompetencje organizacyjne i społeczne​

  • dokładność,
  • odpowiedzialnośćPrzypisanie roli lub podmiotowi obowiązku doprowadzenia do określonego rezultatu, podjęcia decyzji albo zapewnienia wykonania działań. za jakość dostępności materiałów,
  • komunikacja,
  • współpraca,
  • wspieranie jakości komunikacji organizacji.

8. Wsparcie kompetencyjne dla roli​

8.1. Potrzebne wsparcie​

  • listy kontrolne dostępności,
  • instrukcje operacyjne,
  • konsultacje specjalistów dostępności,
  • przykłady dobrych praktyk,
  • standardy organizacyjne,
  • materiały wspierające przygotowanie treści dostępnych.

8.2. Typowe problemy wymagające wsparcia​

  • interpretacja wymagań dostępności,
  • przygotowanie odpowiednich form alternatywnych,
  • współpraca z autorami materiałów,
  • przygotowanie elementów dostępności dla materiałów złożonych,
  • organizacja pracy przy materiałach multimedialnych i dokumentach.

9. Narzędzia i zasoby wykorzystywane w roli​

  • narzędzia do przygotowywania napisów i transkrypcji,
  • edytory dokumentów,
  • systemy CMS,
  • listy kontrolne dostępności,
  • standardy komunikacji dostępnej,
  • instrukcje operacyjne,
  • materiały referencyjne i przykłady dobrych praktyk.

10. Mechanizmy monitorowania i oceny​

10.1. Co podlega monitorowaniu​

  • jakość przygotowanych elementów dostępności,
  • liczba błędów wymagających poprawy,
  • zgodność materiałów z wymaganiami dostępności,
  • skuteczność przygotowania materiałów do publikacji.

10.2. Przykładowe wskaźniki​

WskaźnikMiara opisująca wybrany aspekt sposobu działania organizacji lub osiąganych rezultatów związanych z zapewnianiem dostępności cyfrowej. Wskaźniki służą obserwowaniu zmian, ocenie skuteczności działania oraz wspieraniu podejmowania decyzji.Cel monitorowania
liczba błędów dostępności w materiałachocenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. jakości działań
liczba materiałów wymagających poprawyidentyfikacja potrzeb wsparcia
liczba problemów powtarzalnychanaliza luk kompetencyjnych
wyniki kontroli jakości dostępnościocena skuteczności działań

11. Typowe ryzyka organizacyjne​

  • przygotowywanie elementów dostępności dopiero po publikacji,
  • brak współpracy z autorami i redaktorami,
  • brak standardów organizacyjnych,
  • przeciążenie rolą techniczną bez wsparcia,
  • brak czasu na przygotowanie elementów dostępności.

12. Typowe błędy organizacyjne​

  • traktowanie elementów dostępności jako dodatku technicznego,
  • brak integracji działań dostępnościowych z procesem tworzenia materiałów,
  • brak odpowiedzialności za przygotowanie elementów dostępności,
  • poprawianie materiałów dopiero po zgłoszeniu problemów,
  • brak wsparcia kompetencyjnego.

13. Model minimalny i model dojrzały​

13.1. Model minimalny​

Rola:

  • przygotowuje podstawowe elementy dostępności,
  • korzysta z list kontrolnych i instrukcji,
  • współpracuje przy poprawie materiałów.

13.2. Model dojrzały​

Rola:

  • uczestniczy w projektowaniu dostępnej komunikacji,
  • wspiera przygotowanie materiałów dostępnych od początku procesu,
  • współpracuje z rolami jakościowymi i redakcyjnymi,
  • wspiera rozwój standardów komunikacji dostępnej organizacji.

14. Powiązane dokumenty​

  • Standard komunikacji dostępnej
  • Standard dostępnościUstalony zestaw zasad, wymagań lub kryteriów służących określeniu oczekiwanego poziomu dostępności określonego rodzaju rozwiązań, treści, usług lub procesów. multimediów i komunikacji masowej
  • ProceduraOpis ustalonego sposobu realizacji procesu lub jego części, określający czynności, kolejność, role, warunki i sposób dokumentowania działań. kontroli przed publikacją
  • Listy kontrolne jakości i dostępności
  • Zapewnianie dostępności cyfrowejCiągłe działania organizacji służące tworzeniu, nabywaniu, utrzymywaniu, ocenianiu i poprawianiu dostępności jej rozwiązań, treści i usług cyfrowych. dokumentów
  • Model wsparcia kompetencyjnego

15. Uwagi końcowe​

Rola obejmuje różne specjalizacje związane z przygotowywaniem elementów wspierających dostępność materiałów cyfrowych.

W zależności od rodzaju materiałów mogą to być m.in.:

  • przygotowanie opisów alternatywnych,
  • napisów,
  • transkrypcji,
  • audiodeskrypcji,
  • struktury dokumentów,
  • innych elementów wspierających odbiór informacji.

Specjalizacje te:

  • nie wymagają odrębnych kart ról,
  • ponieważ posiadają wspólny charakter organizacyjny i procesowy,
  • różnią się przede wszystkim rodzajem materiału i narzędziami pracy.

Skuteczność roli zależy od:

  • integracji dostępności z procesem tworzenia materiałów,
  • jakości współpracy między rolami,
  • dostępności wsparcia kompetencyjnego,
  • stosowania standardów i list kontrolnych organizacyjnych.