Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Organizacja ról i odpowiedzialności w zapewnianiu dostępności cyfrowej
1. Cel zalecenia
Celem zalecenia jest zapewnienie jednoznacznego i spójnego podziału ról i odpowiedzialności za działania służące zapewnianiu dostępności cyfrowej oraz powiązanie tej odpowiedzialności z rzeczywistym sposobem działania organizacji.
2. Zalecenie
OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. określa i utrzymuje jednoznaczny podział ról i odpowiedzialności za zapewnianie dostępności cyfrowejCiągłe działania organizacji służące tworzeniu, nabywaniu, utrzymywaniu, ocenianiu i poprawianiu dostępności jej rozwiązań, treści i usług cyfrowych., powiązany z zadaniami, procesami i rzeczywistym sposobem działania organizacji. Określa również zasady współpracy między rolami oraz zakres odpowiedzialności za podejmowanie decyzji, realizację działań, monitorowanie rezultatów i doskonalenie sposobu działania.
3. Rekomendacje
3.1. Określenie ról i odpowiedzialności
Organizacja:
- identyfikuje role uczestniczące w zapewnianiu dostępności cyfrowej;
- określa zakres odpowiedzialności poszczególnych ról;
- przypisuje odpowiedzialnośćPrzypisanie roli lub podmiotowi obowiązku doprowadzenia do określonego rezultatu, podjęcia decyzji albo zapewnienia wykonania działań. stosownie do realizowanych zadań i procesów;
- zapewnia zgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych w zapewnianiu dostępności cyfrowej, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. podziału odpowiedzialności z rzeczywistym sposobem działania organizacji.
Podział odpowiedzialności obejmuje role kierownicze, procesowe, operacyjne, techniczne, wspierające, kontrolne i jakościowe odpowiednio do struktury, zadań i sposobu działania organizacji.
3.2. Role organizacyjne i procesowe
Odpowiedzialność za dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. cyfrową przypisuje się przede wszystkim do istniejących ról odpowiedzialnych za zadania, procesy i obszary działalności organizacji. Odrębne role związane z dostępnością organizacja ustanawia w zakresie uzasadnionym potrzebą koordynacji, specjalistycznego wsparcia, monitorowania lub kontroli.
Przy określaniu odpowiedzialności organizacja uwzględnia w szczególności:
- kierownictwo organizacjiOsoba albo organ odpowiedzialny za zatwierdzenie zasad postępowania, zapewnienie warunków organizacyjnych oraz rozstrzyganie przypadków wymagających decyzji zarządczej.;
- sponsora wykonawczego;
- koordynatora dostępności;
- właścicieli procesów;
- właścicieli obszarów merytorycznych;
- kierowników komórek organizacyjnych;
- role operacyjne, techniczne, wspierające, jakościowe i audytowe.
3.3. Karty ról i odpowiedzialności
Dla ról mających istotny wpływ na zapewnianie dostępności cyfrowej organizacja może opracować karty ról określające w szczególności:
- cel roli;
- miejsce roli w organizacji;
- zakres odpowiedzialności;
- zakres decyzji;
- powiązania z procesami;
- wymagania związane z realizacją zadań;
- sposób monitorowania realizacji roli;
- typowe ryzyka organizacyjne.
Karty ról wspierają organizację pracy i współpracy, wdrażanie nowych pracowników, monitorowanie realizacji odpowiedzialności oraz ograniczają ryzyko jej rozproszenia.
3.4. Powiązanie odpowiedzialności z obowiązkami osób pełniących role
Ustalona odpowiedzialność za zapewnianie dostępności cyfrowej jest odzwierciedlana w obowiązkach osób pełniących odpowiednie role w zakresie potrzebnym do ich rzeczywistego wykonywania. W zależności od sposobu organizacji pracy odpowiedzialność może być określana w szczególności w zakresach obowiązków lub czynności, opisach stanowisk, regulaminach organizacyjnych, procedurach, kartach ról, upoważnieniach albo innych dokumentach określających zadania i odpowiedzialność. Sposób dokumentowania odpowiedzialności powinien zapewniać osobie pełniącej daną rolę jednoznaczną informację o przypisanych jej zadaniach, zakresie odpowiedzialności i uprawnieniach związanych z ich wykonywaniem.
3.5. Dokumentowanie odpowiedzialności w procesach
Organizacja dokumentuje podział odpowiedzialności w kluczowych procesach w sposób umożliwiający jednoznaczne ustalenie odpowiedzialności poszczególnych ról za podejmowanie decyzji i wykonywanie działań w procesie. W tym celu może wykorzystywać mapy odpowiedzialności, model RACI lub inne odpowiednie narzędzia.
3.6. Integracja odpowiedzialności z procesami organizacyjnymi
Podział ról i odpowiedzialności jest powiązany z rzeczywistymi procesami organizacji, w szczególności z tworzeniem i publikowaniem informacji i dokumentów elektronicznych, realizacją usług publicznych, projektowaniem, pozyskiwaniem i utrzymaniem rozwiązań cyfrowych, monitorowaniem dostępności, działaniami naprawczymi oraz wsparciem kompetencyjnym.
3.7. Przegląd i aktualizacja ról i odpowiedzialności
Organizacja okresowo przegląda aktualność podziału ról i odpowiedzialności oraz skuteczność współpracy między rolami. Przegląd przeprowadza także po istotnych zmianach organizacyjnych, zmianach sposobu realizacji procesów lub wdrożeniu nowych rozwiązań cyfrowych oraz wtedy, gdy ujawnione problemy wskazują na niejasny albo nieskuteczny podział odpowiedzialności.
3.8. Warunki wykonywania przypisanych zadań
Organizacja zapewnia osobom, którym przypisano zadania i odpowiedzialność związaną z dostępnością cyfrową, warunki potrzebne do ich wykonywania, w szczególności odpowiednie uprawnienia, czas i zasoby oraz dostęp do informacji, materiałów operacyjnych, wsparcia, konsultacji i możliwości współpracy.
4. Uzasadnienie
Zapewnianie dostępności cyfrowej wymaga współdziałania wielu osób pełniących różne role w organizacji. Brak jednoznacznego podziału odpowiedzialności prowadzi do rozproszenia działań, problemów ze współpracą i podejmowaniem decyzji, trudności w monitorowaniu rezultatów oraz uzależnienia organizacji od pojedynczych osób.
Systemowe zapewnianie dostępności cyfrowejSposób działania organizacji, w którym role, odpowiedzialności, procesy, zasoby i mechanizmy oceny są wzajemnie powiązane i skoordynowane, tak aby organizacja trwale zapewniała dostępność cyfrową. nie wymaga tworzenia odrębnej struktury odpowiedzialności równoległej do zwykłego sposobu działania organizacji. Odpowiedzialność za dostępność cyfrową jest przypisywana przede wszystkim osobom odpowiedzialnym za zadania, procesy i obszary, w których powstają informacje, dokumenty elektroniczne, usługi i rozwiązania cyfrowe lub podejmowane są decyzje mające wpływ na ich dostępność.
Jasne określenie ról i odpowiedzialności ułatwia współpracę, podejmowanie decyzji, monitorowanie rezultatów i rozwijanie zdolności organizacji do trwałego zapewniania dostępności cyfrowej.
5. Podstawy prawne
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
- Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
- Dyrektywa (UE) 2016/2102 Parlamentu Europejskiego i Rady.
- Dyrektywa (UE) 2019/882 – Europejski Akt o Dostępności.
- WCAGStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych. 2.1 i WCAG 2.2.
- EN 301 549Europejska norma określająca wymagania dostępności dla produktów i usług technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz powiązane procedury testowe i metody oceny..
6. Źródła i opracowania
- W3C WAI Accessibility Roles and Responsibilities Mapping (ARRM)
- W3C Accessibility Maturity Model
- Materiały Ministerstwa Cyfryzacji dotyczące dostępności cyfrowej
- EN 301 549
7. Załączniki
- Słownik ról i odpowiedzialności w zapewnianiu dostępności cyfrowej
- Referencyjna mapa odpowiedzialności procesowej (RACI)
- Wzór karty roli
- Organizacja odpowiedzialności za dostępność cyfrową
7.1. Karty ról
7.1.1 Role strategiczne i organizacyjne
- Kierownictwo organizacji
- Sponsor wykonawczy ds. dostępności
- Koordynator ds. dostępności cyfrowej
- Kierownik komórki organizacyjnej
- Właściciel procesu
- Właściciel obszaru merytorycznego
7.1.2 Role operacyjne i publikacyjne
- Autor treści
- Redaktor treści
- Osoba przygotowująca elementy dostępności
- Osoba publikująca
- Osoba odpowiedzialna za utrzymanie treści
- Osoba obsługująca zgłoszenia
- Programista / Twórca rozwiązań cyfrowych
7.1.3 Role wspierające
- Specjalista ds. wsparcia kompetencyjnego i rozwoju zdolności organizacji
- Specjalista ds. komunikacji dostępnej
- Specjalista ds. zamówień dostępnych
- Specjalista ds. zgodności i wsparcia prawnego
- Projektant usługi publicznej
7.1.4 Role techniczne
7.1.5 Role kontrolne i audytowe
- Operator testów automatycznych
- Weryfikator dostępności
- Tester dostępności
- Redaktor jakości
- Analityk dostępności
- Analityk usług publicznych / Analityk procesów realizacji usług
- Audytor dostępności
Historia wersji
| Wersja | Data | Etap | Opis zmian |
|---|---|---|---|
| 0-RC1 | 24.09.2026 | Gotowy do publikacji | Przeprowadzono normalizację dokumentu. |