Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Stosowanie szablonu wymagań dostępności cyfrowej
Organizacje nabywające produkty i usługi cyfrowe muszą ocenić, czy oferowane rozwiązania spełniają wymagania dostępności cyfrowej.
Szablon wymagań oraz powiązana z nim macierz punktacji pomagają określić wymagania wobec wykonawców oraz ocenić przedstawione przez nich informacje i dowody.
Propozycja jest adaptacją rozwiązania, które opracował George Rhodes (Uniwersytet Westminsterski) we współpracy z RNIB (Royal National Institute of Blind People).
O proponowanym rozwiązaniu
Zestaw wymagań dotyczących dostępności i oczekiwanych dowodów zależy od rodzaju nabywanego oprogramowania. W praktyce dostawcy mogą oferować:
- stworzenie oprogramowania według specyfikacji nabywcy
- oprogramowanie (własne lub open source), które zostanie dostosowane do wymagań nabywcy
- gotowe oprogramowanie „z półki” (COTS)
Proponowane rozwiązanie nie polega na przepisywaniu wymagań normy EN 301 549 do dokumentacji zamówienia. Norma stanowi podstawowy zbiór wymagań dostępności cyfrowej, natomiast szablon pomaga określić dodatkowe informacje, dowody i zobowiązania niezbędne do oceny zdolności wykonawcy do zapewnienia i utrzymania dostępności.
Rodzaje oferowanych rozwiązań
Opcja 1. Oprogramowanie według specyfikacji nabywcy
W przypadku oprogramowania tworzonego na zamówienie dostawca może nie dysponować jeszcze dokumentacją zgodności gotowego rozwiązania. Powinien jednak opisać sposób zapewnienia dostępności, plan testowania oraz sposób dokumentowania zgodności podczas realizacji projektu.
Opcja 2. Oprogramowanie dostosowane do wymagań nabywcy
W przypadku oprogramowania własnego lub open-source dostosowywanego do potrzeb nabywcy dostawca powinien przedstawić dokumentację zgodności wersji bazowej oraz wyjaśnić wpływ planowanych dostosowań na dostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi. rozwiązania i sposób ograniczania związanych z nimi ryzyk.
Opcja 3. Gotowe oprogramowanie „z półki” (COTS)
W przypadku gotowego oprogramowania dostawca powinien przedstawić dostępną dokumentację zgodności produktu, w szczególności wyniki testów, raporty zgodności oraz informacje o sposobie utrzymywania dostępności i usuwania stwierdzonych problemów.
W każdej z tych opcji organizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny może korzystać z przedstawionego w szablonie zestawu wymagań. W zależności od rodzaju zamówienia, charakteru rozwiązania oraz potrzeb użytkowników poszczególne wymagania mogą być stosowane, pomijane lub rozszerzane.
Zasada proporcjonalności wymagań i dowodów
Nie wszystkie wymagania i nie wszystkie rodzaje dowodów będą jednakowo istotne w każdym postępowaniu. Organizacja powinna dostosować zakres wymaganych informacji do rodzaju zamówienia, skali rozwiązania, ryzyka związanego z jego wykorzystaniem oraz możliwości uzyskania odpowiednich dowodów na danym etapie postępowania. Nie oznacza to jednak rezygnacji z wymagań podstawowych dotyczących zgodności z EN 301 549.
Lista wymagań dostępności
- W-01. ZgodnośćzgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych przez SZDC, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności.. Dostawca opisze, w jaki sposób zapewni zgodność oferowanego rozwiązania z wymaganiami normy PL-ETSI EN 301 549 oraz utrzymanie tej zgodności w całym cyklu życia rozwiązania.
- W-02. Wymagania dodatkowe. Dostawca opisze sposób spełnienia dodatkowych wymagań dostępności określonych przez nabywcę, wykraczających poza wymagania normy EN 301 549.
- W-03. Dostosowanie. Dostawca opisze zakres dostosowań motywów, graficznego interfejsu użytkownika i funkcjonalności, jakie może zastosować nabywcanabywcaOsoba (fizyczna lub prawna), która nabywa (kupuje) dobra materialne lub usługi od sprzedawcy. Obejmuje nie tylko osobę podpisującą umowę, ale także decydentów, osoby wpływowe, właścicieli produktów i inne osoby bezpośrednio odpowiedzialne za wprowadzanie technologii do organizacji. Często używane zamiennie z „kupujący”..
- W-04. Tworzenie treści. Dostawca opisze, w jaki sposób rozwiązanie wspiera tworzenie dostępnych treści cyfrowych i zapewnia ich zgodność z WCAG.
- W-05. Narzędzia dla pracowników. Dostawca opisze, w jaki sposób rozwiązanie wspiera pracowników z niepełnosprawnościami w korzystaniu z narzędzi do tworzenia treści, zgodnie z wytycznymi ATAG (Authoring Tools Accessibility Guidelines 2.0).
- W-06. Nakładki. Dostawca wskaże, czy w dostarczanym rozwiązaniu korzysta lub planuje korzystać z jakichkolwiek produktów dostarczonych przez firmy wymienione w arkuszu Overlay Fact Sheet lub innych produktów tego typu.
- W-07. Deklaracja. Dostawca dostarczy oświadczenie o dostępności swojego produktu, które przedstawia stanstanAktualny, udokumentowany opis określonego obiektu w danym momencie. W SZDC pojęcie stanu odnosi się przede wszystkim do stanu dostępności i zgodności zasobów oraz stanu systemu zapewniania dostępności cyfrowej. zgodności z normami dostępności, albo zobowiąże się współpracować z nabywcą w celu opracowania deklaracji dostępności dla proponowanego rozwiązania.
- W-08. Wskazówki. Dostawca zapewni odpowiednie wskazówki użytkownikom technologii wspomagających albo zobowiąże się współpracować z nabywcą w celu przygotowania takich wskazówek.
- W-09. Dokumenty. Dostawca opisze, w jaki sposób zapewni, że wszelkie generowane przez system treści nieinternetowe będą spełniać wymogi dostępnościwymogi dostępnościDokładne i możliwe do przetestowania i weryfikacji opisy każdej cechy rozwiązania (produktu) cyfrowego, które ma zostać zamówione. Inaczej: wymagania dostępności..
- W-10. Komponenty stron trzecich. Dostawca opisze dostępność komponentów i usług stron trzecich stanowiących część oferowanego rozwiązania oraz sposób zarządzania ryzykiem związanym z ich dostępnością.
- W-11. Utrzymanie dostępności. Dostawca opisze sposób utrzymywania dostępności rozwiązania po wdrożeniu, w tym procesprocesPowtarzalny sposób realizacji działań prowadzący do pozyskania, wykorzystania lub udostępnienia informacji oraz do podejmowania decyzji. Procesy są podstawowym mechanizmem funkcjonowania SZDC. zgłaszania, analizowania i usuwania problemów dostępności cyfrowej oraz sposób informowania nabywcy o zmianach mających wpływ na dostępność rozwiązania.
Szablon macierzy punktacji
Pomocą w przeprowadzeniu oceny może być macierz punktacji, która definiuje różne poziomy i opcje odpowiedzi oraz podstawową skalę oceny.
Organizacje (nabywcy) mogą dostosować tę macierz do własnych metodologii punktacji, w szczególności w zakresie oceny wymagań dodatkowych wykraczających poza minimalne wymagania dostępności.
Dostawcom macierz punktacji może to pomóc w ocenie, w którym są miejscu na swojej drodze do dostępności i zidentyfikowaniu działań, jakie mogą podjąć, aby poprawić swoje wyniki w aktualnej i przyszłych ofertach.
Szablon ma postać arkusza kalkulacyjnego programu Excel. Na początku znajduje się krótka instrukcja, po której następuje główna tabela.
W tabeli wymienione są wszystkie wymagania, a następnie podano szereg przykładowych odpowiedzi skategoryzowanych oceną od 0 do 3.
Na przykład dla W-01. Zgodność w kolumnie z wynikiem 0 znajduje się pięć typów odpowiedzi, które otrzymają tę ocenę, w rodzaju: „Dostawca potwierdził, że istnieją poważne problemy z dostępnością, które nie zostaną rozwiązane”.
Każda z przykładowych odpowiedzi w każdej komórce jest oznaczona jedną z czterech poniższych opcji:
- Na zamówienie: oprogramowanie według specyfikacji nabywcy
- Dostosowane: oprogramowanie własne lub open source dostosowane do wymagań nabywcy
- Gotowe: oprogramowanie istniejące, z półki (COTS)
- Dowolne: którekolwiek z powyższych.
Dzięki temu można rozróżnić i odnieść odpowiedzi do konkretnego rodzaju produktu. Na przykład odpowiedzi oznakowane „Na zamówienie” są stosowne tylko w przypadku, gdy oceniamy system zbudowany na zamówienie, a nie istniejący produkt. Odpowiedzi oznakowane etykietą „Dowolne” są stosowne we wszystkich przypadkach.
Nie zaleca się prostego sumowania punktów uzyskanych za poszczególne wymagania, ponieważ ich wpływ na dostępność jest różny. OcenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. powinna uwzględniać znaczenie poszczególnych wymagań dla rzeczywistej dostępności rozwiązania. Na przykład ocena 2 za zgodność (W-01) ma na dostępność zdecydowanie większy wpływ niż ocena 2 za deklarację zgodności (W-07).
Przykładowe wagi wymagań
Przedstawiona macierz punktacji zawiera przykładowe poziomy oceny odpowiedzi wykonawców. Nie wszystkie wymagania mają jednak jednakowe znaczenie dla zapewnienia dostępności cyfrowej.
Dlatego organizacja może przypisać poszczególnym wymaganiom różne wagi, odzwierciedlające ich znaczenie dla konkretnego postępowania. W poniższej tabeli przedstawiono proponowane wagi, które mogą stanowić punkt wyjścia do opracowania własnego modelu oceny ofert.
| Wymaganie | Proponowana waga | Uzasadnienie proponowanej wagi |
|---|---|---|
| W-01 Zgodność | 5 | Warunek podstawowy zapewnienia dostępności rozwiązania |
| W-02 Wymagania dodatkowe | 0–5 | Zależne od wymagań konkretnego postępowania |
| W-03 Dostosowanie | 3 | Ważne dla rozwiązań konfigurowanych i rozwijanych |
| W-04 Tworzenie treści | 5 | Kluczowe dla systemów służących do tworzenia treści |
| W-05 Narzędzia dla pracowników | 3 | Ważne dla dostępności stanowisk pracy |
| W-06 Nakładki | 5 | Wysokie ryzyko stosowania rozwiązań nakładkowych |
| W-07 Deklaracja | 2 | Dowód pomocniczy potwierdzający zgodność |
| W-08 Wskazówki | 2 | Zwiększa użyteczność rozwiązania |
| W-09 Dokumenty | 3 | Istotne dla rozwiązań generujących dokumenty |
| W-10 Komponenty stron trzecich | 5 | Znaczące ryzyko związane z komponentami zewnętrznymi |
| W-11 Utrzymanie dostępności | 5 | Kluczowe dla utrzymania dostępności po wdrożeniu |
Ponieważ w wielu postępowaniach organizacja nie będzie określała żadnych wymagań wykraczających poza EN 301 549. Wtedy W-02 powinno być wyłączone z oceny (waga 0). Jeżeli natomiast zamawiający wprowadzi np. wymagania dotyczące wybranych kryteriów sukcesu WCAG AAA, personalizacji czy szczególnych potrzeb użytkowników, może nadać temu wymaganiu wagę nawet równą W-01.
Organizacja może zmienić proponowane wagi lub zrezygnować z oceny wybranych wymagań, jeżeli wynika to z charakteru zamówienia. Nie zaleca się jednak obniżania znaczenia wymagań dotyczących zgodności z EN 301 549 oraz utrzymania dostępności rozwiązania.
Zastrzeżenie
Dokument przedstawia rekomendowane rozwiązanie opracowane w ramach prac Sieci Dostępności Cyfrowej. Ma charakter informacyjny i wspierający oraz nie stanowi porady prawnej. Organizacja powinna ocenić jego przydatność i dostosować proponowane rozwiązania do własnych uwarunkowań organizacyjnych, technicznych i prawnych. W przypadku wątpliwości dotyczących interpretacji przepisów prawa lub skutków prawnych zastosowania określonych rozwiązań zaleca się zasięgnięcie specjalistycznej opinii.