Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Opis głównych procesów zapewniania dostępności cyfrowej. Załącznik nr 1
1. Wprowadzenie
Procesy opisane w niniejszym załączniku stanowią podstawowy element systemu zarządzania dostępnością cyfrową w organizacji.
Służą one:
- uporządkowaniu działań,
- powiązaniu decyzji zarządczych z ich realizacją,
- przypisaniu odpowiedzialności do ról,
- określeniu wymaganych kompetencji,
- zapewnieniu ciągłości i jakości działań.
Procesy stanowią pomost pomiędzy:
- decyzjami kierownictwa,
- rolami i odpowiedzialnością,
- kompetencjami pracowników,
- oraz rzeczywistym działaniem organizacji.
2. Zakres i cel opracowania
Celem opracowania jest przedstawienie głównych procesów zapewniania dostępności cyfrowej wraz z ich powiązaniem z:
- decyzjami zarządczymi,
- rolami i odpowiedzialnością,
- wymaganymi kompetencjami,
- wynikami i wskaźnikami monitorowania.
Procesy obejmują wszystkie kluczowe obszary działania organizacji:
- zarządzanie informacją,
- zarządzanie usługami cyfrowymi,
- zarządzanie systemami IT,
- zamówienia publiczne,
- zarządzanie kompetencjami i doskonalenie.
3. Lista głównych procesów
- Zarządzanie systemem dostępności cyfrowej
- Zarządzanie treściami i dokumentami cyfrowymi
- Projektowanie i rozwój usług cyfrowych
- Zapewnianie dostępności systemów IT
- Weryfikacja, testowanie i monitoring dostępności
- Zamówienia i współpraca z wykonawcami
- Zarządzanie kompetencjami i wsparciem operacyjnym
- Ocena, raportowanie i doskonalenie systemu dostępności
4. Powiązanie procesów z wymiarami modelu dojrzałości
Procesy zapewniania dostępności cyfrowej odpowiadają wymiarom modelu dojrzałości W3C.
| Wymiar | Powiązane procesy |
|---|---|
| Zarządzanie i kultura | 1, 8 |
| Wiedza i umiejętności | 7 |
| Komunikacja | 2 |
| Cykl życia TIK | 3, 4, 5 |
| Zaopatrzenie | 6 |
| Wsparcie | 2, 7 |
| Pracownicy | 1, 7 |
Powiązanie to umożliwia:
- ocenę dojrzałości w każdym wymiarze,
- interpretację wyników monitorowania,
- planowanie działań rozwojowych.
5. Opis procesów
Proces 1. Zarządzanie systemem dostępności cyfrowej
Cel procesu:
Zapewnienie spójnego systemu zarządzania dostępnością cyfrową oraz realizacji decyzji kierownictwa.
Powiązane decyzje zarządcze:
- określenie polityki dostępności,
- przypisanie ról i odpowiedzialności,
- zapewnienie zasobów,
- nadzór nad systemem oraz wykorzystanie wyników monitorowania i oceny do podejmowania decyzji.
Zakres działań:
- opracowanie i aktualizacja polityki dostępności,
- określenie ról i odpowiedzialności,
- planowanie działań,
- nadzór nad realizacją i raportowanie.
Role (RACI):
Kierownik jednostki (A), Koordynator dostępności (R), Specjalista ds. polityki (C), Prawnik (C)
Wymagane kompetencje:
- rozumienie systemowego zarządzania dostępnością,
- zarządzanie procesami i nadzór,
- interpretacja wymagań prawnych.
Kluczowe wyniki:
Polityka dostępności, plan działań, raporty.
Wskaźniki:
aktualność polityki, realizacja planów, zgodność z wymaganiami.
Proces obejmuje także zapewnienie spójności między procesami, rolami, kompetencjami oraz mechanizmami monitorowania i oceny dojrzałości.
Proces 2. Zarządzanie treściami i dokumentami cyfrowymi
Cel procesu:
Zapewnienie dostępności informacji publikowanych przez organizację.
Powiązane decyzje:
- standardy publikacji,
- procedury publikowania,
- monitoring jakości treści.
Zakres działań:
- tworzenie dostępnych dokumentów i treści,
- publikacja informacji,
- kontrola jakości,
- poprawa błędów.
Role (RACI):
Redaktor (R), Właściciel strony (A), Redaktor nadzorujący (C)
Wymagane kompetencje:
- tworzenie dostępnych treści,
- stosowanie WCAG,
- redagowanie informacji w sposób zrozumiały.
Kluczowe wyniki:
dostępne publikacje i dokumenty.
Wskaźniki:
liczba błędów, jakość treści, wyniki przeglądów.
Proces 3. Projektowanie i rozwój usług cyfrowych
Cel procesu:
Zapewnienie dostępności usług cyfrowych na etapie ich projektowania i rozwoju.
Powiązane decyzje:
- wymagania dostępności w projektowaniu usług,
- testowanie usług.
Zakres działań:
- projektowanie usług z uwzględnieniem potrzeb użytkowników,
- przygotowanie wymagań,
- testowanie rozwiązań.
Role (RACI):
Projektant usług (R), Kierownik produktu (A), Tester (C)
Wymagane kompetencje:
- projektowanie dostępnych usług,
- analiza potrzeb użytkowników,
- testowanie scenariuszy użytkownika.
Kluczowe wyniki:
dostępne usługi cyfrowe.
Wskaźniki:
wyniki testów, liczba zgłoszeń użytkowników.
Proces 4. Zapewnianie dostępności systemów IT
Cel procesu:
Zapewnienie dostępności systemów i narzędzi pracy.
Powiązane decyzje:
- wymagania dostępności dla systemów IT,
- zapewnienie jakości przed wdrożeniem.
Zakres działań:
- określanie wymagań dostępności,
- rozwój i utrzymanie systemów,
- współpraca z dostawcami.
Role (RACI):
Programista / dostawca (R), Kierownik IT (A), Tester (C)
Wymagane kompetencje:
- stosowanie WCAG i standardów technicznych,
- analiza błędów dostępności.
Kluczowe wyniki:
systemy spełniające wymagania dostępności.
Wskaźniki:
wyniki testów, liczba błędów.
Proces 5. Weryfikacja, testowanie i dostarczanie danych do oceny dostępności
Cel procesu:
Systematyczne badanie dostępności i identyfikacja problemów.
Powiązane decyzje:
- monitoring dostępności,
- stosowanie przeglądów i audytów.
Zakres działań:
- testy automatyczne i manualne,
- analiza błędów,
- przeglądy i audyty.
Role (RACI):
Tester (R), Koordynator dostępności (A), Specjaliści IT (C)
Wymagane kompetencje:
- testowanie dostępności,
- interpretacja wyników,
- analiza problemów.
Kluczowe wyniki:
raporty z testów i rekomendacje.
Wskaźniki:
liczba testów, skuteczność napraw.
Wyniki procesu stanowią podstawowe dane wejściowe do:
- monitorowania systemu dostępności,
- oceny poziomu dojrzałości organizacji,
- podejmowania decyzji zarządczych.
Proces 6. Zamówienia i współpraca z wykonawcami
Cel procesu:
Zapewnienie dostępności produktów i usług nabywanych przez organizację.
Powiązane decyzje:
- wymagania dostępności w zamówieniach,
- weryfikacja i egzekwowanie dostępności.
Zakres działań:
- przygotowanie dokumentacji,
- ocena ofert,
- kontrola realizacji umów.
Role (RACI):
Specjalista ds. zamówień (R), Kierownik jednostki (A), Koordynator (C)
Wymagane kompetencje:
- formułowanie wymagań dostępności,
- ocena zgodności.
Kluczowe wyniki:
umowy i produkty spełniające wymagania dostępności.
Wskaźniki:
poziom zgodności dostaw.
Proces 7. Zarządzanie kompetencjami i wsparciem operacyjnym
Proces obejmuje zarówno rozwój kompetencji, jak i zapewnienie wsparcia umożliwiającego ich stosowanie w praktyce.
Cel procesu:
Zapewnienie zdolności organizacji do realizacji zadań poprzez rozwój i stosowanie kompetencji.
Powiązane decyzje:
- określenie kompetencji,
- rozwój i wsparcie,
- monitorowanie skuteczności.
Zakres działań:
- mapowanie kompetencji do ról i zadań,
- analiza luk kompetencyjnych,
- onboarding pracowników,
- zapewnienie materiałów operacyjnych,
- mikro-szkolenia i konsultacje,
- wsparcie eksperckie.
Role (RACI):
Specjalista ds. kadr (A), Koordynator (R), Eksperci (C)
Wymagane kompetencje:
- zarządzanie kompetencjami,
- wsparcie organizacyjne,
- analiza potrzeb.
Kluczowe wyniki:
zdolność organizacji do realizacji działań.
Wskaźniki:
luki kompetencyjne, skuteczność działań.
Proces 8. Ocena, raportowanie i doskonalenie systemu dostępności
Cel procesu:
Zapewnienie ciągłego doskonalenia systemu dostępności cyfrowej poprzez ocenę jego działania, interpretację wyników oraz podejmowanie decyzji zarządczych.
Powiązane decyzje:
- przegląd systemu,
- aktualizacja działań,
- podejmowanie działań doskonalących.
Zakres działań:
- analiza danych pochodzących z monitorowania oraz innych źródeł,
- ocena poziomu dojrzałości organizacji w poszczególnych wymiarach,
- interpretacja wyników i identyfikacja przyczyn problemów,
- formułowanie wniosków i rekomendacji działań,
- podejmowanie i inicjowanie decyzji zarządczych,
- wdrażanie działań doskonalących,
- ocena skuteczności wdrożonych zmian.
Role (RACI):
Koordynator (R), Kierownik jednostki (A)
Wymagane kompetencje:
- analiza danych i interpretacja wyników,
- stosowanie modelu dojrzałości,
- zarządzanie zmianą,
- podejmowanie decyzji zarządczych.
Kluczowe wyniki:
- ocena poziomu dojrzałości organizacji,
- raporty z oceny i monitorowania,
- rekomendacje działań,
- wdrożone usprawnienia systemowe.
Wskaźniki:
- zmiana poziomu dojrzałości w czasie,
- realizacja działań doskonalących,
- skuteczność wdrożonych zmian (np. spadek liczby powtarzalnych problemów).
6. Zalecenia dotyczące stosowania procesów
Organizacja:
- stosuje procesy w sposób ciągły,
- powiązuje je z rolami i kompetencjami,
- monitoruje ich skuteczność,
- doskonali je na podstawie doświadczeń.
Procesy nie stanowią wyłącznie dokumentacji, lecz są stosowane w praktyce jako sposób działania organizacji.