Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Zasady postępowania z dokumentami archiwalnymi i zbędnymi
Cel załącznika
Celem załącznika jest określenie zasad postępowania z dokumentami, które:
- utraciły znaczenie dla bieżącej działalności podmiotu;
- posiadają charakter archiwalny;
- zostały uznane za zbędne w bieżącym publicznym obiegu.
Załącznik ma wspierać:
- uporządkowanie zasobu dokumentów;
- ograniczanie utrzymywania zbędnych treści;
- wyraźne oddzielanie dokumentów bieżących od archiwalnych;
- zapewnienie zgodności działań z przepisami prawa;
- racjonalne planowanie działań związanych z dostępnością cyfrową.
Zasady ogólne
Zasada rozróżniania dokumentów bieżących i archiwalnych
Podmiot powinien wyraźnie rozróżniać:
- dokumenty wykorzystywane w bieżącej działalności;
- dokumenty posiadające wyłącznie znaczenie archiwalne;
- dokumenty zbędne w publicznym obiegu.
Dokument archiwalny nie powinien być prezentowany użytkownikowi jako dokument aktualny.
Zasada ograniczania zbędnych dokumentów
Podmiot powinien ograniczać utrzymywanie w publicznym obiegu dokumentów:
- nieaktualnych;
- niewykorzystywanych;
- zastąpionych nowymi wersjami;
- zdublowanych;
- pozbawionych praktycznego znaczenia.
Zasada zgodności z przepisami prawa
Postępowanie z dokumentami powinno uwzględniać:
- przepisy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach;
- przepisy kancelaryjne i archiwalne;
- przepisy o dostępie do informacji publicznej;
- obowiązki dotyczące publikacji informacji;
- obowiązki przechowywania dokumentacji.
OcenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. przydatności dokumentu nie może samodzielnie stanowić podstawy do jego usunięcia.
Dokumenty archiwalne
Charakter dokumentów archiwalnych
Za dokumenty archiwalne należy uznawać dokumenty:
- niewykorzystywane już w bieżącej działalności;
- odnoszące się do zakończonych spraw albo działań;
- posiadające znaczenie historyczne, dowodowe albo informacyjne;
- podlegające obowiązkowi przechowywania;
- wymagające zachowania ze względów prawnych albo organizacyjnych.
Postępowanie z dokumentami archiwalnymi
W odniesieniu do dokumentów archiwalnych podmiot powinien:
- ograniczać ich prezentowanie jako treści bieżących;
- wyraźnie oznaczać ich charakter;
- oddzielać je od dokumentów aktualnych;
- zapewniać uporządkowany sposób przechowywania;
- zapewniać możliwość odnalezienia dokumentu.
Oznaczanie dokumentów archiwalnych
Dokumenty archiwalne powinny być oznaczane w sposób jednoznaczny.
Oznaczenie powinno obejmować co najmniej:
- informację o archiwalnym charakterze dokumentu;
- datę publikacji albo okres obowiązywania;
- informację o utracie aktualności, jeżeli jest to uzasadnione.
Oddzielanie dokumentów archiwalnych od treści bieżących
Dokumenty archiwalne powinny być oddzielane od bieżących treści, w szczególności poprzez:
- stosowanie odrębnych sekcji;
- wydzielanie archiwum dokumentów;
- ograniczanie ich prezentowania w aktualnych usługach;
- wyłączanie ich z podstawowej nawigacji dotyczącej spraw bieżących.
Dokumenty zbędne
Charakter dokumentów zbędnych
Za dokumenty zbędne mogą zostać uznane dokumenty:
- niewykorzystywane;
- nieaktualne;
- zastąpione innymi dokumentami;
- pozbawione znaczenia dla użytkowników;
- niepodlegające obowiązkowi przechowywania;
- nieposiadające wartości archiwalnej.
Warunki uznania dokumentu za zbędny
Dokument może zostać uznany za zbędny wyłącznie po:
- przeprowadzeniu oceny „niezbędności”;
- potwierdzeniu braku znaczenia dla użytkowników;
- potwierdzeniu braku znaczenia organizacyjnego;
- uwzględnieniu obowiązków prawnych dotyczących przechowywania.
Postępowanie z dokumentami zbędnymi
W odniesieniu do dokumentów zbędnych podmiot powinien rozważyć:
- usunięcie dokumentu z publicznego obiegu;
- zastąpienie dokumentu nową wersją;
- zastąpienie dokumentu bardziej dostępną formą informacji;
- pozostawienie dokumentu wyłącznie w zasobie archiwalnym.
Ograniczenia dotyczące usuwania dokumentów
Zakaz automatycznego usuwania
Dokumenty nie powinny być usuwane automatycznie wyłącznie na podstawie:
- wieku dokumentu;
- daty publikacji;
- formatu dokumentu;
- występowania problemów dostępności cyfrowej.
Uwzględnianie obowiązków archiwalnych
Przed usunięciem dokumentu należy ustalić:
- czy dokument podlega obowiązkowi przechowywania;
- czy posiada kategorię archiwalną;
- czy obowiązuje minimalny okres przechowywania;
- czy dokument posiada znaczenie dowodowe albo formalne.
Uwzględnianie potrzeb użytkowników
Przed usunięciem dokumentu należy uwzględnić:
- możliwość dalszego korzystania z dokumentu przez użytkowników;
- znaczenie dokumentu dla realizacji praw albo obowiązków;
- możliwość zastąpienia dokumentu inną formą informacji.
Dokumentowanie decyzji
Decyzje dotyczące:
- archiwizacji dokumentu;
- pozostawienia dokumentu w zasobie;
- usunięcia dokumentu;
- zastąpienia dokumentu inną formą informacji
powinny być dokumentowane w sposób umożliwiający odtworzenie podstaw podjętej decyzji.
Dokumentacja powinna obejmować co najmniej:
- identyfikację dokumentu;
- wynik oceny;
- podjętą decyzję;
- datę podjęcia decyzji;
- osobę odpowiedzialną.
Zarządzanie zasobem po zakończeniu przeglądu
Po zakończeniu zasadniczego przeglądu dokumentów podmiot powinien stosować przyjęte zasady również wobec nowych dokumentów.
W szczególności należy:
- ograniczać publikowanie zbędnych dokumentów;
- eliminować nieaktualne treści;
- utrzymywać uporządkowaną strukturę zasobu;
- zapobiegać równoległemu funkcjonowaniu wielu wersji tych samych dokumentów;
- zapewniać spójność informacji publikowanych w różnych miejscach.
Zasada końcowa
Dokumenty archiwalne powinny być utrzymywane w sposób uporządkowany i jednoznaczny dla użytkowników.
Dokumenty zbędne nie powinny pozostawać w bieżącym publicznym obiegu wyłącznie z przyczyn organizacyjnych albo technicznych.
Postępowanie z dokumentami archiwalnymi i zbędnymi powinno wspierać:
- przejrzystość informacji publicznej;
- ograniczanie chaosu informacyjnego;
- poprawę jakości usług cyfrowych;
- racjonalne zarządzanie dostępnością cyfrową dokumentów.