Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Zarządzanie udostępnianymi dokumentami
1. Cel zalecenia
Celem zalecenia jest włączenie zarządzania publicznie udostępnianymi dokumentami do stałych procesów organizacji, tak aby dokumenty pozostające w publicznym obiegu były potrzebne, aktualne, dostępne cyfrowo i objęte jednoznaczną odpowiedzialnością.
ZalecenieWystąpienie o charakterze służbowym adresowane do organizacji, podstawowa forma dokumentu Sieci. służy również uporządkowaniu istniejącego zasobu dokumentów, oddzieleniu informacji bieżących od archiwalnych oraz ograniczeniu utrzymywania w publicznym obiegu dokumentów zbędnych, nieaktualnych lub zastąpionych innymi.
2. Zalecenie
OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. zarządza dokumentami elektronicznymi przez cały okres ich publicznego udostępniania: określa odpowiedzialnośćPrzypisanie roli lub podmiotowi obowiązku doprowadzenia do określonego rezultatu, podjęcia decyzji albo zapewnienia wykonania działań., rozpoznaje i ocenia zasób, utrzymuje potrzebne dokumenty w aktualnej i dostępnej cyfrowo postaci oraz odpowiednio je aktualizuje, zastępuje, oznacza jako archiwalne albo wycofuje. Przyjęte zasady stosuje zarówno do nowych dokumentów wprowadzanych do publicznego obiegu, jak i do istniejącego zasobu.
3. Rekomendacje
3.1. Objęcie dokumentów zarządzaniem
Organizacja obejmuje zarządzaniem dokumenty elektroniczne udostępniane publicznie, niezależnie od ich formatu, daty publikacji i miejsca udostępnienia.
Dotyczy to w szczególności dokumentów udostępnianych:
- w serwisach internetowych;
- w Biuletynie Informacji Publicznej;
- jako załączniki do komunikatów, ogłoszeń i innych treści;
- w repozytoriach i katalogach dokumentów;
- w innych rozwiązaniach wykorzystywanych do publicznego udostępniania informacji.
Zarządzaniem objęte są zarówno dokumenty bieżące, jak i dokumenty archiwalne, jeżeli pozostają publicznie dostępne.
3.2. Odpowiedzialność za dokument
Organizacja określa odpowiedzialność za dokument w okresie jego publicznego udostępniania.
Odpowiedzialność obejmuje odpowiednio:
- treść i aktualność dokumentu;
- ocenę potrzeby jego dalszego publicznego udostępniania;
- zapewnianie jego dostępności cyfrowej;
- inicjowanie aktualizacji, zastąpienia, oznaczenia jako archiwalny albo wycofania;
- wykonanie działań wynikających z podjętych decyzji.
Zadania mogą być rozdzielone pomiędzy różne osoby lub komórki organizacyjne. Organizacja zapewnia jednak możliwość ustalenia, kto odpowiada za podjęcie decyzji dotyczącej dalszego publicznego udostępniania dokumentu i kto odpowiada za jej wykonanie.
3.3. Rozpoznanie publicznie udostępnianego zasobu
Organizacja zapewnia możliwość ustalenia, jakie dokumenty publicznie udostępnia, gdzie są one dostępne, kto za nie odpowiada oraz jaki jest ich status.
Sposób rozpoznawania zasobu organizacja dostosowuje do jego wielkości i sposobu publikowania. Może w tym celu wykorzystywać w szczególności rejestry, informacje przechowywane w systemach publikacyjnych, mechanizmy automatycznego wykrywania dokumentów albo inne rozwiązania pozwalające zarządzać zasobem.
Rozpoznanie zasobu umożliwia planowanie przeglądów i działań oraz dokumentowanie istotnych decyzji dotyczących dalszego postępowania z dokumentami.
3.4. Ocena dokumentów
Organizacja okresowo ocenia dokumenty pozostające w publicznym obiegu oraz dokonuje ich oceny, gdy zmieniają się okoliczności mające znaczenie dla ich dalszego udostępniania.
OcenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. uwzględnia odpowiednio:
- obowiązek publikacji dokumentu;
- znaczenie dokumentu dla realizacji zadań i usług publicznych;
- znaczenie zawartej w nim informacji dla użytkowników, w tym dla realizacji ich praw i obowiązków;
- aktualność dokumentu;
- jego dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. cyfrową;
- istnienie nowszej wersji dokumentu lub innego źródła aktualnej informacji;
- możliwość udostępnienia informacji w formie lepiej odpowiadającej jej przeznaczeniu i potrzebom użytkowników;
- obowiązki kancelaryjne i archiwalne.
Wiek dokumentu ani data jego publikacji nie przesądzają o sposobie dalszego postępowania.
3.5. Decyzja o dalszym postępowaniu
Na podstawie oceny organizacja ustala dalszy sposób postępowania z dokumentem.
Dokument może w szczególności:
- pozostać w publicznym obiegu w dotychczasowej postaci;
- zostać poprawiony w celu zapewnienia dostępności cyfrowej;
- zostać zaktualizowany;
- zostać zastąpiony nowszą wersją;
- zostać zastąpiony inną, bardziej odpowiednią formą udostępnienia informacji;
- pozostać publicznie dostępny jako dokument archiwalny;
- zostać wycofany z publicznego udostępniania.
Organizacja dokumentuje decyzje w zakresie potrzebnym do zachowania odpowiedzialności za zasób, kontroli realizacji działań oraz późniejszego ustalenia przyczyn zmiany statusu dokumentu.
3.6. Utrzymywanie dostępności cyfrowej
Organizacja utrzymuje dostępność cyfrową dokumentów pozostających w publicznym obiegu zgodnie z wymaganiami mającymi zastosowanie do danego dokumentu.
Jeżeli w istniejącym zasobie znajdują się dokumenty niedostępne cyfrowo, organizacja nie ogranicza postępowania do ich technicznego poprawiania. Najpierw ocenia potrzebę dalszego publicznego udostępniania dokumentu i na tej podstawie ustala właściwe działanieZaplanowana czynność realizowana w odpowiedzi na podjętą decyzję. Działania mogą prowadzić do usunięcia problemów, ograniczenia ryzyka, poprawy dostępności lub doskonalenia systemowego zapewniania dostępności cyfrowej..
Jeżeli dokument nadal powinien być publicznie dostępny, organizacja podejmuje działania odpowiednie do jego statusu, znaczenia i sposobu wykorzystywania.
3.7. Aktualizowanie i zastępowanie dokumentów
Organizacja utrzymuje aktualność dokumentów wykorzystywanych do przekazywania bieżących informacji.
Jeżeli dokument przestaje przedstawiać aktualny stanAktualny, udokumentowany opis określonego obiektu w danym momencie. W zapewnianiu dostępności cyfrowej pojęcie stanu odnosi się przede wszystkim do stanu dostępności i zgodności zasobów oraz do sposobu funkcjonowania organizacji w obszarach wpływających na zapewnianie dostępności cyfrowej., organizacja odpowiednio:
- aktualizuje dokument;
- zastępuje go nową wersją;
- zastępuje go innym sposobem udostępnienia informacji;
- zmienia jego status na archiwalny;
- wycofuje go z publicznego udostępniania.
Organizacja zapobiega równoległemu funkcjonowaniu wielu wersji dokumentu w sposób, który może powodować wątpliwości, która wersja jest aktualna. Jeżeli wcześniejsze wersje pozostają publicznie dostępne, organizacja jednoznacznie wskazuje ich status.
3.8. Publicznie dostępne dokumenty archiwalne
Dokument może pozostać publicznie dostępny po utracie aktualności, jeżeli przemawia za tym jego znaczenie informacyjne, historyczne, dokumentacyjne, prawne albo inna uzasadniona potrzeba.
Organizacja wyraźnie odróżnia takie dokumenty od informacji bieżących. W zależności od charakteru dokumentu wskazuje odpowiednio jego status, okres lub datę aktualności oraz miejsce uzyskania informacji bieżącej, jeżeli jest ona dostępna.
Pozostawienie dokumentu w publicznym zasobie archiwalnym nie oznacza automatycznie zwolnienia z wymagań dostępności cyfrowej. Organizacja ustala wymagania mające zastosowanie do danego dokumentu i odpowiedni sposób jego dalszego udostępniania.
3.9. Wycofywanie dokumentów z publicznego udostępniania
Organizacja rozróżnia przechowywanie dokumentu od jego publicznego udostępniania. Obowiązek przechowywania dokumentacji nie oznacza automatycznie konieczności utrzymywania dokumentu w serwisie internetowym, BIP lub innym publicznie dostępnym zasobie.
Przed wycofaniem dokumentu organizacja ustala, czy:
- ustał obowiązek jego publicznego udostępniania;
- zawarta w nim informacja nie jest nadal potrzebna użytkownikom;
- nie powinien pozostać publicznie dostępny jako dokument archiwalny;
- użytkownikOsoba, która korzysta z produktu, usługi, rozwiązania cyfrowego lub środowiska albo wchodzi z nimi w interakcję. może dotrzeć do aktualnej informacji, jeżeli dokument został zastąpiony;
- wycofanie nie spowoduje nieuzasadnionej utraty dostępu do informacji.
Wycofanie z publicznego udostępniania nie jest równoznaczne z usunięciem dokumentu z dokumentacji organizacji.
3.10. Porządkowanie istniejącego zasobu
Jeżeli wielkość lub stan istniejącego zasobu uniemożliwia jednoczesny przegląd i uporządkowanie wszystkich dokumentów, organizacja prowadzi działania etapowo według ustalonych priorytetów.
Przy ustalaniu kolejności uwzględnia przede wszystkim dokumenty:
- potrzebne do korzystania z usług publicznych;
- związane z realizacją praw i obowiązków użytkowników;
- często wykorzystywane;
- objęte obowiązkiem publikacji;
- istotne dla bieżącej działalności organizacji;
- których niedostępność, nieaktualność albo niejednoznaczny status powodują istotne problemy dla użytkowników.
Porządkowanie zasobu obejmuje nie tylko poprawianie dostępności dokumentów. Może prowadzić również do ich aktualizacji, zastąpienia, oznaczenia jako archiwalne albo wycofania z publicznego udostępniania.
3.11. Utrzymanie i kontrola procesu
Zarządzanie publicznie udostępnianymi dokumentami jest procesem ciągłym. Organizacja stosuje przyjęte zasady do nowych dokumentów oraz okresowo przegląda zasób już udostępniany.
Organizacja kontroluje w szczególności:
- czy dokumenty są objęte odpowiedzialnością;
- czy można ustalić ich status;
- czy zaplanowane przeglądy i działania są wykonywane;
- czy dokumenty bieżące pozostają aktualne i dostępne cyfrowo;
- czy dokumenty zastąpione i archiwalne są prawidłowo oznaczane;
- czy dokumenty, których dalsze publiczne udostępnianie nie jest potrzebne, są odpowiednio wycofywane.
Wyniki kontroli organizacja wykorzystuje do poprawy sposobu zarządzania dokumentami oraz ograniczania narastania nieuporządkowanego zasobu.
4. Uzasadnienie
Publicznie udostępniane dokumenty elektroniczne są wykorzystywane do realizacji obowiązków informacyjnych, świadczenia usług publicznych oraz przekazywania użytkownikom informacji potrzebnych do realizacji ich praw i obowiązków. Z tego względu zarządzanie dokumentami obejmuje nie tylko proces ich tworzenia i publikowania, ale również zasób, który po publikacji pozostaje dostępny dla użytkowników.
Dokument opublikowany w dostępnej i aktualnej postaci może z czasem utracić te cechy. Może zostać zastąpiony nowszą wersją, przestać odpowiadać aktualnemu sposobowi realizacji zadania, utracić znaczenie dla użytkowników albo pozostać potrzebny jedynie jako materiał archiwalnyDokumentacja, bez względu na sposób jej wytworzenia i postać, mająca znaczenie jako źródło informacji o wartości historycznej dotyczącej działalności państwa, organów i jednostek publicznych, życia społecznego i gospodarczego, nauki, kultury, sztuki oraz innych dziedzin wskazanych w ustawie, wchodząca do narodowego zasobu archiwalnego.. Bez ustalonego sposobu postępowania w publicznym obiegu pozostają dokumenty nieaktualne, powielone, zastąpione albo pozbawione jednoznacznego statusu.
ProblemUdokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań. Problem może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu działania organizacji wpływającego na zapewnianie dostępności cyfrowej. ma szczególne znaczenie dla dostępności cyfrowej. Wiele organizacji posiada duże zasoby dokumentów opublikowanych w przeszłości, w tym dokumentów niedostępnych cyfrowo. Próba poprawienia wszystkich takich dokumentów bez wcześniejszego ustalenia, czy nadal powinny być publicznie udostępniane, może prowadzić do angażowania zasobów w materiały nieaktualne, zastąpione albo niepotrzebne użytkownikom. Dlatego ocena potrzeby dalszego udostępniania dokumentu poprzedza decyzję o sposobie zapewnienia jego dostępności.
Zarządzanie dokumentami wymaga również rozróżnienia publicznego udostępniania od przechowywania dokumentacji. Dokument może podlegać obowiązkom kancelaryjnym lub archiwalnym, a jednocześnie nie wymagać dalszego utrzymywania w publicznym serwisie. Może też utracić aktualność, lecz nadal mieć znaczenie uzasadniające pozostawienie go w wyodrębnionym publicznym zasobie archiwalnym.
Z tego względu zarządzanie publicznie udostępnianymi dokumentami obejmuje rozpoznanie zasobu, określenie odpowiedzialności za dokumenty, okresową ocenę ich statusu oraz podejmowanie decyzji o dalszym postępowaniu. Rezultatem takiego działania jest zasób, w którym dokumenty bieżące są aktualne i dostępne, materiały archiwalne są jednoznacznie oznaczone, a dokumenty, których publiczne udostępnianie nie jest już uzasadnione, nie pozostają w obiegu bez wyraźnej przyczyny.
Porządkowanie istniejącego zasobu może wymagać wieloletnich działań. Nie powinno jednak funkcjonować jako jednorazowa akcja naprawcza. Zarządzanie dokumentami staje się elementem bieżącego sposobu działania organizacji, aby wraz z publikowaniem nowych dokumentów nie powstawał kolejny niekontrolowany zasób.
5. Podstawy prawne
Do opracowania po ustaleniu ostatecznego zakresu zalecenia.
6. Powiązania z innymi dokumentami Sieci
Zalecenie dotyczy zarządzania dokumentami po ich wprowadzeniu do publicznego obiegu i uzupełnia zalecenie Organizacja procesu tworzenia i publikowania treści cyfrowych, które reguluje sposób przygotowania treści do publikacji.
W zakresie tworzenia dostępnych dokumentów zalecenie jest powiązane ze standardami tworzenia i publikowania treści cyfrowych oraz standardami dotyczącymi poszczególnych rodzajów dokumentów.
Kontrola dostępności dokumentu przed jego publikacją jest elementem procesu tworzenia i publikowania treści. Niniejsze zalecenie dotyczy natomiast kontroli i oceny dokumentu w okresie jego dalszego publicznego udostępniania.
W przypadku dokumentów pochodzących od innych podmiotów zastosowanie mają również zasady określające sposób postępowania z takimi materiałami przed publikacją i podczas podejmowania decyzji o ich dalszym udostępnianiu.
Zagadnienia migracji zasobów pomiędzy rozwiązaniami technicznymi oraz wycofywania systemów teleinformatycznych należą do zarządzania cyklem życia TIKTechnologie, sprzęt, systemy i procesy, których główną funkcją jest tworzenie, przetwarzanie, przechowywanie, prezentowanie, odbieranie lub przesyłanie danych i informacji elektronicznych oraz powiązanych treści. i nie są przedmiotem niniejszego zalecenia.
7. Załączniki
Materiały wdrożeniowe wspierają stosowanie zalecenia i mogą być dostosowywane do sposobu działania organizacji.
- Formularz oceny dokumentu
- Formularz oceny „niezbędności” dokumentu
- Rejestr dokumentów objętych przeglądem
- Kategorie dokumentów i zalecany sposób postępowania
- Minimalne wymagania dla nowych dokumentów publikowanych przez organizację
- Organizacja procesu zarządzania publicznie udostępnianymi dokumentami urzędowymi
- Procedura dla dużych podmiotów
- Procedura uproszczona dla małych podmiotów
- Role i odpowiedzialności
- Standard działań naprawczych dokumentów
- Zasady oceny „niezbędności” dokumentów
- Zasady postępowania z dokumentami archiwalnymi i zbędnymi
- Poradnik wdrożeniowy — zarządzanie publicznie udostępnianymi dokumentami urzędowymi
Historia wersji
| Wersja | Data | Etap | Opis zmian |
|---|---|---|---|
| 0-RC1 | 22.09.2026 | Gotowy do publikacji | Przeprowadzono normalizację dokumentu. |