Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Standard działań naprawczych dokumentów

Opracowanie: Bartłomiej Wilk . Współpraca: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 7 czerwca 2026 r., ostatnia aktualizacja: 7 czerwca 2026 r.

Cel dokumentu​

Celem standardu jest zapewnienie spójnego sposobu prowadzenia działań naprawczych dotyczących publicznie udostępnianych dokumentów.

Standard określa:

  • kiedy podejmować działania naprawcze;
  • jakie rodzaje działań można stosować;
  • jakie wymagania powinien spełniać rezultat działań;
  • jak weryfikować jakość wykonanych prac.

Dokument należy stosować łącznie z procedurami zarządzania publicznie udostępnianymi dokumentami oraz zasadami oceny „niezbędności” dokumentów.


1. Zasada pierwszeństwa decyzji organizacyjnej​

Działania naprawcze nie powinny być podejmowane automatycznie wobec każdego dokumentu.

Przed rozpoczęciem działań należy ustalić:

  • czy dokument jest nadal potrzebny;
  • czy powinien pozostać w publicznym obiegu;
  • czy istnieje obowiązek jego dalszego udostępniania;
  • czy bardziej racjonalne będzie przygotowanie nowej wersji albo zastąpienie dokumentu inną formą publikacji.

Działania naprawcze należy wykonywać wyłącznie wobec dokumentów, dla których podjęto decyzję o dalszym utrzymywaniu w publicznym obiegu.


2. Dopuszczalne rodzaje działań naprawczych​

W zależności od charakteru dokumentu można zastosować:

Dostosowanie dokumentu​

Polega na poprawie istniejącego dokumentu bez zmiany jego treści merytorycznej.

Przykłady:

  • uporządkowanie struktury nagłówków;
  • oznaczenie tabel;
  • dodanie tekstów alternatywnych;
  • poprawa kolejności odczytu;
  • oznaczenie języka dokumentu;
  • uzupełnienie metadanych.

Odtworzenie dokumentu​

Polega na ponownym przygotowaniu dokumentu w dostępnej postaci.

Najczęściej dotyczy:

  • skanów;
  • dokumentów bez warstwy tekstowej;
  • dokumentów niepodlegających skutecznej edycji.

Odtworzenie może wymagać ponownego opracowania całego dokumentu.


Przygotowanie nowej wersji dokumentu​

Polega na opracowaniu nowego dokumentu zastępującego dokument dotychczasowy.

Rozwiązanie to należy rozważyć szczególnie wtedy, gdy:

  • istniejący dokument jest przestarzały;
  • dokument był wielokrotnie modyfikowany;
  • poprawienie dokumentu byłoby bardziej pracochłonne niż przygotowanie nowej wersji;
  • konieczna jest zmiana struktury lub sposobu prezentacji informacji.

Zastąpienie dokumentu treścią opublikowaną w serwisie​

Jeżeli informacje mogą zostać przedstawione bezpośrednio w serwisie internetowym lub BIP, należy rozważyć rezygnację z publikowania pliku.

Rozwiązanie to jest szczególnie korzystne dla:

  • informacji często aktualizowanych;
  • krótkich instrukcji;
  • informacji organizacyjnych;
  • komunikatów dla użytkowników.

3. Minimalne wymagania dla dokumentów po wykonaniu działań naprawczych​

Po zakończeniu działań dokument powinien:

  • posiadać poprawną strukturę logiczną;
  • umożliwiać odczyt przez technologie wspomagające;
  • umożliwiać nawigację po treści;
  • zachowywać pełną treść i znaczenie dokumentu;
  • umożliwiać kopiowanie tekstu;
  • umożliwiać wyszukiwanie treści;
  • zawierać opisy elementów nietekstowych, jeżeli są one istotne dla zrozumienia treści.

4. Zasady zachowania integralności dokumentu​

Podczas wykonywania działań naprawczych nie należy:

  • zmieniać znaczenia dokumentu;
  • usuwać informacji istotnych dla użytkownika;
  • zmieniać treści decyzji, regulaminów lub innych dokumentów urzędowych bez odpowiednich uprawnień;
  • dokonywać zmian merytorycznych pod pozorem działań dostępnościowych.

Jeżeli konieczne są zmiany merytoryczne, należy przygotować nową wersję dokumentu zgodnie z obowiązującymi zasadami publikacji.


5. Kontrola jakości​

Po wykonaniu działań naprawczych należy sprawdzić:

  • kompletność dokumentu;
  • poprawność struktury;
  • poprawność odczytu przez technologie wspomagające;
  • poprawność działania odsyłaczy;
  • poprawność oznaczenia elementów graficznych;
  • zgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych w zapewnianiu dostępności cyfrowej, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. dokumentu z decyzją podjętą podczas kwalifikacji.

Jeżeli jest to możliwe, kontrolę powinna przeprowadzać osoba inna niż wykonawca działań naprawczych.


6. Dokumentowanie działań​

Dla każdego dokumentu objętego działaniami naprawczymi warto odnotować:

  • datę wykonania działań;
  • rodzaj zastosowanego działania;
  • osobę wykonującą działania;
  • wynik kontroli jakości;
  • datę ponownej publikacji albo aktualizacji.

Informacje te mogą być prowadzone w rejestrze dokumentów objętych przeglądem lub innym narzędziu stosowanym przez organizację.


7. Zasada proporcjonalności​

Sposób prowadzenia działań naprawczych powinien być dostosowany do:

  • znaczenia dokumentu;
  • liczby użytkowników korzystających z dokumentu;
  • wpływu dokumentu na realizację praw i obowiązków użytkowników;
  • możliwości organizacyjnych podmiotu.

Najwyższy priorytet powinny otrzymywać dokumenty:

  • niezbędne do załatwiania spraw;
  • związane z realizacją usług publicznych;
  • wymagane przez przepisy prawa;
  • wykorzystywane w bieżącej działalności organizacji.

8. Efekt końcowy​

Rezultatem działań naprawczych powinno być nie tylko usunięcie barier dostępności, lecz również poprawa jakości zarządzania publicznie udostępnianymi dokumentami.

Działania naprawcze powinny wspierać utrzymywanie uporządkowanego, aktualnego i użytecznego zasobu dokumentów publicznych.