Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Standard działań naprawczych dokumentów
Cel dokumentu
Celem standardu jest zapewnienie spójnego sposobu prowadzenia działań naprawczych dotyczących publicznie udostępnianych dokumentów.
Standard określa:
- kiedy podejmować działania naprawcze;
- jakie rodzaje działań można stosować;
- jakie wymagania powinien spełniać rezultat działań;
- jak weryfikować jakość wykonanych prac.
Dokument należy stosować łącznie z procedurami zarządzania publicznie udostępnianymi dokumentami oraz zasadami oceny „niezbędności” dokumentów.
1. Zasada pierwszeństwa decyzji organizacyjnej
Działania naprawcze nie powinny być podejmowane automatycznie wobec każdego dokumentu.
Przed rozpoczęciem działań należy ustalić:
- czy dokument jest nadal potrzebny;
- czy powinien pozostać w publicznym obiegu;
- czy istnieje obowiązek jego dalszego udostępniania;
- czy bardziej racjonalne będzie przygotowanie nowej wersji albo zastąpienie dokumentu inną formą publikacji.
Działania naprawcze należy wykonywać wyłącznie wobec dokumentów, dla których podjęto decyzję o dalszym utrzymywaniu w publicznym obiegu.
2. Dopuszczalne rodzaje działań naprawczych
W zależności od charakteru dokumentu można zastosować:
Dostosowanie dokumentu
Polega na poprawie istniejącego dokumentu bez zmiany jego treści merytorycznej.
Przykłady:
- uporządkowanie struktury nagłówków;
- oznaczenie tabel;
- dodanie tekstów alternatywnych;
- poprawa kolejności odczytu;
- oznaczenie języka dokumentu;
- uzupełnienie metadanych.
Odtworzenie dokumentu
Polega na ponownym przygotowaniu dokumentu w dostępnej postaci.
Najczęściej dotyczy:
- skanów;
- dokumentów bez warstwy tekstowej;
- dokumentów niepodlegających skutecznej edycji.
Odtworzenie może wymagać ponownego opracowania całego dokumentu.
Przygotowanie nowej wersji dokumentu
Polega na opracowaniu nowego dokumentu zastępującego dokument dotychczasowy.
Rozwiązanie to należy rozważyć szczególnie wtedy, gdy:
- istniejący dokument jest przestarzały;
- dokument był wielokrotnie modyfikowany;
- poprawienie dokumentu byłoby bardziej pracochłonne niż przygotowanie nowej wersji;
- konieczna jest zmiana struktury lub sposobu prezentacji informacji.
Zastąpienie dokumentu treścią opublikowaną w serwisie
Jeżeli informacje mogą zostać przedstawione bezpośrednio w serwisie internetowym lub BIP, należy rozważyć rezygnację z publikowania pliku.
Rozwiązanie to jest szczególnie korzystne dla:
- informacji często aktualizowanych;
- krótkich instrukcji;
- informacji organizacyjnych;
- komunikatów dla użytkowników.
3. Minimalne wymagania dla dokumentów po wykonaniu działań naprawczych
Po zakończeniu działań dokument powinien:
- posiadać poprawną strukturę logiczną;
- umożliwiać odczyt przez technologie wspomagające;
- umożliwiać nawigację po treści;
- zachowywać pełną treść i znaczenie dokumentu;
- umożliwiać kopiowanie tekstu;
- umożliwiać wyszukiwanie treści;
- zawierać opisy elementów nietekstowych, jeżeli są one istotne dla zrozumienia treści.
4. Zasady zachowania integralności dokumentu
Podczas wykonywania działań naprawczych nie należy:
- zmieniać znaczenia dokumentu;
- usuwać informacji istotnych dla użytkownika;
- zmieniać treści decyzji, regulaminów lub innych dokumentów urzędowych bez odpowiednich uprawnień;
- dokonywać zmian merytorycznych pod pozorem działań dostępnościowych.
Jeżeli konieczne są zmiany merytoryczne, należy przygotować nową wersję dokumentu zgodnie z obowiązującymi zasadami publikacji.
5. Kontrola jakości
Po wykonaniu działań naprawczych należy sprawdzić:
- kompletność dokumentu;
- poprawność struktury;
- poprawność odczytu przez technologie wspomagające;
- poprawność działania odsyłaczy;
- poprawność oznaczenia elementów graficznych;
- zgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych w zapewnianiu dostępności cyfrowej, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. dokumentu z decyzją podjętą podczas kwalifikacji.
Jeżeli jest to możliwe, kontrolę powinna przeprowadzać osoba inna niż wykonawca działań naprawczych.
6. Dokumentowanie działań
Dla każdego dokumentu objętego działaniami naprawczymi warto odnotować:
- datę wykonania działań;
- rodzaj zastosowanego działania;
- osobę wykonującą działania;
- wynik kontroli jakości;
- datę ponownej publikacji albo aktualizacji.
Informacje te mogą być prowadzone w rejestrze dokumentów objętych przeglądem lub innym narzędziu stosowanym przez organizację.
7. Zasada proporcjonalności
Sposób prowadzenia działań naprawczych powinien być dostosowany do:
- znaczenia dokumentu;
- liczby użytkowników korzystających z dokumentu;
- wpływu dokumentu na realizację praw i obowiązków użytkowników;
- możliwości organizacyjnych podmiotu.
Najwyższy priorytet powinny otrzymywać dokumenty:
- niezbędne do załatwiania spraw;
- związane z realizacją usług publicznych;
- wymagane przez przepisy prawa;
- wykorzystywane w bieżącej działalności organizacji.
8. Efekt końcowy
Rezultatem działań naprawczych powinno być nie tylko usunięcie barier dostępności, lecz również poprawa jakości zarządzania publicznie udostępnianymi dokumentami.
Działania naprawcze powinny wspierać utrzymywanie uporządkowanego, aktualnego i użytecznego zasobu dokumentów publicznych.