Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Zasady projektowania list kontrolnych dostępności treści
Listy kontrolne są narzędziem operacyjnym wspierającym codzienną kontrolę przed publikacją. Nie zastępują audytu dostępności, oceny eksperckiej, norm technicznych ani wymagań prawnych.
1. Cel listy
Lista ma pomagać odpowiedzieć na pytanie, czy materiał może zostać odpowiedzialnie opublikowany oraz czy osoba sprawdzająca rozpoznała najważniejsze bariery właściwe dla danego typu treści.
2. Podejście użytkowe
Pytania należy formułować przede wszystkim z perspektywy możliwości odbioru informacji i wykonania zadania przez użytkownika. Samo potwierdzenie obecności elementu technicznego nie wystarcza, jeżeli nie pozwala ocenić jego rzeczywistej funkcji.
Przykład: zamiast ograniczać pytanie do „Czy grafika ma opis alternatywny?”, należy sprawdzić, czy osoba, która nie widzi grafiki, otrzymuje równoważną informację w sposób właściwy dla funkcji obrazu.
3. Zastosowanie punktu i skutek odpowiedzi „NIE”
Lista rozdziela dwie informacje, które nie powinny być ze sobą utożsamiane:
- zastosowanie punktu – określa, czy dane pytanie dotyczy materiału zawsze, tylko wtedy, gdy występuje określony element lub funkcja, albo zależnie od charakteru materiału;
- skutek odpowiedzi „NIE” – określa, co oznacza niespełnienie wymagania, gdy punkt ma zastosowanie.
Punkt stosowany warunkowo nie jest przez to mniej istotny. Jeżeli warunek jego zastosowania jest spełniony, odpowiedź „NIE” może oznaczać barierę wymagającą poprawy przed publikacją albo udokumentowanej decyzji o dalszym postępowaniu.
Wskazówki jakościowe wspierają czytelność i komfort korzystania. Jeżeli jednak w konkretnym materiale problemproblemUdokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań. Problem może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu funkcjonowania SZDC. jakościowy wpływa na możliwość odbioru informacji lub wykonania zadania, należy potraktować go jak barierę wymagającą działania.
4. Zasady konstrukcji
Lista powinna być:
- krótka i możliwa do zastosowania w codziennej pracy,
- dostosowana do konkretnego typu materiału,
- sformułowana językiem zrozumiałym dla osoby wykonującej kontrolę,
- wystarczająco precyzyjna, aby wynik był powtarzalny,
- uzupełniana o ocenę ekspercką, gdy problem wykracza poza kompetencje użytkownika listy.
5. Wynik kontroli
Dla każdego pytania należy przewidzieć co najmniej odpowiedzi: TAK / NIE / NIE DOTYCZY oraz możliwość krótkiego opisania problemu lub dowodu. Lista powinna też wskazywać, kiedy pytanie ma zastosowanie i jaki jest skutek odpowiedzi „NIE”.
Lista nie powinna automatycznie deklarować pełnej zgodności z WCAG. Jej wynik dokumentuje zakres wykonanej kontroli, a nie zastępuje pełnego badania zgodności. Także pozytywny wynik testu automatycznego nie potwierdza samodzielnie pełnej dostępności materiału.
6. Decyzja
Po zastosowaniu listy materiał może zostać:
- opublikowany,
- skierowany do poprawy,
- wstrzymany,
- objęty publikacją warunkową w uzasadnionej sytuacji.
Odpowiedź „NIE” przy punkcie krytycznym wymaga wyjaśnienia przed publikacją. Publikacja warunkowapublikacja warunkowaPublikacja materiału mimo występowania ograniczeń dostępności, po przeprowadzeniu oceny sytuacji, udokumentowaniu decyzji oraz zastosowaniu działań uzupełniających. jest wewnętrznym mechanizmem organizacyjnym i nie zastępuje ustawowych podstaw wyłączeń ani innych obowiązków prawnych.
7. Utrzymanie list
Listy należy okresowo aktualizować na podstawie wyników kontroli, zgłoszeń użytkowników, powtarzających się błędów, zmian technologicznych i doświadczeń osób publikujących. Jeżeli lista staje się pełnym audytem technicznym, należy rozdzielić codzienną kontrolę redakcyjną od specjalistycznego badania.