Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Kontrola dostępności treści cyfrowych przed publikacją
1. Cel zalecenia
Celem zalecenia jest ograniczenie udostępniania treści cyfrowych zawierających bariery dostępności przez włączenie kontroli dostępności do procesu ich przygotowania i udostępniania.
2. Zalecenie
OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. ustanawia kontrolę dostępności jako stały element procesu tworzenia i udostępniania treści cyfrowych. Określa sposób jej przeprowadzania, role i odpowiedzialnośćPrzypisanie roli lub podmiotowi obowiązku doprowadzenia do określonego rezultatu, podjęcia decyzji albo zapewnienia wykonania działań. uczestników procesu, sposób dokumentowania wyników oraz zasady postępowania z treściami, w których stwierdzono bariery dostępności.
3. Rekomendacje
3.1. Zakres kontroli
Organizacja obejmuje kontrolą dostępności treści cyfrowe przygotowywane, zatwierdzane lub udostępniane w ramach jej działalności.
Kontrola obejmuje odpowiednio w szczególności:
- treści internetowe,
- dokumenty i inne pliki,
- treści publikowane w BIP,
- formularze i komunikaty transakcyjne,
- newslettery,
- grafiki i infografiki,
- materiały audio i wideo,
- treści w mediach społecznościowych oraz
- treści wykorzystywane w komunikacji wewnętrznej.
Zakres i sposób kontroli organizacja dostosowuje do rodzaju treści, sposobu jej udostępniania, znaczenia informacji oraz ryzyka wystąpienia barier.
3.2. Włączenie kontroli do procesu udostępniania treści
Organizacja włącza kontrolę dostępności do procesu tworzenia i udostępniania treści oraz zapewnia jej przeprowadzenie przed przekazaniem treści odbiorcom.
Kontrola uwzględnia wymagania i standardy właściwe dla rodzaju treści i sposobu jej udostępniania.
3.3. Odpowiedzialność za kontrolę
Organizacja określa zadania i odpowiedzialność związane z przygotowaniem treści, wykonaniem kontroli, podjęciem decyzji na podstawie jej wyniku oraz udostępnieniem treści.
Jedna osoba może wykonywać kilka z tych zadań, jeżeli odpowiada to organizacji pracy. W przypadku treści o większym znaczeniu, złożonych technicznie lub służących realizacji istotnych zadań użytkownika, organizacja zapewnia odpowiednio niezależną kontrolę lub udział osoby posiadającej kwalifikacje potrzebne do jej przeprowadzenia.
3.4. Dobór sposobu i narzędzi kontroli
Organizacja dobiera sposób i narzędzia kontroli odpowiednio do rodzaju treści oraz ryzyka wystąpienia barier.
Kontrola może wykorzystywać:
- standardy,
- listy kontrolne,
- narzędzia automatyczne,
- testy manualne lub
- ocenę ekspercką. Zastosowanie uproszczonych sposobów kontroli nie zastępuje pełniejszego badania dostępności, jeżeli jest ono potrzebne do wiarygodnej oceny treści.
3.5. Dokumentowanie wyników kontroli
Organizacja dokumentuje kontrolę w zakresie odpowiednim do znaczenia i charakteru sprawdzanej treści.
Dokumentacja umożliwia ustalenie co najmniej:
- jaka treść została sprawdzona,
- kiedy i przez kogo,
- jaki był wynik kontroli oraz
- jaka decyzjaRozstrzygnięcie podejmowane na podstawie informacji dotyczących dostępności cyfrowej i sposobu jej zapewniania. Decyzje prowadzą do działań wpływających na stan dostępności i zgodności lub na doskonalenie sposobu działania organizacji. została podjęta. W przypadku prostych i powtarzalnych treści wystarczające może być uproszczone potwierdzenie wykonania kontroli.
3.6. Postępowanie z wykrytymi barierami
Organizacja określa sposób postępowania z treścią, w której podczas kontroli stwierdzono bariery dostępności.
Wynik kontroli prowadzi odpowiednio do:
- dopuszczenia treści do udostępnienia;
- skierowania jej do poprawy;
- wstrzymania udostępnienia;
- zastosowania określonego sposobu postępowania w sytuacji, w której treść musi zostać udostępniona przed usunięciem rozpoznanych barier.
3.7. Publikacja warunkowa
Organizacja może ustanowić tryb publikacji warunkowej dla sytuacji, w których treść ma zostać udostępniona przed usunięciem rozpoznanych barier.
Tryb ten określa co najmniej odpowiedzialność za podjęcie decyzji, rozpoznane bariery, działania potrzebne do ich usunięcia, termin ich wykonania lub ponownej oceny treści oraz sposób kontroli wykonania tych działań.
Publikacja warunkowaWyjątkowe udostępnienie materiału mimo udokumentowanych braków, po określeniu warunków dalszego postępowania, odpowiedzialności i terminu usunięcia braków, jeżeli możliwy do określenia. ma charakter wyjątkowy i nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej udostępniania treści zawierającej bariery dostępności. Nie zastępuje również ustawowych przesłanek wyłączenia, oceny nadmiernych kosztów ani obowiązku zapewnienia alternatywnego sposobu dostępu, jeżeli mają zastosowanie.
3.8. Wykorzystanie wyników kontroli
Organizacja wykorzystuje wyniki kontroli do rozpoznawania i usuwania przyczyn powtarzających się problemów.
Wyniki mogą prowadzić w szczególności do zmian standardów, szablonów, materiałów pomocniczych, narzędzi, organizacji pracy lub sposobu przygotowania osób uczestniczących w procesie. Jeżeli źródłem problemu jest system, szablon, generator lub inne narzędzie, organizacja podejmuje działania prowadzące do usunięcia przyczyny problemu, a nie wyłącznie do poprawiania kolejnych treści.
3.9. Ocena skuteczności kontroli
Organizacja ocenia skuteczność przyjętego sposobu kontroli i odpowiednio go aktualizuje.
Uwzględnia w szczególności wyniki przeprowadzanych kontroli, powtarzające się problemy, zgłoszenia użytkowników oraz zmiany wymagań, technologii, narzędzi i sposobów komunikacji.
4. Uzasadnienie
Obowiązek zapewnienia dostępności cyfrowej dotyczy efektu udostępnianego użytkownikowi, natomiast przepisy nie narzucają jednego sposobu organizacji kontroli przed publikacją. Włączenie kontroli jako stałego elementu procesu tworzenia i udostępniania treści wspiera realizację tych obowiązków i ogranicza sytuacje, w których bariery są wykrywane dopiero po udostępnieniu treści.
Kontrola przed publikacjąSprawdzenie materiału bezpośrednio przed udostępnieniem, służące ustaleniu, czy spełnia wymagania procesu publikacji i jaki powinien być dalszy sposób postępowania. nie zastępuje działań potrzebnych po udostępnieniu treści, w szczególności reagowania na zgłoszenia użytkowników, utrzymania dostępności i naprawy błędów ujawnionych później. Te działania pozostają poza zakresem niniejszego zalecenia.
Kontrola jako stały element procesu ułatwia ocenę stopnia wdrożenia zalecenia, ponieważ organizacja może sprawdzić, czy kontrola jest wykonywana, czy jej wynik jest dokumentowany oraz czy sposób postępowania z wykrytymi barierami jest stosowany w praktyce. Okresowa ocenaDziałanie polegające na interpretacji informacji i materiału dowodowego w odniesieniu do określonych kryteriów w celu ustalenia stanu lub podjęcia decyzji. skuteczności kontroli pozwala dostosowywać sposób jej prowadzenia do zmieniających się warunków i wykorzystywać wyniki do doskonalenia procesu tworzenia i udostępniania treści.
5. Podstawy prawne
W zaleceniu uwzględniono poniżej wymienione przepisy:
- Art. 5 ust. 1–3 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, z późn. zmianami (Dz. U. z 2023 r. poz. 1440).
- Art. 5a ust. 1–2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, z późn. zmianami (Dz. U. z 2023 r. poz. 1440).
- Art. 6 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, z późn. zmianami (Dz. U. z 2023 r. poz. 1440).
- Art. 7 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, z późn. zmianami (Dz. U. z 2023 r. poz. 1440).
- Art. 8 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, z późn. zmianami (Dz. U. z 2023 r. poz. 1440).
6. Źródła i opracowania
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, z późn. zmianami (Dz. U. z 2023 r. poz. 1440).
- ETSI EN 301 549Europejska norma określająca wymagania dostępności dla produktów i usług technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz powiązane procedury testowe i metody oceny. V3.2.1:2021, Accessibility requirements for ICTTechnologie, sprzęt, systemy i procesy, których główną funkcją jest tworzenie, przetwarzanie, przechowywanie, prezentowanie, odbieranie lub przesyłanie danych i informacji elektronicznych oraz powiązanych treści. products and services.
- W3C, Web Content Accessibility GuidelinesStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych. (WCAGStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych.) 2.1, dostęp: 9 września 2026 r.
- W3C WAI, Planning and Managing Web Accessibility, dostęp: 9 września 2026 r.
7. Załączniki
Materiały w pakiecie mają charakter wdrożeniowy i pomocniczy. Organizacja może je dostosować do swojej struktury, wykorzystywanych narzędzi i skali udostępniania treści.
7.1. Propozycje, projekty rozwiązań
- Procedura kontroli dostępności przed publikacją
- Tryb publikacji warunkowej i rejestr publikacji warunkowych
- Mapa ról i odpowiedzialności w procesie publikacji
- Wariant rozszerzony kontroli dla dużych podmiotów
- Wariant uproszczony kontroli dla małych podmiotów
- Wzór karty kontroli dostępności przed publikacją
- Zasady projektowania list kontrolnych dostępności treści
7.2. Zestaw list kontrolnych według typu materiału
- Treści z obrazem
- Materiały wideo
- Posty w mediach społecznościowych
- Materiały audio
- Dokumenty PDF, DOCX i XLSX
- Strony informacyjne w CMS
- Załączniki publikowane w BIP
- Formularze i komunikaty transakcyjne
Historia wersji
| Wersja | Data | Etap | Opis zmian |
|---|---|---|---|
| 0-RC1 | 22.09.2026 | Gotowy do publikacji | Przeprowadzono normalizację dokumentu. |