Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Minimalne kompetencje w zakresie dostępnej komunikacji cyfrowej
Opracowanie: Stefan Wajda
1. Cel załącznika
Celem załącznika jest określenie minimalnych kompetencji wymaganych od osób uczestniczących w procesach komunikacji cyfrowej i publikacji treści w organizacji.
Załącznik wspiera:
- organizację procesów komunikacji cyfrowej,
- przypisywanie ról i odpowiedzialności,
- planowanie działań rozwojowych,
- projektowanie wsparcia kompetencyjnego,
- ocenę gotowości organizacji do zapewniania dostępności cyfrowej.
Dokument nie określa formalnych kwalifikacji zawodowych ani zamkniętych ścieżek szkoleniowych.
Opisuje minimalną zdolność do wykonywania zadań związanych z komunikacją cyfrową w sposób dostępny i odpowiedzialny.
2. Założenia modelu kompetencji
Model opiera się na następujących założeniach:
- kompetencje są rozumiane jako zdolność do wykonywania zadań w praktyce;
- poziom kompetencji powinien być dostosowany do roli i zakresu odpowiedzialności;
- kompetencje są rozwijane poprzez działanie oraz wsparcie organizacyjne;
- szkolenia stanowią element wsparcia kompetencyjnego, a nie jedyne źródło kompetencji;
- organizacja zapewnia pracownikom dostęp do standardów, instrukcji, checklist oraz wsparcia eksperckiego.
3. Zakres kompetencji
Minimalne kompetencje obejmują w szczególności zdolność do:
- przygotowywania zrozumiałych i czytelnych komunikatów;
- publikowania treści zgodnie z przyjętymi standardami;
- tworzenia podstawowych materiałów dostępnych cyfrowo;
- rozpoznawania najczęstszych problemów dostępności;
- stosowania narzędzi wspierających kontrolę dostępności;
- korzystania z obowiązujących checklist, procedur i standardów;
- reagowania na problemy zgłaszane przez użytkowników.
4. Poziomy kompetencji
4.1. Poziom podstawowy
Poziom podstawowy obejmuje kompetencje wymagane od większości pracowników publikujących treści.
Osoba na tym poziomie:
- rozumie podstawowe znaczenie dostępności cyfrowej;
- stosuje obowiązujące standardy i szablony;
- potrafi przygotować prosty komunikat lub dokument;
- korzysta z checklist i narzędzi weryfikacyjnych;
- potrafi rozpoznać podstawowe problemy dostępności;
- wie, kiedy zgłosić problem lub skorzystać ze wsparcia.
4.2. Poziom operacyjny
Poziom operacyjny obejmuje osoby odpowiedzialne za regularne publikowanie treści lub nadzorowanie procesu publikacji.
Osoba na tym poziomie:
- samodzielnie przygotowuje i publikuje różne typy treści;
- stosuje standardy organizacyjne w praktyce;
- potrafi ocenić jakość i dostępność materiału przed publikacją;
- wspiera innych pracowników w codziennych działaniach;
- rozwiązuje typowe problemy związane z publikacją treści;
- uczestniczy w utrzymaniu jakości procesu publikacji.
4.3. Poziom ekspercki
Poziom ekspercki obejmuje osoby zapewniające wsparcie organizacyjne, rozwój standardów oraz rozwiązywanie problemów złożonych.
Osoba na tym poziomie:
- projektuje i aktualizuje standardy organizacyjne;
- prowadzi konsultacje i wsparcie eksperckie;
- analizuje problemy systemowe;
- uczestniczy w organizacji procesów publikacji;
- wspiera rozwój kompetencji innych pracowników;
- monitoruje jakość publikowanych treści;
- uczestniczy w doskonaleniu systemu zarządzania dostępnością.
5. Obszary kompetencji
5.1. Zrozumiałość komunikacji
Pracownik:
- tworzy komunikaty zrozumiałe dla odbiorców;
- stosuje prosty i czytelny język;
- potrafi uporządkować informacje;
- stosuje logiczną strukturę treści;
- unika nadmiernego żargonu i niejasnych skrótów.
5.2. Struktura i organizacja treści
Pracownik:
- stosuje nagłówki, listy i logiczny podział treści;
- rozumie znaczenie struktury dokumentu i strony;
- stosuje style i szablony organizacyjne;
- zachowuje czytelność materiału na różnych urządzeniach.
5.3. Grafiki i materiały wizualne
Pracownik:
- rozumie potrzebę stosowania opisów alternatywnych;
- potrafi ocenić, czy grafika przekazuje istotną informację;
- stosuje podstawowe zasady czytelności materiałów wizualnych;
- rozumie ograniczenia komunikacji wyłącznie obrazem lub kolorem.
5.4. Multimedia
Pracownik:
- rozumie podstawowe wymagania dotyczące materiałów audio i wideo;
- potrafi ocenić potrzebę napisów, transkrypcji lub audiodeskrypcji;
- stosuje podstawowe zasady publikacji materiałów multimedialnych;
- rozpoznaje sytuacje wymagające wsparcia eksperckiego.
5.5. Dokumenty cyfrowe
Pracownik:
- stosuje podstawowe zasady tworzenia dostępnych dokumentów;
- korzysta z dostępnych szablonów;
- stosuje style nagłówków i logiczną strukturę;
- potrafi wykonać podstawową kontrolę dostępności dokumentu;
- rozumie ograniczenia dokumentów skanowanych.
5.6. Publikacja treści
Pracownik:
- stosuje procedury publikacji obowiązujące w organizacji;
- korzysta z checklist przed publikacją;
- potrafi przeprowadzić podstawową kontrolę jakości;
- rozumie znaczenie odpowiedzialności za publikowane treści.
5.7. Reagowanie na problemy dostępności
Pracownik:
- rozpoznaje podstawowe problemy zgłaszane przez użytkowników;
- potrafi skierować problem do wła ściwej osoby;
- uczestniczy w działaniach naprawczych;
- rozumie znaczenie informacji zwrotnej od użytkowników.
6. Powiązanie kompetencji z rolami
Zakres wymaganych kompetencji powinien być dostosowany do roli pracownika.
Przykładowe role
| Rola | Minimalny poziom |
|---|---|
| Autor komunikatów | podstawowy |
| Redaktor treści | operacyjny |
| Osoba publikująca w CMS/BIP | operacyjny |
| Administrator publikacji | operacyjny |
| Specjalista ds. komunikacji | operacyjny |
| Koordynator dostępności | ekspercki |
| Osoba projektująca standardy | ekspercki |
| Grafik przygotowujący materiały | operacyjny |
| Osoba przygotowująca multimedia | operacyjny |
7. Zapewnianie kompetencji przez organizację
Organizacja zapewnia możliwość realizacji zadań poprzez:
- udostępnienie standardów i materiałów operacyjnych;
- wdrożenie checklist i procedur;
- zapewnienie wsparcia eksperckiego;
- organizację mikro-szkoleń i konsultacji;
- rozwój kompetencji powiązany z rzeczywistymi zadaniami;
- onboarding nowych pracowników.
8. Ocena stosowania kompetencji
Ocena kompetencji powinna uwzględniać przede wszystkim:
- sposób wykonywania zadań;
- jakość publikowanych materiałów;
- zdolność do stosowania standardów;
- skuteczność rozwiązywania problemów;
- powtarzalność poprawnych działań.
Ocena nie powinna ograniczać się wyłącznie do testów wiedzy.
9. Doskonalenie kompetencji
Organizacja okresowo aktualizuje wymagania kompetencyjne z uwzględnieniem:
- zmian technologicznych;
- zmian prawnych;
- rozwoju standardów organizacyjnych;
- wyników monitorowania jakości publikacji;
- doświadczeń pracowników i użytkowników.
10. Powiązane dokumenty
- Zarządzanie standardami tworzenia i publikacji treści cyfrowych.
- Organizacja procesów komunikacji cyfrowej i publikacji treści.
- Systemowe zarządzanie kompetencjami w zakresie dostępności cyfrowej.
- Model zapewniania wsparcia kompetencyjnego.
- Standard tworzenia treści cyfrowych.
- Procedura organizacji publikacji treści cyfrowych.
- Kontrola dostępności treści cyfrowych przed publikacją.
- Podstawy dostępnej komunikacji cyfrowej i publikacji treści.