Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Obsługa spraw dotyczących dostępności cyfrowej

Opracowanie: Anna Czekalska, Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 25 listopada 2025 r., ostatnia aktualizacja: 27 września 2026 r.

1. Cel zalecenia​

Skuteczne i spolegliwe reagowanie na zgłoszenia problemów dostępności cyfrowej, żądania zapewnienia dostępności cyfrowej oraz skargi użytkowników, prowadzące do zapewnienia użytkownikowi dostępu i rozwiązania problemu niedostępności.


2. Zalecenie​

OrganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. zapewnia spójny sposób przyjmowania i obsługi zgłoszeń problemów dostępności cyfrowej, żądań zapewnienia dostępności cyfrowej oraz skarg użytkowników. Rozpoznaje zgłoszone problemy, podejmuje działania prowadzące do zapewnienia użytkownikowi dostępu i rozwiązania problemu niedostępności, a jeżeli jest to potrzebne — zapewnia dostęp alternatywnySposób zapewnienia osobie ze szczególnymi potrzebami dostępu w indywidualnym przypadku, gdy podmiot publiczny nie jest w stanie zapewnić dostępności architektonicznej lub informacyjno-komunikacyjnej, polegający w szczególności na wsparciu innej osoby, wsparciu technicznym albo zmianie organizacji podmiotu w niezbędnym zakresie. oraz informuje użytkownika o przebiegu i sposobie załatwienia sprawy.


3. Rekomendacje​

3.1. Możliwość zgłoszenia problemu​

Organizacja zapewnia użytkownikom możliwość łatwego zgłaszania problemów dotyczących dostępności cyfrowej. Udostępnia w tym celu różne kanały komunikacji, odpowiednio do potrzeb użytkowników i sposobów kontaktu stosowanych w organizacji.

Mogą to być w szczególności:

  • dostępny cyfrowo formularz internetowy, w tym formularz „Zgłoś problemUdokumentowana sytuacja wymagająca podjęcia działań. Problem może dotyczyć zarówno stanu dostępności i zgodności zasobów, jak i sposobu działania organizacji wpływającego na zapewnianie dostępności cyfrowej. z dostępnością” dostępny bezpośrednio z serwisu internetowego lub aplikacji;
  • poczta elektroniczna;
  • kontakt telefoniczny;
  • kontakt osobisty;
  • inne dostępne kanały komunikacji wykorzystywane przez organizację.

Informacje o możliwości i sposobach zgłaszania problemów są łatwe do odnalezienia i dostępne w miejscach, w których użytkownikOsoba, która korzysta z produktu, usługi, rozwiązania cyfrowego lub środowiska albo wchodzi z nimi w interakcję. może ich potrzebować, w szczególności w deklaracji dostępności oraz w informacjach o dostępności i sposobach uzyskania wsparcia.


3.2. Rozpoznanie sprawy i właściwego sposobu postępowania​

Organizacja rozpoznaje charakter otrzymanej sprawy i ustala właściwy sposób jej obsługi. Rozróżnia w szczególności:

  • zgłoszenie problemu z dostępnością cyfrową;
  • żądanie zapewnienia dostępnościWniosek użytkownika dotyczący zapewnienia dostępności określonej treści, dokumentu albo informacji opublikowanej przez podmiot publiczny. cyfrowej;
  • wniosek o zapewnienie dostępuDziałania umożliwiające użytkownikowi uzyskanie tej samej informacji lub skorzystanie z tej samej usługi pomimo występowania problemu dostępności; pojęcie szersze niż ustawowy alternatywny sposób dostępu. alternatywnego;
  • skargę dotyczącą zapewnienia dostępności cyfrowej.

Jeżeli treść otrzymanej wiadomości wskazuje, że sprawa powinna być rozpatrywana w określonym przepisami trybie, organizacja nie uzależnia zastosowania właściwego trybu wyłącznie od nazwy lub formy nadanej sprawie przez użytkownika.

Sprawy objęte wymaganiami wynikającymi z przepisów są prowadzone zgodnie z właściwym trybem i terminami.


3.3. Organizacja obsługi spraw​

Organizacja określa sposób obsługi spraw dotyczących dostępności cyfrowej. Ustala w szczególności:

  • sposób przyjmowania i rejestrowania spraw;
  • zasady ich przekazywania do właściwych osób lub komórek organizacyjnych;
  • sposób rozpoznawania zgłoszonych problemów;
  • zasady podejmowania działań prowadzących do zapewnienia użytkownikowi dostępu i rozwiązania problemu niedostępności;
  • zasady zapewniania dostępu alternatywnego;
  • sposób komunikacji z użytkownikiem;
  • sposób monitorowania przebiegu i terminów załatwienia sprawy;
  • sposób dokumentowania podjętych działań i sposobu załatwienia sprawy;
  • role i odpowiedzialności osób uczestniczących w jej obsłudze.

Sposób obsługi umożliwia sprawne przekazywanie spraw wymagających wiedzy, decyzji lub działań wykraczających poza możliwości osoby, która przyjęła zgłoszenie.


3.4. Terminowa obsługa spraw​

Organizacja obsługuje sprawy dotyczące dostępności cyfrowej bez zbędnej zwłoki oraz monitoruje terminy wynikające z przepisów i przyjętego sposobu obsługi.

W przypadku żądania zapewnienia dostępności cyfrowej organizacja realizuje żądanie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni od dnia wystąpienia z żądaniem.

Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej albo alternatywnego sposobu dostępu w tym terminie nie jest możliwe, organizacja niezwłocznie informuje osobę występującą z żądaniem o przyczynach opóźnienia oraz wskazuje termin realizacji. Termin ten nie może być dłuższy niż 2 miesiące od dnia wystąpienia z żądaniem.

Wnioski o zapewnienie dostępu alternatywnego organizacja traktuje jako pilne. Dostęp alternatywny zapewnia możliwie szybko, z uwzględnieniem sytuacji użytkownika, charakteru sprawy oraz czasu, w którym dostęp do informacji lub usługi jest mu potrzebny.

Organizacja tak organizuje obsługę spraw, aby możliwe było kontrolowanie upływu terminów, odpowiednio wczesne podejmowanie wymaganych działań oraz informowanie użytkownika o opóźnieniach i dalszym sposobie postępowania.


3.5. Rozpoznanie problemu i zapewnienie dostępu​

Organizacja rozpoznaje zgłoszony problem, uwzględniając w szczególności:

  • charakter i przyczynę bariery;
  • jej wpływ na możliwość skorzystania z informacji, usługi lub rozwiązania cyfrowego;
  • sytuację i potrzebę użytkownika;
  • możliwość niezwłocznego usunięcia bariery;
  • działania potrzebne do trwałego rozwiązania problemu;
  • potrzebę zapewnienia dostępu alternatywnego.

W pierwszej kolejności organizacja podejmuje działania umożliwiające zapewnienie użytkownikowi dostępu przez usunięcie bariery. Sposób rozwiązania sprawy uwzględnia zarówno potrzebę skutecznego dostępu w konkretnej sytuacji użytkownika, jak i możliwość usunięcia przyczyny problemu niedostępności.

Jeżeli trwałe rozwiązanie problemu wymaga działań, których nie można podjąć w ramach bieżącej obsługi sprawy, problem jest przekazywany osobom odpowiedzialnym za odpowiedni obszar w celu zaplanowania i przeprowadzenia potrzebnych zmian.


3.6. Zapewnienie dostępu alternatywnego​

Jeżeli zapewnienie użytkownikowi dostępu przez usunięcie bariery nie jest możliwe w wymaganym lub potrzebnym czasie, organizacja zapewnia dostęp alternatywny odpowiedni do sytuacji i potrzeb użytkownika.

Dostęp alternatywny może polegać w szczególności na:

  • udostępnieniu informacji w innym dostępnym formacie;
  • przekazaniu informacji za pomocą innego dostępnego kanału komunikacji;
  • zapewnieniu indywidualnej pomocy pracownika;
  • zapewnieniu wsparcia podczas korzystania z usługi cyfrowej;
  • zastosowaniu innego rozwiązania umożliwiającego skuteczne uzyskanie informacji lub skorzystanie z usługi.

Zapewnienie dostępu alternatywnego nie zastępuje usunięcia problemu niedostępności, jeżeli jego usunięcie jest możliwe i wymagane.


3.7. Komunikacja z użytkownikiem​

Organizacja utrzymuje kontakt z użytkownikiem odpowiednio do charakteru i przebiegu sprawy. Informuje go w szczególności o:

  • przyjęciu sprawy;
  • sposobie jej rozpatrywania;
  • działaniach podejmowanych w celu zapewnienia dostępu i rozwiązania problemu;
  • terminie załatwienia sprawy lub przewidywanym terminie podjęcia kolejnych działań;
  • sposobie zapewnienia dostępu alternatywnego, jeżeli jest stosowany;
  • sposobie załatwienia sprawy.

Komunikacja jest prowadzona w sposób dostępny dla użytkownika i umożliwia, gdy jest to potrzebne, uzyskanie dodatkowych informacji niezbędnych do właściwego rozpoznania jego sytuacji i rozwiązania problemu.


3.8. Rejestrowanie i monitorowanie spraw​

Organizacja rejestruje sprawy dotyczące dostępności cyfrowej w zakresie potrzebnym do monitorowania ich obsługi oraz dokumentowania sposobu załatwienia.

Rejestrowanie umożliwia w szczególności:

  • kontrolowanie przebiegu i terminowości obsługi;
  • ustalenie stanu sprawy;
  • dokumentowanie podjętych działań i sposobu jej rozwiązania;
  • rozpoznawanie powtarzających się problemów;
  • ocenę skuteczności sposobu obsługi spraw.

Zakres rejestrowanych informacji jest dostosowany do rodzaju sprawy i potrzeb związanych z jej obsługą.


3.9. Rozwiązywanie problemów o szerszym zakresie​

Informacje uzyskiwane podczas obsługi spraw dotyczących dostępności cyfrowej organizacja wykorzystuje do rozpoznawania problemów niedostępności wykraczających poza pojedynczą sprawę użytkownika.

Powtarzające się zgłoszenia, problemy mogące dotyczyć większej liczby użytkowników oraz bariery wynikające z przyjętych rozwiązań, treści, procedur lub sposobów działania są przekazywane osobom odpowiedzialnym za właściwy obszar i uwzględniane w działaniach naprawczych i doskonalących.

Organizacja wykorzystuje informacje pochodzące z obsługi spraw w szczególności do:

  • usuwania rozpoznanych barier;
  • poprawiania informacji, usług i rozwiązań cyfrowych;
  • aktualizowania stosowanych zasad, procedur i standardów;
  • planowania działań naprawczych i zmian;
  • doskonalenia sposobu obsługi i wsparcia użytkowników.

4. Uzasadnienie​

Nawet przy systematycznym zapewnianiu i kontrolowaniu dostępności cyfrowej użytkownicy mogą napotykać bariery utrudniające lub uniemożliwiające im korzystanie z informacji, usług i rozwiązań cyfrowych. Nie wszystkie problemy można wcześniej rozpoznać, a część z nich ujawnia się dopiero w określonych warunkach korzystania lub w związku z indywidualną sytuacją użytkownika. Organizacja potrzebuje dlatego sprawnego sposobu przyjmowania takich sygnałów i skutecznego reagowania na nie.

Zgłoszenie problemu dostępności cyfrowej jest przede wszystkim sygnałem, że użytkownik napotkał konkretną przeszkodę wymagającą reakcji. W zależności od charakteru sprawy użytkownik może również wystąpić z żądaniem zapewnienia dostępności cyfrowej, wnioskiem o zapewnienie dostępu alternatywnego albo skargą. Rozpoznanie charakteru sprawy pozwala zastosować właściwy sposób postępowania, nie powinno jednak przesłaniać podstawowego celu obsługi: zapewnienia użytkownikowi dostępu i rozwiązania problemu niedostępności.

Reakcja organizacji powinna prowadzić przede wszystkim do usunięcia bariery i zapewnienia dostępności. Rozwiązanie problemu niedostępności służy nie tylko osobie, która go zgłosiła, lecz także innym użytkownikom korzystającym z tej samej informacji, usługi lub rozwiązania cyfrowego. Jeżeli usunięcie bariery nie może zapewnić użytkownikowi potrzebnego dostępu w odpowiednim czasie, konieczne może być zastosowanie dostępu alternatywnego. Nie zastępuje on rozwiązania problemu niedostępności, jeżeli jego usunięcie jest możliwe i wymagane.

Skuteczność obsługi zależy również od jej terminowości. W przypadku żądania zapewnienia dostępności cyfrowej przepisy określają terminy realizacji oraz zasady postępowania, gdy zapewnienie dostępności w podstawowym terminie nie jest możliwe. Wnioski o zapewnienie dostępu alternatywnego wymagają natomiast pilnego traktowania ze względu na ich funkcję: mają umożliwić użytkownikowi uzyskanie informacji lub skorzystanie z usługi mimo istniejącej bariery. O skuteczności takiego rozwiązania decyduje więc również to, czy dostęp zostanie zapewniony wtedy, gdy jest użytkownikowi potrzebny.

Spolegliwa obsługa wymaga także komunikacji z użytkownikiem. Użytkownik powinien wiedzieć, że jego sprawa została przyjęta, w jaki sposób jest rozpatrywana, jakie działania są podejmowane oraz kiedy i w jaki sposób może oczekiwać rozwiązania. Kontakt z użytkownikiem może być również potrzebny do właściwego rozpoznania napotkanej bariery, jego sytuacji i sposobu zapewnienia skutecznego dostępu.

Sprawy dotyczące dostępności cyfrowej są jednocześnie źródłem wiedzy o dostępności w rzeczywistych warunkach korzystania. Pojedyncza sprawa może ujawnić problem dotyczący większej liczby użytkowników, a powtarzające się zgłoszenia mogą wskazywać na potrzebę zmiany treści, rozwiązania cyfrowego, procedury lub sposobu działania organizacji. Obsługa spraw powinna zatem umożliwiać przekazywanie takich problemów do osób odpowiedzialnych za ich trwałe rozwiązanie.

Spójny sposób przyjmowania, rozpoznawania i obsługi spraw pozwala połączyć reakcję na indywidualną potrzebę użytkownika z trwałym usuwaniem przyczyn niedostępności. Dzięki temu zgłoszenie nie kończy się jedynie udzieleniem odpowiedzi lub zastosowaniem rozwiązania zastępczego, lecz może prowadzić zarówno do skutecznego zapewnienia dostępu konkretnej osobie, jak i do poprawy dostępności dla wszystkich użytkowników.


5. Podstawy prawne​

  • Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, w szczególności art. 18.
  • Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności przepisy działu VIII „Skargi i wnioski”.
  • Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
  • Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2102 w sprawie dostępności stron internetowych i aplikacji mobilnych organów sektora publicznego.

6. Powiązane dokumenty​

ZalecenieWystąpienie o charakterze służbowym adresowane do organizacji, podstawowa forma dokumentu Sieci. „Przetwarzanie i obsługa problemów z dostępnością cyfrową” w wymiarze Cykl życia TIKTechnologie, sprzęt, systemy i procesy, których główną funkcją jest tworzenie, przetwarzanie, przechowywanie, prezentowanie, odbieranie lub przesyłanie danych i informacji elektronicznych oraz powiązanych treści. dotyczy organizowania działań prowadzących do usuwania rozpoznanych problemów w rozwiązaniach cyfrowych. Niniejsze zalecenie koncentruje się na obsłudze spraw użytkowników oraz zapewnieniu im dostępu; rozpoznany podczas tej obsługi problem wymagający zmiany rozwiązania jest przekazywany do dalszego przetwarzania zgodnie z zasadami określonymi w tamtym zaleceniu.


7. Załączniki​