Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Zarządzanie kwalifikacjami pracowników i kompetencjami organizacji w zakresie dostępności cyfrowej
1. Cel zalecenia
Celem zalecenia jest wspieranie podmiotów publicznych w budowaniu zdolności organizacji do systemowego zapewniania dostępności cyfrowej poprzez organizowanie ról, odpowiedzialności, wsparcia kompetencyjnego oraz mechanizmów uczenia się organizacji.
2. Zalecenie
Organizacja buduje i rozwija zdolność do zapewniania dostępności cyfrowej poprzez:
- określenie ról, zadań i odpowiedzialności pracowników,
- organizowanie systemu wsparcia kompetencyjnego,
- rozwijanie kwalifikacji pracowników w działaniu,
- utrwalanie skutecznych sposobów działania w procesach, standardach i materiałach operacyjnych,
- wykorzystywanie doświadczeń organizacji do systematycznego doskonalenia działania.
3. Rekomendacje
3.1. Powiązanie zarządzania kwalifikacjami z systemowym zarządzaniem dostępnością
Organizacja traktuje rozwijanie kwalifikacji pracowników i budowanie kompetencji organizacji jako element systemowego zarządzania dostępnością cyfrową, a nie jako odrębny obszar działań szkoleniowych.
Budowanie zdolności organizacji:
- jest powiązane z decyzjami zarządczymi,
- wynika z procesów organizacyjnych,
- odnosi się do rzeczywistych zadań realizowanych przez pracowników,
- stanowi element organizacji pracy.
Organizacja nie opiera budowania zdolności do działania wyłącznie na szkoleniach lub pozyskiwaniu specjalistów, lecz rozwija kwalifikacje pracowników przede wszystkim poprzez wykonywanie zadań, rozwiązywanie problemów oraz organizowanie wsparcia kompetencyjnego.
3.2. Określenie ról, zadań i odpowiedzialności
Organizacja:
- identyfikuje role związane z zapewnianiem dostępności cyfrowej,
- przypisuje zadania związane z dostępnością do istniejących stanowisk pracy,
- określa odpowiedzialność za realizację działań związanych z dostępnością,
- uwzględnia wymagania dostępności w podstawowych obowiązkach pracowników i kadry kierowniczej.
Organizacja rozróżnia:
- role podstawowe – związane z realizacją codziennych obowiązków pracowników,
- role specyficzne – związane z organizowaniem, wspieraniem i nadzorowaniem systemu zapewniania dostępności cyfrowej.
Określenie ról, zadań i odpowiedzialności stanowi podstawę:
- identyfikacji potrzeb kompetencyjnych,
- organizowania wsparcia,
- planowania działań rozwojowych,
- budowania kompetencji organizacji.
3.3. Organizowanie systemu wsparcia kompetencyjnego
Organizacja organizuje system wsparcia kompetencyjnego wspierający realizację zadań związanych z dostępnością cyfrową.
System wsparcia:
- jest powiązany z realizacją zadań,
- wspiera pracowników w działaniu,
- umożliwia rozwiązywanie problemów,
- wspiera rozwijanie kwalifikacji pracowników,
- umożliwia organizacyjne uczenie się,
- wspiera budowanie kompetencji organizacji.
Organizacja zapewnia, że:
- pracownicy mają dostęp do wsparcia podczas realizacji zadań,
- doświadczenia i problemy są wykorzystywane do doskonalenia działania,
- skuteczne rozwiązania są utrwalane i rozpowszechniane w organizacji.
Szczegółowy sposób organizacji systemu wsparcia opisano w załączniku: „Organizacja systemu wsparcia kompetencyjnego”.
3.4. Rozwijanie kwalifikacji pracowników w działaniu
Organizacja rozwija kwalifikacje pracowników poprzez:
- wykonywanie rzeczywistych zadań,
- rozwiązywanie problemów,
- współpracę,
- korzystanie ze wsparcia kompetencyjnego,
- analizę efektów działania.
Działania edukacyjne:
- wspierają wykonywanie zadań,
- są powiązane z rolami pracowników,
- wynikają z potrzeb organizacji,
- nie zastępują uczenia się w działaniu.
Organizacja wykorzystuje:
- onboarding nowych pracowników,
- szkolenia podstawowe,
- szkolenia aktualizujące,
- szkolenia korygujące,
- szkolenia specjalistyczne,
- działania rozwijające wewnętrzne zdolności edukacyjne organizacji.
3.5. Uczenie się organizacji i utrwalanie doświadczeń
Organizacja rozwija kompetencje organizacyjne poprzez:
- analizowanie doświadczeń,
- identyfikowanie problemów i ich przyczyn,
- utrwalanie skutecznych sposobów działania,
- rozwijanie procesów, standardów i procedur,
- rozpowszechnianie dobrych praktyk,
- wykorzystywanie wyników monitorowania i przeglądów.
Organizacja traktuje:
- błędy,
- problemy,
- sytuacje nietypowe,
- doświadczenia pracowników
jako źródło wiedzy o sposobie funkcjonowania organizacji oraz podstawę doskonalenia działania.
3.6. Wykorzystanie mikropoświadczeń
Organizacja może wykorzystywać mikropoświadczenia jako element wspierający zarządzanie kwalifikacjami pracowników.
Mikropoświadczenia mogą wspierać w szczególności:
- określanie oczekiwanych kwalifikacji,
- rozwijanie kwalifikacji pracowników,
- onboarding,
- organizację działań edukacyjnych,
- powierzanie ról i zadań,
- potwierdzanie efektów uczenia się.
Organizacja wykorzystuje mikropoświadczenia jako element wspierający budowanie zdolności organizacji do działania.
Szczegółowe zasady wykorzystania mikropoświadczeń określają odrębne opracowania i załączniki dotyczące publicznego katalogu mikropoświadczeń.
3.7. Powiązanie z monitorowaniem i doskonaleniem organizacji
Organizacja monitoruje skuteczność systemu zarządzania kwalifikacjami pracowników i kompetencjami organizacji.
Monitoring obejmuje w szczególności:
- ocenę skuteczności realizacji zadań,
- identyfikację powtarzających się problemów,
- ocenę funkcjonowania systemu wsparcia kompetencyjnego,
- analizę potrzeb rozwojowych,
- ocenę skuteczności działań edukacyjnych,
- ocenę stopnia utrwalenia sposobów działania w organizacji.
Wyniki monitorowania są wykorzystywane do doskonalenia sposobu organizacji działania organizacji.
4. Uzasadnienie
Zapewnianie dostępności cyfrowej wymaga od organizacji zdolności do skutecznego i powtarzalnego działania w wielu obszarach, w szczególności:
- tworzenia informacji i dokumentów,
- projektowania i utrzymania usług cyfrowych,
- zarządzania systemami IT,
- prowadzenia zamówień publicznych.
Zdolność ta nie powstaje wyłącznie w wyniku wzrostu wiedzy pracowników ani realizacji działań szkoleniowych.
Kompetencje organizacji:
- nie są prostą sumą kwalifikacji pracowników,
- powstają poprzez organizowanie działania,
- rozwijają się w toku realizacji zadań,
- utrwalają się w procesach, standardach i sposobie funkcjonowania organizacji.
Organizacja, która:
- określa role i odpowiedzialności,
- zapewnia wsparcie kompetencyjne,
- rozwija kwalifikacje pracowników w działaniu,
- uczy się na podstawie doświadczeń,
- utrwala skuteczne sposoby działania,
buduje trwałą zdolność do systemowego zapewniania dostępności cyfrowej.
5. Podstawy prawne
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
- Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2102.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 (Europejski Akt o Dostępności).
- EN 301 549 Accessibility requirements for ICT products and services.
- WCAG 2.1 i WCAG 2.2.
6. Źródła i opracowania
- W3C WAI — Accessibility Roles and Responsibilities Mapping (ARRM)
- W3C WAI — Planning and Managing Web Accessibility
- Materiały Ministerstwa Cyfryzacji dotyczące dostępności cyfrowej
- Model dojrzałości W3C Accessibility Maturity Model
- Opracowania Sieci Dostępności Cyfrowej
7. Załączniki (materiały wzorcowe)
A. Dokumenty organizacyjne
- Organizacja systemu wsparcia kompetencyjnego
- Biblioteka dostępności
- Onboarding pracowników w zakresie dostępności cyfrowej
B. Materiały operacyjne i organizacyjne
- Wzorcowe instrukcje i listy kontrolne
- Przykładowe standardy i procedury
- Wzory planów rozwoju kwalifikacji
- Wzory planów działań edukacyjnych
C. Rozwój organizacji i monitorowanie
- Matryca ról, kwalifikacji i wsparcia kompetencyjnego
- Analiza luk kwalifikacyjnych i organizacyjnych
- Wykorzystanie mikropoświadczeń w systemie wsparcia kompetencyjnego
- Zestaw przykładowych mikropoświadczeń
- Przykładowe ścieżki rozwoju kwalifikacji pracowników
D. Opracowania powiązane
- Monitoring i ocena dojrzałości organizacji w zakresie zapewniania dostępności cyfrowej
- Zalecenie „Role, odpowiedzialność i zadania…”
- Publiczny katalog mikropoświadczeń kompetencji