Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Matryca ról, kwalifikacji i wsparcia kompetencyjnego
Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 18 kwietnia 2026 r., ostatnia aktualizacja: 16 maja 2026 r.
1. Cel załącznika
Celem załącznika jest przedstawienie przykładowego sposobu powiązania:
- ról organizacyjnych,
- zadań związanych z dostępnością cyfrową,
- wymaganych kwalifikacji,
- systemu wsparcia kompetencyjnego,
- warunków organizacyjnych umożliwiających skuteczne działanie.
Matryca wspiera organizację w:
- przypisywaniu odpowiedzialności,
- organizowaniu realizacji zadań,
- identyfikowaniu potrzeb rozwojowych,
- organizowaniu wsparcia kompetencyjnego,
- analizie luk kwalifikacyjnych i organizacyjnych,
- budowaniu zdolności organizacji do działania.
Matryca nie stanowi katalogu stanowisk ani zamkniętego modelu organizacyjnego. Organizacja dostosowuje ją do własnej struktury, procesów i poziomu dojrzałości.
2. Zasady stosowania matrycy
Matryca:
- odnosi się do rzeczywistych procesów i zadań realizowanych w organizacji,
- obejmuje zarówno role podstawowe, jak i role koordynacyjne oraz doskonalące,
- uwzględnia nie tylko wymagane kwalifikacje, ale również warunki organizacyjne umożliwiające działanie,
- wspiera organizowanie systemu wsparcia kompetencyjnego,
- może być rozwijana stopniowo wraz z rozwojem organizacji.
Matryca powinna być powiązana w szczególności z:
- systemem ról i odpowiedzialności,
- onboardingiem pracowników,
- biblioteką dostępności,
- analizą luk kwalifikacyjnych i organizacyjnych,
- monitoringiem i doskonaleniem organizacji.
3. Poziomy przygotowania do realizacji zadań
| Poziom | Nazwa | Opis |
|---|---|---|
| 1 | Podstawowy | Wykonuje zadania według instrukcji i przy wykorzystaniu wsparcia |
| 2 | Funkcjonalny | Samodzielnie realizuje zadania w typowych sytuacjach |
| 3 | Rozwojowy | Rozwiązuje problemy, wspiera innych i uczestniczy w doskonaleniu sposobu działania organizacji |
Poziomy odnoszą się do zdolności realizacji zadań w praktyce, a nie wyłącznie do poziomu wiedzy teoretycznej.
4. Przykładowa matryca ról, kwalifikacji i wsparcia kompetencyjnego
4.1. Zarządzanie i koordynacja
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Kierownictwo organizacji | Podejmowanie decyzji zarządczych, nadzór nad działaniami | Rozumienie znaczenia dostępności cyfrowej, organizacja odpowiedzialności, nadzór nad realizacją działań | raporty, monitoring, wsparcie koordynatora | 2–3 |
| Koordynator dostępności | Koordynacja działań, organizacja wsparcia, rozwijanie systemu działania | Znajomość standardów, analiza problemów, organizacja wsparcia, komunikacja | dostęp do ekspertów, współpraca międzywydziałowa, wsparcie kierownictwa | 3 |
4.2. Tworzenie i publikacja treści
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Redaktor treści | Publikacja informacji i dokumentów | Stosowanie podstawowych zasad dostępności | checklisty, instrukcje, wsparcie redaktora nadzorującego | 1–2 |
| Redaktor nadzorujący | Weryfikacja jakości publikacji | Identyfikacja problemów dostępności, stosowanie procedur kontroli | procedura kontroli, materiały operacyjne | 2–3 |
| Specjalista ds. komunikacji | Projektowanie komunikacji dostępnej i zrozumiałej | Tworzenie komunikacji inkluzywnej, prosty język | standardy komunikacji, konsultacje | 2–3 |
4.3. Dokumenty i informacje
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Pracownik przygotowujący dokumenty | Tworzenie dokumentów cyfrowych | Stosowanie stylów, struktury dokumentu, alternatyw tekstowych | instrukcje, wzory dokumentów, mikro-szkolenia | 1–2 |
| Właściciel procesu dokumentów | Organizacja procesu publikacji dokumentów | Nadzór nad zgodnością procesu i organizacją odpowiedzialności | procedury, monitoring, wsparcie koordynatora | 2–3 |
4.4. Usługi cyfrowe i systemy IT
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Projektant usług | Projektowanie usług cyfrowych | Uwzględnianie potrzeb użytkowników i dostępności usług | standardy projektowe, konsultacje | 2–3 |
| Programista | Rozwój systemów i komponentów | Stosowanie zasad WCAG i dobrych praktyk technicznych | standardy techniczne, code review, wsparcie eksperckie | 2–3 |
| Tester / analityk dostępności | Identyfikacja i analiza problemów | Testowanie, analiza błędów, interpretacja wyników | narzędzia testowe, konsultacje eksperckie | 2–3 |
4.5. Zamówienia publiczne i współpraca z wykonawcami
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Specjalista ds. zamówień | Formułowanie wymagań dostępności | Uwzględnianie wymagań dostępności w postępowaniach | wzory zapisów, konsultacje | 2 |
| Weryfikator realizacji umów | Ocena zgodności realizacji | Identyfikacja problemów dostępności i zgodności z wymaganiami | checklisty odbiorowe, wsparcie eksperckie | 2–3 |
4.6. Wsparcie użytkowników i organizacyjne uczenie się
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Obsługa zgłoszeń | Przyjmowanie i przekazywanie zgłoszeń | Komunikacja z użytkownikami, rozumienie potrzeb osób z niepełnosprawnościami | procedury obsługi zgłoszeń, wsparcie koordynatora | 1–2 |
| Role koordynacyjne i doskonalące | Rozwijanie materiałów, analiza problemów, organizowanie uczenia się | Analiza problemów systemowych, rozwijanie organizacji działania | monitoring, współpraca między zespołami, wsparcie kierownictwa | 3 |
5. Wersja uproszczona dla małych organizacji
5.1. Założenia uproszczone
W małej organizacji:
- jedna osoba może pełnić kilka ról,
- działania organizowane są w sposób uproszczony,
- organizacja rozwija kwalifikacje w trakcie działania,
- część wsparcia może pochodzić spoza organizacji.
Najważniejsze jest zapewnienie zdolności organizacji do działania, a nie tworzenie rozbudowanych struktur.
5.2. Minimalny zakres zdolności organizacji do działania
Organizacja działa skutecznie na poziomie podstawowym, jeżeli:
- role i odpowiedzialność są przypisane,
- podstawowe zadania są wykonywane,
- pracownicy mają dostęp do wsparcia,
- problemy są identyfikowane i rozwiązywane,
- organizacja rozwija swoje sposoby działania.
5.3. Uproszczona matryca
| Obszar | Zadania | Minimalne kwalifikacje | Minimalne wsparcie |
|---|---|---|---|
| Kierowanie i koordynacja | Organizacja działań i nadzór | Rozumienie podstawowych obowiązków organizacji | wsparcie eksperckie, materiały operacyjne |
| Publikacja treści i dokumentów | Tworzenie i publikacja informacji | Stosowanie podstawowych zasad dostępności | checklisty, instrukcje |
| Strona internetowa i systemy | Utrzymanie strony i kontakt z wykonawcami | Rozpoznawanie podstawowych problemów dostępności | wsparcie wykonawcy lub eksperta |
| Zamówienia i współpraca | Uwzględnianie dostępności w zakupach | Rozumienie podstawowych wymagań | wzory zapisów i konsultacje |
| Obsługa użytkowników | Reagowanie na zgłoszenia | Komunikacja z użytkownikami | procedura zgłoszeń |
6. Wykorzystanie matrycy w organizacji
Matryca może być wykorzystywana do:
- przypisywania ról i odpowiedzialności,
- organizowania onboardingu,
- planowania działań edukacyjnych,
- organizowania wsparcia kompetencyjnego,
- identyfikowania luk kwalifikacyjnych i organizacyjnych,
- monitorowania zdolności organizacji do działania,
- rozwijania organizacyjnego uczenia się,
- planowania działań doskonalących.
7. Wskazówki wdrożeniowe
Organizacja:
- rozpoczyna od identyfikacji rzeczywistych zadań i procesów,
- przypisuje role i odpowiedzialność,
- określa minimalne wymagania umożliwiające działanie,
- organizuje wsparcie kompetencyjne,
- rozwija materiały operacyjne,
- monitoruje problemy i doskonali sposób działania,
- rozwija matrycę wraz z rozwojem organizacji.
Matryca powinna być wykorzystywana jako narzędzie organizowania działania, a nie wyłącznie dokument formalny.
8. Najczęstsze błędy
Najczęstsze błędy obejmują:
- utożsamianie matrycy z katalogiem szkoleń,
- skupienie się wyłącznie na kwalifikacjach pracowników,
- brak powiązania matrycy z rzeczywistymi zadaniami,
- brak organizacji wsparcia kompetencyjnego,
- tworzenie zbyt rozbudowanych struktur,
- brak aktualizacji matrycy wraz z rozwojem organizacji.
9. Uwagi końcowe
Matryca ról, kwalifikacji i wsparcia kompetencyjnego nie służy wyłącznie opisywaniu kompetencji pracowników.
Jej celem jest wspieranie organizacji w budowaniu zdolności do skutecznego, powtarzalnego i rozwijanego w czasie działania.
Skuteczność matrycy zależy od:
- powiązania z rzeczywistymi procesami,
- organizacji wsparcia kompetencyjnego,
- monitorowania problemów,
- wykorzystywania doświadczeń do doskonalenia organizacji.