Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Matryca ról, kwalifikacji i wsparcia kompetencyjnego
Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 18 kwietnia 2026 r., ostatnia aktualizacja: 16 maja 2026 r.
1. Cel załącznika
Celem załącznika jest przedstawienie przykładowego sposobu powiązania:
- ról organizacyjnych,
- zadań związanych z dostępnością cyfrową,
- wymaganych kwalifikacji,
- systemu wsparcia kompetencyjnego,
- warunków organizacyjnych umożliwiających skuteczne działaniedziałanieZaplanowana czynność realizowana w odpowiedzi na podjętą decyzję. Działania mogą prowadzić do usunięcia problemów, ograniczenia ryzyka, poprawy dostępności lub doskonalenia SZDC..
Matryca wspiera organizację w:
- przypisywaniu odpowiedzialności,
- organizowaniu realizacji zadań,
- identyfikowaniu potrzeb rozwojowych,
- organizowaniu wsparcia kompetencyjnego,
- analizie luk kwalifikacyjnych i organizacyjnych,
- budowaniu zdolności organizacji do działania.
Matryca nie stanowi katalogu stanowisk ani zamkniętego modelu organizacyjnego. OrganizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny dostosowuje ją do własnej struktury, procesów i poziomu dojrzałości.
2. Zasady stosowania matrycy
Matryca:
- odnosi się do rzeczywistych procesów i zadań realizowanych w organizacji,
- obejmuje zarówno role podstawowe, jak i role koordynacyjne oraz doskonalące,
- uwzględnia nie tylko wymagane kwalifikacje, ale również warunki organizacyjne umożliwiające działanie,
- wspiera organizowanie systemu wsparcia kompetencyjnego,
- może być rozwijana stopniowo wraz z rozwojem organizacji.
Matryca powinna być powiązana w szczególności z:
- systemem ról i odpowiedzialności,
- onboardingiem pracowników,
- biblioteką dostępności,
- analizą luk kwalifikacyjnych i organizacyjnych,
- monitoringiem i doskonaleniem organizacji.
3. Poziomy przygotowania do realizacji zadań
| Poziom | Nazwa | Opis |
|---|---|---|
| 1 | Podstawowy | Wykonuje zadania według instrukcji i przy wykorzystaniu wsparcia |
| 2 | Funkcjonalny | Samodzielnie realizuje zadania w typowych sytuacjach |
| 3 | Rozwojowy | Rozwiązuje problemy, wspiera innych i uczestniczy w doskonaleniu sposobu działania organizacji |
Poziomy odnoszą się do zdolności realizacji zadań w praktyce, a nie wyłącznie do poziomu wiedzy teoretycznej.
4. Przykładowa matryca ról, kwalifikacji i wsparcia kompetencyjnego
4.1. Zarządzanie i koordynacja
| Rola / procesprocesPowtarzalny sposób realizacji działań prowadzący do pozyskania, wykorzystania lub udostępnienia informacji oraz do podejmowania decyzji. Procesy są podstawowym mechanizmem funkcjonowania SZDC. | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| KierownictwokierownictwoOsoba albo organ odpowiedzialny za zatwierdzenie zasad postępowania, zapewnienie warunków organizacyjnych oraz rozstrzyganie przypadków wymagających decyzji zarządczej. organizacji | Podejmowanie decyzji zarządczych, nadzór nad działaniami | Rozumienie znaczenia dostępności cyfrowej, organizacja odpowiedzialności, nadzór nad realizacją działań | raporty, monitoring, wsparcie koordynatora | 2–3 |
| Koordynator dostępnościkoordynator dostępnościOsoba albo rola wspierająca ocenę dostępności, analizę przypadków problemowych, przygotowanie rozwiązań alternatywnych oraz obsługę zgłoszeń dotyczących dostępności. | Koordynacja działań, organizacja wsparcia, rozwijanie systemu działania | Znajomość standardów, analiza problemów, organizacja wsparcia, komunikacja | dostęp do ekspertów, współpraca międzywydziałowa, wsparcie kierownictwa | 3 |
4.2. Tworzenie i publikacja treści
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| RedaktorredaktorOsoba opracowująca materiał pod kątem języka, struktury, kompletności i zgodności z przyjętym standardem. Redaktor może uzupełniać opisy, porządkować komunikat i przygotowywać treści równoważne. treści | Publikacja informacji i dokumentów | Stosowanie podstawowych zasad dostępności | checklisty, instrukcje, wsparcie redaktora nadzorującego | 1–2 |
| Redaktor nadzorujący | Weryfikacja jakości publikacji | Identyfikacja problemów dostępności, stosowanie procedur kontroli | procedura kontroli, materiały operacyjne | 2–3 |
| Specjalista ds. komunikacji | Projektowanie komunikacji dostępnej i zrozumiałej | Tworzenie komunikacji inkluzywnej, prosty językprosty językSposób tworzenia treści, który ułatwia szybkie zrozumienie komunikatu. Obejmuje krótkie zdania, jasną strukturę, znane słowa, wyjaśnianie skrótów i unikanie niepotrzebnego żargonu. | standardy komunikacji, konsultacje | 2–3 |
4.3. Dokumenty i informacje
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Pracownik przygotowujący dokumenty | Tworzenie dokumentów cyfrowych | Stosowanie stylów, struktury dokumentu, alternatyw tekstowych | instrukcje, wzory dokumentów, mikro-szkolenia | 1–2 |
| Właściciel procesuwłaściciel procesuOsoba lub rola odpowiedzialna za działanie całego procesu publikacji, w tym za wymagania, podział odpowiedzialności, monitorowanie błędów i działania korygujące. dokumentów | Organizacja procesu publikacji dokumentów | Nadzór nad zgodnością procesu i organizacją odpowiedzialności | procedury, monitoring, wsparcie koordynatora | 2–3 |
4.4. Usługi cyfrowe i systemy IT
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Projektant usług | Projektowanie usług cyfrowych | Uwzględnianie potrzeb użytkowników i dostępności usług | standardy projektowe, konsultacje | 2–3 |
| Programista | Rozwój systemów i komponentów | Stosowanie zasad WCAG i dobrych praktyk technicznych | standardy techniczne, code review, wsparcie eksperckie | 2–3 |
| Tester / analityk dostępności | Identyfikacja i analiza problemów | Testowanie, analiza błędów, interpretacja wyników | narzędzia testowe, konsultacje eksperckie | 2–3 |
4.5. Zamówienia publiczne i współpraca z wykonawcami
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Specjalista ds. zamówień | Formułowanie wymagań dostępności | Uwzględnianie wymagań dostępności w postępowaniach | wzory zapisów, konsultacje | 2 |
| Weryfikator realizacji umów | OcenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. zgodności realizacji | Identyfikacja problemów dostępności i zgodności z wymaganiami | checklisty odbiorowe, wsparcie eksperckie | 2–3 |
4.6. Wsparcie użytkowników i organizacyjne uczenie się
| Rola / proces | Zadania | Wymagane kwalifikacje | Wymagane wsparcie kompetencyjne | Poziom |
|---|---|---|---|---|
| Obsługa zgłoszeń | Przyjmowanie i przekazywanie zgłoszeń | Komunikacja z użytkownikami, rozumienie potrzeb osób z niepełnosprawnościami | procedury obsługi zgłoszeń, wsparcie koordynatora | 1–2 |
| Role koordynacyjne i doskonalące | Rozwijanie materiałów, analiza problemów, organizowanie uczenia się | Analiza problemów systemowych, rozwijanie organizacji działania | monitoring, współpraca między zespołami, wsparcie kierownictwa | 3 |
5. Wersja uproszczona dla małych organizacji
5.1. Założenia uproszczone
W małej organizacji:
- jedna osoba może pełnić kilka ról,
- działania organizowane są w sposób uproszczony,
- organizacja rozwija kwalifikacje w trakcie działania,
- część wsparcia może pochodzić spoza organizacji.
Najważniejsze jest zapewnienie zdolności organizacji do działania, a nie tworzenie rozbudowanych struktur.
5.2. Minimalny zakres zdolności organizacji do działania
Organizacja działa skutecznie na poziomie podstawowym, jeżeli:
- role i odpowiedzialność są przypisane,
- podstawowe zadania są wykonywane,
- pracownicy mają dostęp do wsparcia,
- problemy są identyfikowane i rozwiązywane,
- organizacja rozwija swoje sposoby działania.
5.3. Uproszczona matryca
| Obszar | Zadania | Minimalne kwalifikacje | Minimalne wsparcie |
|---|---|---|---|
| Kierowanie i koordynacja | Organizacja działań i nadzór | Rozumienie podstawowych obowiązków organizacji | wsparcie eksperckie, materiały operacyjne |
| Publikacja treści i dokumentów | Tworzenie i publikacja informacji | Stosowanie podstawowych zasad dostępności | checklisty, instrukcje |
| Strona internetowastrona internetowaZbiór uporządkowanych logicznie, połączonych ze sobą przez nawigację oraz linki, elementów prezentowanych za pomocą przeglądarki internetowej pod jednolitym adresem elektronicznym. Cały zbiór plików elektronicznych, które są dostępne za pośrednictwem nazwy domeny. Obejmuje to wszystkie strony i strony główne witryny (w tym aplikacje i usługi sieci Web oraz zawartość generowaną dynamicznie), do których odwołują się strony główne witryny, oraz aplikacje internetowe dostępne z takich stron internetowych. i systemy | Utrzymanie strony i kontakt z wykonawcami | Rozpoznawanie podstawowych problemów dostępności | wsparcie wykonawcy lub eksperta |
| Zamówienia i współpraca | Uwzględnianie dostępności w zakupach | Rozumienie podstawowych wymagań | wzory zapisów i konsultacje |
| Obsługa użytkowników | Reagowanie na zgłoszenia | Komunikacja z użytkownikami | procedura zgłoszeń |
6. Wykorzystanie matrycy w organizacji
Matryca może być wykorzystywana do:
- przypisywania ról i odpowiedzialności,
- organizowania onboardingu,
- planowania działań edukacyjnych,
- organizowania wsparcia kompetencyjnego,
- identyfikowania luk kwalifikacyjnych i organizacyjnych,
- monitorowania zdolności organizacji do działania,
- rozwijania organizacyjnego uczenia się,
- planowania działań doskonalących.
7. Wskazówki wdrożeniowe
Organizacja:
- rozpoczyna od identyfikacji rzeczywistych zadań i procesów,
- przypisuje role i odpowiedzialność,
- określa minimalne wymagania umożliwiające działanie,
- organizuje wsparcie kompetencyjne,
- rozwija materiały operacyjne,
- monitoruje problemy i doskonali sposób działania,
- rozwija matrycę wraz z rozwojem organizacji.
Matryca powinna być wykorzystywana jako narzędzie organizowania działania, a nie wyłącznie dokument formalny.
8. Najczęstsze błędy
Najczęstsze błędy obejmują:
- utożsamianie matrycy z katalogiem szkoleń,
- skupienie się wyłącznie na kwalifikacjach pracowników,
- brak powiązania matrycy z rzeczywistymi zadaniami,
- brak organizacji wsparcia kompetencyjnego,
- tworzenie zbyt rozbudowanych struktur,
- brak aktualizacji matrycy wraz z rozwojem organizacji.
9. Uwagi końcowe
Matryca ról, kwalifikacji i wsparcia kompetencyjnego nie służy wyłącznie opisywaniu kompetencji pracowników.
Jej celem jest wspieranie organizacji w budowaniu zdolności do skutecznego, powtarzalnego i rozwijanego w czasie działania.
Skuteczność matrycy zależy od:
- powiązania z rzeczywistymi procesami,
- organizacji wsparcia kompetencyjnego,
- monitorowania problemów,
- wykorzystywania doświadczeń do doskonalenia organizacji.