Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Mapa zdolności organizacji do zapewniania dostępności cyfrowej

Opracowanie: Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 20 września 2026 r., ostatnia aktualizacja: 20 września 2026 r.

1. Cel Mapy​

Mapa przedstawia zdolności organizacyjne potrzebne do trwałego i powtarzalnego zapewniania dostępności cyfrowej.

Pomaga odpowiedzieć na podstawowe pytanie planistyczne:

Jakich zdolności organizacyjnych potrzebujemy, aby organizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo działające wspólnie w celu osiągania określonych celów w ramach ustalonej struktury. zapewniała dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. cyfrową?

Mapa jest punktem odniesienia do określania zdolności potrzebnych organizacji oraz ich potrzebnego zakresu. Nie służy do oceniania, czy organizacja już posiada poszczególne zdolności, rozpoznawania luk, określania kierunków zmiany, wyznaczania celów ani ustalania priorytetów. Do tych zadań służą kolejne narzędzia planowania.

Mapa nie jest listą wymagań, które każda organizacja ma wdrożyć w identyczny sposób. Potrzebne zdolności i zakres ich realizowania zależą między innymi od zadań organizacji, wykorzystywanych i tworzonych rozwiązań cyfrowych, sposobu organizacji pracy, potrzeb użytkowników oraz warunków działania.

Nie jest również katalogiem rozwiązań służących budowaniu poszczególnych zdolności. Organizacje mogą tworzyć tę samą zdolność na różne sposoby, odpowiednio organizując warunki i podstawy potrzebne do działania.

2. Czym jest zdolność organizacyjna​

Zdolność organizacyjna oznacza, że organizacja jest przygotowana i zorganizowana tak, aby mogła realizować określone działanieZaplanowana czynność realizowana w odpowiedzi na podjętą decyzję. Działania mogą prowadzić do usunięcia problemów, ograniczenia ryzyka, poprawy dostępności lub doskonalenia systemowego zapewniania dostępności cyfrowej. w potrzebnym zakresie, utrzymywać tę możliwość mimo zmian warunków oraz doskonalić ją na podstawie wiedzy o działaniu i jego rezultatach.

Organizacja buduje zdolność, tworząc i organizując potrzebne warunki oraz przygotowując siebie i ludzi do określonego działania. Zdolność przejawia się w rzeczywistym realizowaniu tego działania w potrzebnym zakresie. Organizacja utrzymuje zdolność mimo zmian warunków oraz kontroluje działanie i jego rezultaty, wykorzystując uzyskaną wiedzę do jej doskonalenia.

2.1. Warunki i podstawy nie są jeszcze zdolnością​

Zależnie od rodzaju zdolności jej podstawami mogą być między innymi:

  • sposób zorganizowania procesów i pracy;
  • zasady, procedury, standardy i wzorce;
  • przypisane role, odpowiedzialnośćPrzypisanie roli lub podmiotowi obowiązku doprowadzenia do określonego rezultatu, podjęcia decyzji albo zapewnienia wykonania działań. i uprawnienia;
  • przygotowane do działania osoby i zespoły;
  • potrzebna wiedza i umiejętności;
  • zasoby finansowe, osobowe, informacyjne i techniczne;
  • narzędzia i rozwiązania wspierające pracę;
  • mechanizmy współpracy, podejmowania decyzji i kontrolowania.

Nie tworzą one jednak uniwersalnego katalogu składników każdej zdolności. Potrzebne warunki i podstawy zależą od rodzaju działania oraz sposobu funkcjonowania konkretnej organizacji.

Samo istnienie procedury, kompetentnej osoby, narzędzia albo środków finansowych nie oznacza jeszcze, że organizacja ma określoną zdolność.

Warunki i podstawy tworzą zdolność wtedy, gdy są odpowiednio zorganizowane i współdziałają w sposób umożliwiający organizacji realizowanie określonego działania.

2.2. Zdolność przejawia się w działaniu​

Zdolność nie jest tym samym co działanie.

Zdolność oznacza przygotowanie i zorganizowanie organizacji do realizowania określonego działania w potrzebnym zakresie.

Działanie jest rzeczywistym wykorzystywaniem tej zdolności w codziennym, cyklicznym albo sytuacyjnym funkcjonowaniu organizacji.

Organizacja może mieć przygotowane podstawy działania, ale nie wykorzystywać ich w całym potrzebnym zakresie. Może też osiągnąć pojedynczy dobry rezultat dzięki wyjątkowemu zaangażowaniu konkretnej osoby, nie mając jeszcze trwałej zdolności do jego powtarzalnego osiągania.

2.3. Zdolność ma potrzebny zakres​

Zdolność nie musi obejmować od razu całej organizacji ani wszystkich sytuacji, w których określone działanie może być potrzebne.

Jej zakres może dotyczyć między innymi:

  • procesów i zadań;
  • części organizacji;
  • rodzajów rozwiązań cyfrowych;
  • grup użytkowników;
  • etapów cyklu życia rozwiązania;
  • sytuacji wymagających określonego działania;
  • okresów lub warunków działania.

Organizacja może więc posiadać rzeczywistą zdolność, ale w zakresie mniejszym niż potrzebny.

2.4. Zdolność jest utrzymywana i doskonalona​

Zdolność nie jest stanem osiągniętym raz na zawsze. Zmieniają się ludzie, zadania, technologie, rozwiązania cyfrowe, wymagania i inne warunki działania.

Organizacja utrzymuje zdolność, zapewniając możliwość dalszego realizowania potrzebnego działania mimo takich zmian.

Kontrolowanie działania i jego rezultatów dostarcza natomiast wiedzy potrzebnej do doskonalenia zdolności. Organizacja może na tej podstawie zmieniać warunki działania, sposób jego organizacji lub zakres, w którym zdolność jest realizowana.

Zależność tę można przedstawić następująco:

działanie → rezultaty → kontrolowanie → wiedza → doskonalenie zdolności → zmiana warunków, sposobu działania lub zakresu → dalsze działanie

Budowanie, utrzymywanie, kontrolowanie i doskonalenie nie tworzą więc kolejnych etapów, przez które zdolność przechodzi tylko raz. Są elementami ciągłego funkcjonowania organizacji.

3. Zdolność organizacji a rezultaty działania​

Zdolność organizacjiMożliwość trwałego wykonywania określonych działań i osiągania oczekiwanych rezultatów dzięki połączeniu kompetencji, procesów, ról, narzędzi i zasobów. i rezultaty jej działania są ze sobą ściśle związane, ale nie są tym samym.

StanAktualny, udokumentowany opis określonego obiektu w danym momencie. W zapewnianiu dostępności cyfrowej pojęcie stanu odnosi się przede wszystkim do stanu dostępności i zgodności zasobów oraz do sposobu funkcjonowania organizacji w obszarach wpływających na zapewnianie dostępności cyfrowej. dostępności rozwiązań i treści cyfrowych pokazuje rezultaty działania organizacji. Zdolności określają natomiast, czy organizacja jest przygotowana i zorganizowana tak, aby systematycznie osiągać i utrzymywać potrzebne rezultaty.

Usunięcie stwierdzonych problemów może poprawić dostępność konkretnego rozwiązania, ale nie musi zmienić sposobu funkcjonowania organizacji, który doprowadził do ich powstania. Podobne problemy mogą więc pojawiać się ponownie.

Z drugiej strony budowanie zdolności nie jest celem samym w sobie. Organizacja potrzebuje zdolności po to, aby skutecznie działać i dzięki temu osiągać oraz utrzymywać dostępność cyfrową.

Zależność nie jest przy tym relacją jeden do jednego. Ten sam rezultat może zależeć od współdziałania wielu zdolności, a jedna zdolność może wpływać na wiele różnych rezultatów.

4. Mapa zdolności​

Mapa przedstawia podstawowe zdolności organizacyjne potrzebne do systemowego zapewniania dostępności cyfrowej. Odpowiada na pytanie:

Do czego organizacja potrzebuje zdolności, aby trwale zapewniać dostępność cyfrową?

Zdolności pogrupowano według siedmiu wymiarów Modelu Dojrzałości Dostępności. Podział ten porządkuje Mapę, ale nie oznacza, że poszczególne zdolności działają niezależnie.

Mapa nie jest katalogiem zadań ani listą rozwiązań, które organizacja ma wdrożyć. Nie określa również poziomu dojrzałości organizacji. Wskazuje zdolności, których organizacja może potrzebować, natomiast potrzebny zakres oraz sposób ich budowania zależą od jej zadań, struktury, wielkości, wykorzystywanych rozwiązań cyfrowych i innych warunków działania.

4.1. Zarządzanie i kultura organizacyjna​

Zdolności w tym wymiarze pozwalają organizacji świadomie kierować zapewnianiem dostępności cyfrowej, tworzyć warunki potrzebne do działania, podejmować i koordynować decyzje oraz kontrolować i doskonalić sposób działania.

ZK-01. Wyznaczanie kierunku i celów

Organizacja jest zdolna określać kierunek rozwoju dostępności cyfrowej, wyznaczać cele oraz oczekiwane rezultaty odpowiednio do swoich zadań, potrzeb użytkowników, wymagań i warunków działania.

ZK-02. Planowanie zmiany i działania

Organizacja jest zdolna planować zmiany potrzebne do rozwijania i utrzymywania zdolności do zapewniania dostępności cyfrowej oraz programy, przedsięwzięcia i działania służące osiąganiu przyjętych celów.

ZK-03. Organizowanie odpowiedzialności i podejmowania decyzji

Organizacja jest zdolna rozdzielać i przypisywać odpowiedzialność, zadania i uprawnienia związane z dostępnością cyfrową oraz zapewniać podejmowanie decyzji przez osoby i gremia właściwe ze względu na ich rolę i zakres odpowiedzialności.

ZK-04. Koordynowanie zapewniania dostępności cyfrowej

Organizacja jest zdolna koordynować współzależne działania prowadzone w różnych obszarach, procesach i częściach organizacji oraz zapewniać współpracę osób i jednostek uczestniczących w zapewnianiu dostępności cyfrowej.

ZK-05. Zapewnianie warunków i zasobów

Organizacja jest zdolna rozpoznawać i zapewniać warunki organizacyjne oraz zasoby ludzkie, finansowe, informacyjne i techniczne potrzebne do wykonywania zadań i rozwijania zdolności związanych z dostępnością cyfrową.

ZK-06. Kontrolowanie sposobu działania i rezultatów

Organizacja jest zdolna obserwować sposób działania i osiągane rezultaty, rozpoznawać zagrożenia, problemy i odchylenia oraz moderować i korygować działanie tak, aby prowadziło do zamierzonych rezultatów.

ZK-07. Doskonalenie sposobu działania

Organizacja jest zdolna wykorzystywać wiedzę o działaniu, osiąganych rezultatach, problemach, doświadczeniach i zmianach warunków do rozwijania swojego sposobu funkcjonowania, utrwalania skutecznych rozwiązań oraz doskonalenia zdolności do zapewniania dostępności cyfrowej.

ZK-08. Kształtowanie kultury sprzyjającej dostępności cyfrowej

Organizacja jest zdolna kształtować takie środowisko organizacyjne, normy i utrwalone sposoby działania, w których dostępność cyfrowaDostępność cyfrowa strony internetowej i aplikacji mobilnej polega na zapewnieniu ich funkcjonalności, kompatybilności, postrzegalności i zrozumiałości. jest traktowana jako zwykły element prawidłowego wykonywania zadań, podejmowania decyzji i oceny rezultatów.

4.2. Komunikacja​

Zdolności w tym wymiarze pozwalają organizacji systematycznie tworzyć, udostępniać i utrzymywać dostępne informacje i treści cyfrowe oraz prowadzić dostępną komunikację.

KO-01. Ustanawianie i egzekwowanie standardów tworzenia i kontrolowania treści

Organizacja potrafi ustanawiać, utrzymywać i egzekwować wewnętrzne standardy tworzenia i kontrolowania treści cyfrowych. Włącza je do sposobu organizowania pracy oraz utrwala w stosowanych zasadach, wzorcach, instrukcjach, materiałach operacyjnych i mechanizmach kontroli.

KO-02. Organizowanie tworzenia dostępnych informacji i treści

Organizacja jest zdolna tak organizować środowisko, zasady i przebieg pracy związanej z tworzeniem informacji i treści cyfrowych, aby ich dostępność była normalnym i powtarzalnym rezultatem działania.

Zdolność ta obejmuje między innymi odpowiednie narzędzia i ich konfigurację, szablony i wzorce, zasady i instrukcje, podział odpowiedzialności, przygotowanie osób wykonujących zadania oraz dostęp do potrzebnego wsparcia.

KO-03. Kontrolowanie dostępności informacji przed udostępnieniem

Organizacja jest zdolna odpowiednio do charakteru informacji i ryzyka sprawdzać ich dostępność przed publikacją, przekazaniem odbiorcom lub wykorzystaniem w komunikacji.

KO-04. Utrzymywanie dostępności informacji

Organizacja jest zdolna utrzymywać dostępność udostępnionych informacji i treści podczas ich aktualizowania, przetwarzania, przenoszenia i dalszego wykorzystywania oraz reagować na ujawnione problemy.

KO-05. Organizowanie dostępnej komunikacji

Organizacja jest zdolna prowadzić komunikację wewnętrzną i zewnętrzną w sposób uwzględniający różne potrzeby odbiorców, kanały, formy przekazu oraz wymagania dostępności.

4.3. Cykl życia TIK​

Zdolności w tym wymiarze pozwalają organizacji zapewniać dostępność rozwiązań cyfrowych od rozpoznania potrzeb i określenia wymagań, przez projektowanie, tworzenie, weryfikację i wdrażanie, po ich utrzymywanie, rozwijanie i wycofywanie.

TIKTechnologie, sprzęt, systemy i procesy, których główną funkcją jest tworzenie, przetwarzanie, przechowywanie, prezentowanie, odbieranie lub przesyłanie danych i informacji elektronicznych oraz powiązanych treści.-01. Rozpoznawanie potrzeb i określanie wymagań dostępności rozwiązania

Organizacja jest zdolna rozpoznawać potrzeby użytkowników oraz wymagania dostępności właściwe dla planowanego rozwiązania cyfrowego i uwzględniać je przy określaniu jego przeznaczenia, zakresu, funkcji i innych wymagań. Dzięki temu dostępność staje się jednym z założeń rozwiązania przed rozpoczęciem jego projektowania i tworzenia.

TIK-02. Projektowanie dostępnych rozwiązań

Organizacja jest zdolna projektować rozwiązania cyfrowe w sposób uwzględniający określone wymagania dostępności i potrzeby użytkowników, w tym odpowiednio projektować architekturę informacji, interakcje, interfejsy, procesy i sposoby realizacji zadań przez użytkownika.

TIK-03. Tworzenie i rozwijanie dostępnych rozwiązań

Organizacja jest zdolna organizować tworzenie, konfigurację, integrację i rozwój rozwiązań cyfrowych w taki sposób, aby wymagania dostępności były realizowane podczas wykonywania prac.

TIK-04. Weryfikowanie dostępności rozwiązań

Organizacja jest zdolna odpowiednio planować i prowadzić weryfikację dostępności rozwiązań cyfrowych, dobierać metody i zakres badań, wykorzystywać wyniki testów i badań z użytkownikami oraz rozpoznawać problemy wymagające usunięcia.

TIK-05. Wdrażanie i odbieranie dostępnych rozwiązań

Organizacja jest zdolna uwzględniać dostępność przy przygotowaniu rozwiązania do użytkowania i podejmowaniu decyzji o jego odbiorze, wdrożeniu lub dopuszczeniu do eksploatacji oraz zapewniać odpowiednie postępowanie ze stwierdzonymi problemami.

TIK-06. Utrzymywanie i rozwijanie dostępności rozwiązań

Organizacja jest zdolna utrzymywać osiągniętą dostępność rozwiązania podczas jego eksploatacji i zmian, zapobiegać regresji, usuwać ujawnione problemy oraz uwzględniać dostępność przy modernizacji, migracji i wycofywaniu rozwiązania.

4.4. Wiedza i umiejętności​

Zdolności w tym wymiarze pozwalają organizacji rozpoznawać, rozwijać i utrzymywać wiedzę i umiejętności potrzebne osobom wykonującym różne zadania związane z dostępnością cyfrową oraz zapewniać im dostęp do wiedzy i wsparcia potrzebnego w działaniu.

WU-01. Określanie potrzeb kompetencyjnych

Organizacja jest zdolna określać, jakiej wiedzy i jakich umiejętności wymagają poszczególne role i zadania wpływające na dostępność cyfrową.

Potrzeby kompetencyjne są określane stosownie do rzeczywistych zadań. Organizacja nie traktuje każdej umiejętności potrzebnej do prawidłowego wykonywania pracy jako specjalistycznej kompetencji z zakresu dostępności cyfrowej.

WU-02. Rozwijanie potrzebnych kompetencji

Organizacja jest zdolna rozwijać potrzebną wiedzę i umiejętności odpowiednio do ról i wykonywanych zadań, wykorzystując szkolenia, uczenie się w działaniu, współpracę, doświadczenie oraz inne właściwe sposoby rozwoju.

WU-03. Zapewnianie dostępu do wiedzy i wsparcia kompetencyjnego

Organizacja jest zdolna zapewniać osobom wykonującym zadania dostęp do aktualnej wiedzy, materiałów, wskazówek, wzorców oraz pomocy osób posiadających odpowiednie kwalifikacje, w szczególności wtedy, gdy zadanie wykracza poza zwykłe kompetencje danej roli.

WU-04. Utrzymywanie potrzebnych kompetencji

Organizacja jest zdolna utrzymywać potrzebną wiedzę i umiejętności mimo zmian kadrowych, organizacyjnych, technologicznych i prawnych oraz odpowiednio aktualizować je wraz ze zmianą sposobu działania.

WU-05 Kumulowanie i utrwalanie wiedzy organizacyjnej

Organizacja gromadzi i utrwala wiedzę wynikającą z doświadczeń, wypracowanych i sprawdzonych rozwiązań oraz sposobów działania, w szczególności w procesach, standardach, wzorcach, instrukcjach, materiałach operacyjnych i innych rozwiązaniach wspierających działanie.

WU-06 Uczenie się organizacji i doskonalenie działania

Organizacja wykorzystuje doświadczenia, informacje o przebiegu i rezultatach działania, rozpoznane problemy oraz sprawdzone rozwiązania do rozwijania wiedzy organizacyjnej i systematycznego doskonalenia sposobu działania.

4.5. Zaopatrzenie​

Zdolności w tym wymiarze pozwalają organizacji skutecznie wykorzystywać procesy zaopatrzenia do nabywania dostępnych produktów i usług oraz utrzymywania wymagań dostępności podczas realizacji zamówienia i dalszej współpracy z dostawcą.

ZA-01. Uwzględnianie wymagań dostępności w przygotowaniu zaopatrzenia

Organizacja jest zdolna przenosić wymagania dostępności dotyczące nabywanych produktów i usług do dokumentacji i warunków zaopatrzenia w taki sposób, aby stanowiły jednoznaczne wymagania wobec oferowanego i dostarczanego przedmiotu.

ZA-02. Określanie wymagań dotyczących informacji i dowodów przedstawianych przez oferentów

Organizacja jest zdolna określać, jakich informacji, deklaracji, dokumentacji i dowodów wymaga od oferentów, aby móc ocenić właściwości dostępności oferowanych produktów i usług oraz wiarygodność przedstawianych informacji.

ZA-03. Ocenianie oferowanych rozwiązań i wiarygodności ofert

Organizacja jest zdolna oceniać, czy oferowane produkty i usługi odpowiadają określonym wymaganiom dostępności oraz czy informacje, deklaracje i dowody przedstawione przez oferenta pozwalają wiarygodnie ocenić rzeczywiste właściwości oferowanego rozwiązania.

ZA-04. Kontrolowanie dostępności podczas realizacji zamówienia

Organizacja jest zdolna kontrolować realizację wymagań dostępności w toku wykonywania zamówienia, odpowiednio wcześnie rozpoznawać problemy i egzekwować ich rozwiązanie.

ZA-05. Odbieranie produktów i usług pod kątem dostępności

Organizacja jest zdolna wiarygodnie ustalać stan dostępności dostarczanego produktu lub usługi, oceniać spełnienie wymagań i podejmować odpowiednie decyzje dotyczące odbioru oraz postępowania ze stwierdzonymi niezgodnościami.

ZA-06. Utrzymywanie wymagań dostępności w dalszej współpracy z dostawcą

Organizacja jest zdolna zapewniać respektowanie wymagań dostępności podczas utrzymania, rozwoju, aktualizacji i innych zmian produktów lub usług realizowanych z udziałem dostawcy.

4.6. Personel​

Zdolności w tym wymiarze pozwalają organizacji zapewniać obsadzenie ról wpływających na dostępność cyfrową odpowiednio przygotowanymi osobami, zachowywać ciągłość odpowiedzialności oraz włączać dostępność do zwykłego zarządzania wykonywaniem pracy.

PE-01. Rozpoznawanie ról wpływających na dostępność cyfrową

Organizacja jest zdolna rozpoznawać role i stanowiska, których zadania, decyzje lub rezultaty pracy mogą wpływać na dostępność cyfrową, oraz określać wynikającą z tego odpowiedzialność.

PE-02. Przygotowywanie ludzi do pełnienia powierzonych ról

Organizacja jest zdolna przygotowywać osoby do wykonywania powierzonych im zadań i odpowiedzialności związanych z dostępnością cyfrową, zapewniając im odpowiednie wprowadzenie, informacje, warunki pracy i potrzebne wsparcie.

PE-03. Pozyskiwanie osób o potrzebnych kwalifikacjach

Organizacja jest zdolna rozpoznawać zapotrzebowanie na kwalifikacje potrzebne do realizacji określonych ról oraz pozyskiwać osoby posiadające takie kwalifikacje, jeżeli nie mogą zostać zapewnione przez przygotowanie lub rozwój obecnego personelu.

PE-04. Zapewnianie ciągłości ról i odpowiedzialności

Organizacja jest zdolna utrzymywać wykonywanie istotnych ról i odpowiedzialności mimo zmian kadrowych, nieobecności pracowników, zmian struktury organizacyjnej i innych zakłóceń.

PE-05. Uwzględnianie dostępności w zarządzaniu pracą

Organizacja jest zdolna uwzględniać odpowiedzialność za dostępność cyfrową w zwykłym zarządzaniu pracą: przy powierzaniu i organizowaniu zadań, zapewnianiu potrzebnych warunków i wsparcia, obserwowaniu rezultatów oraz reagowaniu na trudności, błędy i niewykonywanie powierzonych obowiązków.

Zdolność ta sprawia, że zapewnianie dostępności nie zależy wyłącznie od indywidualnej wiedzy, inicjatywy i staranności pracowników. Osoby kierujące pracą tworzą warunki do prawidłowego działania, rozpoznają problemy i odpowiednio na nie reagują.

4.7. Wsparcie​

Zdolności w tym wymiarze pozwalają organizacji reagować na problemy użytkowników związane z dostępnością cyfrową, zapewniać skuteczną pomoc, uruchamiać potrzebne wsparcie specjalistyczne oraz wykorzystywać doświadczenia użytkowników do usuwania przyczyn problemów i doskonalenia sposobu działania.

WS-01 Dostosowywanie rozwiązań i warunków korzystania do indywidualnych potrzeb

Organizacja potrafi rozpoznawać indywidualne potrzeby użytkowników i pracowników oraz odpowiednio dostosowywać do nich rozwiązania cyfrowe i środowisko pracy, ich konfigurację, treści i formaty informacji oraz warunki korzystania z rozwiązań i usług.

WS-02. Przyjmowanie i obsługiwanie zgłoszeń

Organizacja jest zdolna zapewniać dostępne i rozpoznawalne sposoby zgłaszania problemów oraz prowadzić zgłoszenie w taki sposób, aby trafiło do osób zdolnych podjąć odpowiednie działania.

WS-03. Zapewnianie użytkownikowi skutecznej pomocy

Organizacja jest zdolna rozpoznawać potrzebę użytkownika i zapewniać rozwiązanie pozwalające mu skutecznie uzyskać informację, skorzystać z rozwiązania cyfrowego lub zrealizować potrzebną czynność.

WS-04. Uruchamianie specjalistycznego wsparcia

Organizacja jest zdolna rozpoznawać sytuacje wymagające wiedzy lub działania wykraczającego poza możliwości osób prowadzących zwykłą obsługę oraz odpowiednio uruchamiać potrzebne wsparcie specjalistyczne.

WS-05. Eskalowanie problemów wymagających zmian

Organizacja jest zdolna rozpoznawać problemy, których nie można skutecznie rozwiązać wyłącznie przez pomoc udzieloną pojedynczemu użytkownikowi, i przekazywać je do osób odpowiedzialnych za zmianę rozwiązania, procesu lub sposobu działania.

WS-06. Wykorzystywanie doświadczeń użytkowników do doskonalenia

Organizacja jest zdolna analizować zgłoszenia, przypadki udzielonego wsparcia i inne doświadczenia użytkowników, rozpoznawać powtarzające się problemy i ich organizacyjne przyczyny oraz wykorzystywać uzyskaną wiedzę do doskonalenia rozwiązań i sposobu działania.

5. Zdolności tworzą układ​

Poszczególne zdolności nie są samodzielnymi modułami. Rzeczywiste działanie organizacji i osiągane przez nią rezultaty zwykle zależą od współdziałania zdolności należących do różnych wymiarów.

Przykładowo skuteczne pozyskanie dostępnego systemu informatycznego może wymagać jednocześnie:

  • wyznaczenia właściwych celów i podjęcia odpowiednich decyzji;
  • zaplanowania przedsięwzięcia i zapewnienia zasobów;
  • określenia odpowiedzialności;
  • osób przygotowanych do pełnienia swoich ról;
  • wiedzy o wymaganiach dostępności;
  • zdolności do określenia wymagań dotyczących rozwiązania;
  • odpowiednio zorganizowanego procesu zaopatrzenia;
  • zdolności do weryfikacji i odbioru rozwiązania;
  • możliwości korzystania ze wsparcia specjalistycznego.

Dlatego nie należy zakładać prostej zależności: jedna zdolność – jedno zadanie – jeden rezultat. Jedna zdolność może być wykorzystywana w wielu działaniach, a wykonanie konkretnego zadania może wymagać współdziałania wielu zdolności.

6. Jak korzystać z Mapy​

Mapa jest pierwszym narzędziem planowania. Służy do określenia, jakich zdolności organizacja potrzebuje i w jakim zakresie.

Nie służy jeszcze do ustalania, czy organizacja te zdolności posiada ani jak dobrze działają. Nie służy także do rozpoznawania luk, wyznaczania kierunków zmiany, celów, priorytetów ani przedsięwzięć.

Korzystając z Mapy:

  1. Rozpoznaj zdolności związane z zadaniami i sposobem działania organizacji. Ustal, które zdolności są potrzebne ze względu na realizowane zadania, procesy, rozwiązania cyfrowe, usługi, użytkowników oraz planowane zmiany.

  2. Określ potrzebny zakres każdej zdolności. Rozważ, w jakich częściach organizacji, procesach, sytuacjach, rodzajach rozwiązań lub etapach ich cyklu życia zdolność powinna być realizowana.

  3. Uwzględnij zależności między zdolnościami. Rozpoznaj, które zdolności muszą współdziałać, aby organizacja mogła wykonywać określone zadania i osiągać potrzebne rezultaty.

Rezultatem pracy z Mapą jest obraz zdolności potrzebnych organizacji oraz potrzebnego zakresu ich realizowania.

Dopiero na tej podstawie organizacja rozpoznaje, jak te zdolności rzeczywiście funkcjonują obecnie.

7. Od Mapy do rozpoznania obecnej sytuacji​

Mapa określa punkt odniesienia dla dalszego planowania:

jakich zdolności potrzebujemy i w jakim zakresie?

Kolejnym krokiem nie jest jeszcze określanie działań ani przedsięwzięć. Organizacja najpierw rozpoznaje swoją obecną sytuację:

jak potrzebne zdolności rzeczywiście funkcjonują w organizacji i jakie rezultaty organizacja osiąga?

Do tego służy Karta rozpoznania zdolności organizacji i stanu dostępności cyfrowej.

Dopiero porównanie potrzebnego zakresu zdolności z rzeczywistym sposobem funkcjonowania organizacji pozwala w kolejnych krokach rozpoznawać luki i określać potrzebne kierunki zmiany.