Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Standard tworzenia dostępnych materiałów wideo

Opracowanie: Bartłomiej Wilk . Współpraca: Joanna Kapa, Damian Żłobicki, Aleksandra Cybulska, Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 16 kwietnia 2026 r., ostatnia aktualizacja: 16 września 2026 r.

1. Cel standardu​

Standard określa zasady przygotowania i publikacji materiałów wideo w sposób zapewniający:

  • dostępnośćDostępność architektoniczna, cyfrowa oraz informacyjno-komunikacyjna, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania ustawowe, będąca wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia. cyfrową,
  • możliwość odbioru treści przez różnych użytkowników,
  • równoważność przekazu niezależnie od sposobu percepcji,
  • czytelność i zrozumiałośćWłaściwość strony internetowej lub aplikacji mobilnej umożliwiającą użytkownikowi tych stron i aplikacji zrozumienie treści i sposobu ich prezentacji. materiału,
  • spójność komunikacji organizacji.

Standard wspiera organizację procesów komunikacji cyfrowej oraz realizację wymagań dostępności cyfrowej.

Standard łączy wymagania dostępności cyfrowej z zasadami jakości i organizacji pracy. Jeżeli dane postanowienie wynika z WCAGStandard W3C Web Content Accessibility Guidelines określający testowalne kryteria dostępności treści internetowych i interfejsów cyfrowych., normy lub przepisu prawa, ocenia się je według właściwego wymagania. Pozostałe wskazówki wspierają czytelność, zrozumiałość i spójność materiałów, ale nie zastępują ani nie zmieniają wymagań normatywnych.


2. Zakres stosowania​

Standard stosuje się do materiałów wideo publikowanych lub wykorzystywanych przez organizację, w szczególności:

  • materiałów informacyjnych,
  • materiałów edukacyjnych,
  • nagrań wydarzeń,
  • webinariów,
  • transmisji na żywo,
  • materiałów publikowanych w mediach społecznościowych,
  • materiałów promocyjnych,
  • instruktaży i prezentacji.

Standard ma zastosowanie niezależnie od:

  • kanału publikacji,
  • platformy publikacyjnej,
  • sposobu dystrybucji materiału.

3. Zasady ogólne​

Dostępność materiału wideo powinna być uwzględniana na etapie:

  • planowania,
  • scenariusza,
  • nagrania,
  • montażu,
  • publikacji.

Elementy dostępności nie powinny być traktowane jako działania wykonywane wyłącznie po zakończeniu produkcji materiału.

Materiał wideoTreść cyfrowa, w której podstawowym sposobem przekazywania informacji jest ruchomy lub sekwencyjny obraz, z dźwiękiem albo bez niego. powinien umożliwiać:

  • odbiór informacji bez dźwięku,
  • odbiór informacji bez obrazu,
  • zrozumienie przekazu przez użytkowników korzystających z technologii wspomagających.

Kluczowe informacje nie powinny być przekazywane wyłącznie:

  • obrazem,
  • dźwiękiem,
  • kolorem,
  • tekstem osadzonym wyłącznie w obrazie.

4. Struktura i organizacja materiału​

Materiał wideo powinien mieć:

  • czytelną strukturę,
  • logiczną kolejność informacji,
  • przewidywalny przebieg komunikatu.

Najważniejsze informacje powinny być przekazywane:

  • na początku materiału,
  • w sposób wyraźny,
  • z wykorzystaniem różnych form przekazu.

W dłuższych materiałach należy:

  • stosować podział na sekcje lub rozdziały,
  • wyraźnie oddzielać poszczególne części materiału,
  • wspierać orientację użytkownika.

5. Napisy rozszerzone​

Materiały wideo zawierające dźwięk powinny mieć napisy rozszerzoneZsynchronizowana tekstowa prezentacja mowy oraz istotnych informacji dźwiękowych potrzebnych do zrozumienia materiału. obejmujące dialogi oraz istotne informacje przekazywane dźwiękiem.

Napisy rozszerzone powinny:

  • być zgodne z treścią wypowiedzi,
  • uwzględniać dialogi oraz istotne informacje przekazywane dźwiękiem,
  • być zsynchronizowane z obrazem,
  • być czytelne niezależnie od tła,
  • być wyświetlane wystarczająco długo, aby umożliwić przeczytanie treści.

Napisy rozszerzone powinny uwzględniać:

  • identyfikację mówców — jeżeli ma to znaczenie dla odbioru,
  • informacje o istotnych dźwiękach,
  • zmiany języka wypowiedzi — jeżeli występują.

Napisy generowane automatycznie wymagają weryfikacji i korekty przed publikacją. Korekta powinna obejmować co najmniej treść wypowiedzi, synchronizację, interpunkcję, identyfikację mówców oraz informacje o istotnych dźwiękach.


6. Treści równoważne i audiodeskrypcja​

Materiał wideo powinien mieć formę umożliwiającą odbiór informacji bez obrazu.

Jeżeli istotna informacja jest przekazywana wizualnie i nie wynika z głównej ścieżki dźwiękowej, należy zapewnić audiodeskrypcję, gdy wymaga jej właściwe kryterium dostępności. Alternatywa tekstowaTekst programowo powiązany z treścią nietekstową albo wskazany z tekstu programowo powiązanego z tą treścią, służący jako jej tekstowy odpowiednik. może uzupełniać materiał, ale nie zastępuje audiodeskrypcji w sytuacji, w której jest ona wymagana.

W zależności od charakteru materiału formą równoważną może być:

  • transkrypcjaTekstowa wersja informacji przekazywanych w ścieżce dźwiękowej materiału, obejmująca wypowiedzi i informacje dźwiękowe potrzebne do zrozumienia treści.,
  • opis istotnych elementów wizualnych,
  • audiodeskrypcjaNarracja opisująca istotne informacje wizualne nieprzekazywane przez podstawową ścieżkę dźwiękową.,
  • inna równoważna alternatywa tekstowa jako uzupełnienie, jeżeli jest właściwa dla kontekstu publikacji.

Treści równoważne powinny:

  • przekazywać sens materiału,
  • uwzględniać informacje istotne dla zrozumienia przekazu,
  • umożliwiać odbiór treści bez konieczności oglądania materiału.

Jeżeli wszystkie istotne informacje wizualne są już przekazane w głównej ścieżce dźwiękowej, dodatkowa audiodeskrypcja nie jest potrzebna.


7. Czytelność wizualna​

Elementy wizualne materiału powinny być czytelne na różnych urządzeniach.

W szczególności należy:

  • zapewniać kontrastRóżnica jasności między tekstem lub elementem graficznym a tłem. Odpowiedni kontrast ułatwia odczyt osobom słabowidzącym, użytkownikom urządzeń mobilnych i osobom korzystającym z treści w trudnych warunkach oświetleniowych. zgodny z właściwymi wymaganiami WCAG, jeżeli mają zastosowanie,
  • stosować czytelne kroje pisma,
  • ograniczać liczbę jednocześnie prezentowanych informacji,
  • dobierać wielkość tekstu tak, aby pozostawał czytelny na docelowych urządzeniach; jest to wskazówka jakościowa, o ile dla danego elementu nie ma zastosowania konkretne wymaganie normatywne.

Należy unikać:

  • zbyt małego tekstu,
  • plansz z nadmiarem treści,
  • nadmiernej liczby elementów dekoracyjnych,
  • prezentowania istotnych informacji wyłącznie kolorem.

Materiały powinny pozostawać czytelne również na urządzeniach mobilnych.


8. Dźwięk i sposób przekazywania treści​

Nagranie powinno zapewniać dobrą jakość dźwięku.

W szczególności należy:

  • zapewniać wyraźną i zrozumiałą mowę,
  • ograniczać zakłócenia i szumy,
  • unikać zagłuszania wypowiedzi muzyką lub efektami dźwiękowymi,
  • dostosowywać tempo wypowiedzi do możliwości odbioru treści.

Treść mówiona powinna:

  • być jednoznaczna,
  • mieć logiczną strukturę,
  • wspierać zrozumienie komunikatu.

9. Elementy dynamiczne i bezpieczeństwo​

Materiały wideo nie powinny zawierać:

  • elementów migających,
  • gwałtownych zmian obrazu,
  • efektów utrudniających odbiór treści.

Animacje i przejścia powinny:

  • wspierać komunikat,
  • nie powodować dezorientacji użytkownika,
  • nie utrudniać odczytu informacji.

Należy ograniczać elementy mogące powodować dyskomfort lub przeciążenie poznawcze. Materiał nie może zawierać błysków lub migania przekraczających próg bezpieczeństwa określony w WCAG.


10. Odtwarzanie i sterowanie​

Materiał wideo powinien być publikowany w sposób umożliwiający użytkownikowi:

  • zatrzymanie materiału,
  • wstrzymanie odtwarzania,
  • wznowienie odtwarzania,
  • kontrolę głośności — jeżeli jest dostępna.

Materiały nie powinny uruchamiać się automatycznie z dźwiękiem.

Odtwarzacz powinien wspierać wymagania dostępności cyfrowej.


11. Publikacja materiału​

PublikacjaUdostępnienie treści lub zasobu cyfrowego określonym odbiorcom w wybranym kanale cyfrowym. materiału powinna obejmować:

  • przypisanie napisów,
  • udostępnienie treści równoważnych,
  • przygotowanie opisu materiału,
  • zapewnienie poprawnego działania materiału po publikacji.

Opis materiału powinien:

  • jasno wskazywać temat materiału,
  • umożliwiać identyfikację treści,
  • zawierać informacje o dostępnych alternatywach — jeżeli są wymagane.

12. Weryfikacja przed publikacją​

Przed publikacją należy sprawdzić, czy materiał wideo spełnia wymagania określone w standardzie.


13. Postanowienia końcowe​

Standard stanowi element systemu zarządzania komunikacją cyfrową i publikacją treści.

Standard powinien być:

  • stosowany przy przygotowaniu materiałów wideo,
  • uwzględniany w działaniach szkoleniowych,
  • wykorzystywany przy opracowywaniu wzorów materiałów.

Stosowanie standardu wspiera dostępność cyfrową, jakość komunikacji oraz równy dostęp użytkowników do informacji publikowanych przez organizację.