Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Stworzenie działającego procesu weryfikacji publikowanych treści pod kątem dostępności cyfrowej
Cel dokumentu
Celem tego opracowania jest przedstawienie rekomendowanego systemu oraz procedur weryfikacji treści cyfrowych - tekstowych i nietekstowych (grafika, multimediamultimediaDźwięk, wideo, prezentowane również w sposób interaktywny, lub połączenie tych form przekazu np.: audio, wideo) - przed ich publikacją, aby zapewnić ich zgodnośćzgodnośćStopień spełnienia określonych wymagań dotyczących dostępności cyfrowej. Ocena zgodności jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych przez SZDC, lecz nie wyczerpuje wiedzy o rzeczywistej dostępności. z zasadami dostępności cyfrowej. System obejmuje także przypadek korekty treści już opublikowanych (np. publikacje nietekstowe w mediach społecznościowych).
Zakres
ProcesprocesPowtarzalny sposób realizacji działań prowadzący do pozyskania, wykorzystania lub udostępnienia informacji oraz do podejmowania decyzji. Procesy są podstawowym mechanizmem funkcjonowania SZDC. obejmuje wszystkie formaty materiałów publikowanych w kanałach cyfrowych organizacji, w tym:
- Grafiki (statyczne, infografiki, banery)
- Pliki tekstowe (PDF, DOCX, załączniki)
- Multimedia (audio, wideo, podcasty, krótkie formy wideo)
Podstawy prawne i standardy
- Web Content Accessibility Guidelines WCAG 2.1 (na poziomie AA)
- Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych
- Inne ustawy, wytyczne, standardy krajowe i branżowe
Opis procesu weryfikacji
1. Etap przygotowania treści
- Autor treści stosuje zasady dostępności:
- Teksty: prosta struktura, nagłówki, listy, język zrozumiały.
- Grafiki: dodanie tekstów alternatywnych (alt).
- Multimedia: przygotowanie napisów rozszerzonych, transkrypcji, audiodeskrypcji (jeśli wymagane).
2. Weryfikacja techniczna
- Sprawdzenie:
- Grafiki – czy mają poprawne opisy alternatywne.
- Pliki tekstowe – czy są przygotowane prawidłowo (np. określony język, poprawna struktura nagłówków, obecność tekstów alternatywnych dla osadzonych grafik, zachowany wymagany wskaźnikwskaźnikMiara opisująca wybrany aspekt funkcjonowania SZDC. Wskaźniki służą monitorowaniu zmian, ocenie skuteczności działań oraz wspieraniu decyzji kierownictwa. kontrastu kolorystycznego między tekstem a tłem).
- Multimedia – czy zawierają prawidłowo przygotowane napisy rozszerzonenapisy rozszerzoneTekstowa wersja ścieżki dźwiękowej materiału wideo lub transmisji. Napisy powinny obejmować wypowiedzi, ważne dźwięki, identyfikację mówców, a w razie potrzeby także informacje o muzyce lub efektach dźwiękowych., transkrypcje i audiodeskrypcje.
3. Narzędzia wspierające
- Automatyczne testery (np. WAVE, axe, Pa11y).
- Walidatory PDF/Word (np. PDF Accessibility Checker; wbudowane funkcje edytorów treści, np. „Sprawdź ułatwienia dostępu” w MS Office).
- Kontrola manualna (np. czy alt jest adekwatny do treści prezentowanej na grafice, czy napisy są zsynchronizowane i zapewniają komplet informacji oraz płynność czytania).
4. Akceptacja i publikacja
- Publikacja możliwa dopiero po pozytywnej weryfikacji.
- W przypadku braków lub konieczności wprowadzenia poprawek – zwrot do autora z listą obszarów do uzupełnienia lub poprawienia oraz ze wskazaniem narzędzi czy funkcji wbudowanych w edytory, z pomocą których można treść prawidłowo przygotować. Skróceniu tego kroku sprzyja możliwość konsultacji ze specjalistą w zakresie dostępności cyfrowej telefonicznej, osobistej.
5. Przegląd treści opublikowanych przed kontrolą (media społecznościowe)
UWAGA: specyfiką publikacji w mediach społecznościowych jest dynamika ich powstawania i publikowania (harmonogram działań) oraz - szczególnie w przypadku większych instytucji - ich liczebność. Dodatkowo zdarza się, że funkcje dostępności w platformach społecznościowych często działają wadliwie i dodanie tekstów alternatywnych lub napisów do filmów często nie jest możliwe w czasie publikacji, określonym harmonogramem działań promocyjnych i komunikacyjnych.
- Okresowy (np. cotygodniowy) przegląd publikacji treści w kanałach społecznościowych instytucji publicznej (obsługiwanych przez dużą grupę osób) pod kątem zgodności z zasadami dostępności.
- W przypadku braków lub konieczności wprowadzenia poprawek do publikacji – informacja zwrotna do autora publikacji z listą obszarów do uzupełnienia lub poprawienia wraz z ustaleniem terminu wprowadzenia koniecznych zmian.
Role i odpowiedzialności
- Autor treści – przygotowanie materiału zgodnie z zasadami dostępności cyfrowej.
- Osoba weryfikującaosoba weryfikującaOsoba sprawdzająca materiał przed publikacją na podstawie wymagań, standardu albo listy kontrolnej. Weryfikacja powinna obejmować zarówno treść, jak i sposób udostępnienia w danym kanale. – sprawdzenie zgodności z WCAG i wytycznymi. Konsultacja specjalistyczna z autorem treści.
- Administrator publikacji – zatwierdzenie i publikacja.
Rekomendowane dobre praktyki
- Szkolenia dla autorów i weryfikatorów z zakresu tworzenia treści dostępnych cyfrowo.
- Stworzenie podręcznika dla twórców treści cyfrowo dostępnych
- Stosowanie listy kontrolnej dostępności dla każdego typu treści
- Baza wiedzy z informacjami z zakresu tworzenia treści dostępnych do wykorzystania po szkoleniu.
- Konsultowanie wątpliwości lub trudności autora bezpośrednio ze specjalistą z zakresu tworzenia treści dostępnych cyfrowo (mailowo, telefonicznie, podczas dyżurów eksperckich).
- Regularne audyty dostępności publikowanych materiałów.
Przykładowy workflow (diagram)
