Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Organizacja wsparcia dostępności cyfrowej w dużych i bardzo dużych podmiotach publicznych

Opracowanie: Anna Dybiec, Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 11 stycznia 2026 r., ostatnia aktualizacja: 8 maja 2026 r.

1. Cel zalecenia

Projekt alternatywny do projektu zalecenia: Liderzy dostępności

Celem zalecenia jest zapewnienie skutecznego, skalowalnego i trwałego wsparcia dostępności cyfrowej w dużych i bardzo dużych podmiotach publicznych poprzez wdrożenie odpowiedniego modelu organizacyjnego, który umożliwia rozwój kompetencji pracowników, bieżące wsparcie operacyjne oraz budowanie kultury dostępności w organizacji.

2. Zalecenie

Organizacja opracowuje i wdraża model organizacyjny wsparcia dostępności cyfrowej, oparty na sieci liderów dostępności, społeczności praktyków dostępności lub połączeniu obu rozwiązań, dostosowany do swojej struktury, kultury organizacyjnej i poziomu dojrzałości.

3. Rekomendacje

  1. Organizacja dokonuje oceny własnych uwarunkowań organizacyjnych, w szczególności skali działania, struktury jednostek, dostępnych zasobów oraz kultury współpracy, w celu wyboru adekwatnego modelu wsparcia dostępności cyfrowej.

  2. W przypadku wyboru modelu sieci liderów dostępności organizacja:

    • formalnie wyznacza liderów dostępności w jednostkach lub komórkach organizacyjnych,
    • określa zakres ich zadań, odpowiedzialności oraz relację z koordynatorem dostępności,
    • zapewnia liderom czas i narzędzia niezbędne do realizacji roli,
    • wykorzystuje sieć liderów jako pierwszą linię wsparcia operacyjnego dla pracowników.
  3. W przypadku wyboru modelu społeczności (grup) praktyków dostępności organizacja:

    • stwarza warunki do dobrowolnej samoorganizacji pracowników zainteresowanych dostępnością,
    • zapewnia przestrzeń do współpracy, wymiany wiedzy i wspólnego rozwiązywania problemów,
    • traktuje udział w społeczności praktyków jako element rozwoju kompetencji,
    • wykorzystuje efekty pracy społeczności (materiały, dobre praktyki, rekomendacje) w skali całej organizacji.
  4. Organizacja może wdrożyć model mieszany, w którym:

    • sieć liderów dostępności pełni funkcję operacyjną i organizacyjną,
    • społeczność praktyków pełni funkcję rozwojową, edukacyjną i kulturową,
    • oba modele współistnieją i wzajemnie się uzupełniają.
  5. Organizacja okresowo ocenia skuteczność przyjętego modelu oraz, w razie potrzeby, modyfikuje go wraz ze wzrostem dojrzałości w obszarze dostępności cyfrowej.

4. Uzasadnienie

W dużych i bardzo dużych podmiotach publicznych zapewnianie dostępności cyfrowej nie może opierać się wyłącznie na działaniach jednej osoby lub wąskiego zespołu. Skala organizacji, liczba pracowników oraz złożoność procesów wymagają rozproszonego i systemowego wsparcia.

Wdrożenie odpowiedniego modelu organizacyjnego umożliwia:

  • bieżące wspieranie pracowników w realizacji obowiązków związanych z dostępnością,
  • rozwój kompetencji w sposób ciągły i dostosowany do realnych potrzeb,
  • skrócenie ścieżek komunikacji i zwiększenie spójności działań,
  • budowanie kultury odpowiedzialności i współpracy wokół dostępności cyfrowej.

Wskazanie dwóch uzupełniających się modeli pozwala organizacjom dobrać rozwiązanie adekwatne do ich realiów, zamiast narzucać jeden schemat, który nie zawsze będzie skuteczny lub możliwy do wdrożenia.

5. Podstawy prawne

  • Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.

6. Przydatne artykuły:

  1. Sarah Botterill, 14 tips to build an accessibility champions network
  2. Sarah Botterill, How to build and grow your accessibility champions network
  3. AbilityNet, How to Build an Accessibility Champions Network Guide
  4. Gareth Ford Williams, How An Accessibility Champions Network Started. The BBC’s Story
  5. CivicActions, Accessibility Champions Program
  6. Business Disability Forum, Accessibility Champions and Sponsors
  7. Ted Drake, Intuit’s Accessibility Champions Program
  8. New Zeland Goverrment, Digital Accessibility Community of Practice (DACoP)
  9. Domingos de Oliveira, Building a community of practice for digital accessibility
  10. ELUNA, Accessibility Community of Practice
  11. Canadian Accessibility Network, Communities of Practice (CoP)
  12. University of Rochester, Communities of Practice
  13. Wikipedia, Community of practice
  14. Bost, Communities of Practice: Definition, characteristics, and distinction from networks