Przejdź do głównej zawartości
Wersja robocza
Jest to dokument roboczy, który w dowolnym momencie może zostać zmieniony, zastąpiony lub usunięty. Nie należy korzystać z tego opracowania jako czegoś innego niż dokumentu w trakcie opracowywania.
Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.

Plan działań na rzecz dostępności cyfrowej

Opracowanie: Anna Czekalska, Stefan Wajda
Data zgłoszenia: 2 października 2025 r., ostatnia aktualizacja: 21 stycznia 2026 r.

1. Cel zalecenia​

Celem zalecenia jest wzmocnienie systemowego podejścia do zapewniania dostępności cyfrowej poprzez wprowadzenie w podmiotach publicznych corocznego planowania działań, obejmującego wszystkie obszary wynikające z ustawy o dostępności cyfrowej oraz dobrych praktyk zarządzania usługami cyfrowymi.

2. Zalecenie​

Organizacje opracowują i przyjmują roczny plan działań na rzecz dostępności cyfrowej, obejmujący najważniejsze obszary zapewniania dostępności, w szczególności komunikację, wsparcie użytkowników, kompetencje pracowników, zaopatrzenie, cykl życia Technologie informacyjno-komunikacyjne (TIK)TIK (Technologie informacyjno-komunikacyjne). Technologia informatyczna i inny sprzęt, systemy, technologie lub procesy, których główną funkcją jest tworzenie, przetwarzanie, przechowywanie, wyświetlanie, odbieranie lub przesyłanie danych i informacji elektronicznych, a także wszelkiej powiązanej treści. Ang. _ICT (Information and Communication Technologies)_. oraz działania organizacyjne.

3. Rekomendacje​

Plan działania na rzecz poprawy zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami powinien zawierać:

  • opis działań podejmowanych w zakresie zapewnienia dostępności,
  • harmonogram realizacji działań,
  • wskazanie odpowiedzialnych komórek lub osób za realizację poszczególnych działań,
  • mechanizmy monitorowania postępów oraz oceny skuteczności wdrażanych rozwiązań,
  • przewidywane źródła finansowania działań,
  • plan komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej, w tym publikację dokumentu w Biuletynie Informacji Publicznej, zgodnie z wymogami ustawy.

W zakresie dostępności cyfrowej Plan działania na rzecz poprawy zapewniania dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami powinien obejmować:

  1. Podstawowe elementy
  • Inwentaryzacja zasobów cyfrowych – lista stron internetowych, BIP, aplikacji mobilnych, systemów informatycznych, platform komunikacyjnych, dokumentów, multimediów organizacji.
  • OcenaocenaWynik analizy informacji prowadzący do sformułowania wniosku stanowiącego podstawę podjęcia decyzji. Ocena może dotyczyć między innymi stanu dostępności i zgodności, skuteczności działań, dojrzałości organizacji, ryzyka lub możliwości zapewnienia dostępności. stanu dostępności – analiza zgodności ww. zasobów z wymaganiami ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
  • Działania naprawcze – określenie kroków potrzebnych do usunięcia stwierdzonych barier (np. poprawa kontrastów, wprowadzenie opisów alternatywnych, uproszczenie nawigacji, dostosowanie formularzy internetowych).
  • Procedury utrzymania dostępności – mechanizmy bieżącej kontroli, aktualizacji oraz testowania nowych treści i systemów.
  • Edukacja i kompetencje – plan szkoleń pracowników (redaktorów treści, informatyków, osób przygotowujących dokumenty) w zakresie dostępności cyfrowej.
  • Mechanizmy zgłaszania problemów – wskazanie procedury i narzędzi, dzięki którym osoby ze szczególnymi potrzebamiosoby ze szczególnymi potrzebamiOsoby, które ze względu na swoje cechy lub okoliczności w których się znajdują muszą podjąć dodatkowe działania w celu przezwyciężenia barier uniemożliwiających lub utrudniających im udział w różnych sferach życia na równi z pozostałymi osobami. mogą informować o niedostępności cyfrowej (np. formularz online, adres e-mail, kontakt telefoniczny).
  1. Rekomendowane elementy dodatkowe
  • Polityka tworzenia nowych zasobów – standardy i wytyczne, które muszą spełniać wszystkie nowo tworzone serwisy, aplikacje i dokumenty cyfrowe.
  • Testy z udziałem użytkowników – plan przeprowadzania badań użyteczności i dostępności z udziałem osób z niepełnosprawnościami.
  • Wskaźniki monitorowania postępów – np. procent treści zgodnych z WCAG, liczba przeszkolonych pracowników, czas reakcji na zgłoszenie problemu.
  • Zasady publikacji dokumentów – wdrożenie jednolitego standardu dla plików PDF, DOCX, XLSX czy prezentacji, zapewniającego ich dostępnośćdostępnośćZakres, w jakim produkty, systemy, usługi, środowiska i obiekty mogą być używane przez ludzi z populacji o najszerszym zakresie cech i możliwości, aby osiągnąć określony cel w określonym kontekście użytkowania (ISO TC 159). Właściwość środowiska (przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów, usług), która pozwala osobom z trudnościami funkcjonalnymi (fizycznymi, poznawczymi) na korzystanie z niego na zasadzie równości z innymi..
  • Integracja z innymi obszarami dostępności – powiązanie cyfrowej dostępności z działaniami w zakresie dostępności informacyjno-komunikacyjnej (np. napisy do nagrań, tłumaczenia PJM online).
  • Współpraca z ekspertami – określenie zasad korzystania z audytów zewnętrznych i konsultacji w zakresie dostępności cyfrowej.

Poniższe wskazówki mogą ułatwiać przygotowanie planu:

  1. Warto, aby plan opierał się na tym, co organizacjaorganizacjaGrupa ludzi, instytucja lub państwo, które działają razem, by osiągnąć wspólne cele, posiadając ustaloną strukturę. Zobacz także: podmiot publiczny już wie o swojej dostępności — np. na zgłoszeniach od użytkowników, kontrolach strony lub wcześniejszych działaniach.
  2. Dobrze, jeśli plan ma prostą strukturę: zadania, odpowiedzialne osoby, terminy i sposób sprawdzenia postępów.
  3. Pomocne może być, aby w organizacji była jedna osoba lub mały zespół, który zajmuje się przygotowaniem i koordynacją planu.
  4. Warto, aby plan powstał we współpracy z osobami, które publikują treści, pracują w IT, prowadzą BIP lub realizują zamówienia publiczne.
  5. Dobrą praktyką jest, aby plan był aktualizowany co roku i udostępniany pracownikom.
  6. Organizacje mogą korzystać z prostych narzędzi pomagających w monitorowaniu postępów, takich jak: lista zadań, rejestrrejestrCentralnie utrzymywany zbiór powiązanych informacji wykorzystywany przez SZDC. Rejestr jest stale aktualizowany i stanowi podstawowe źródło informacji wykorzystywane przez procesy, raporty oraz publikacje. zgłoszeń, rejestr zasobów cyfrowych lub proste testy dostępności.
  7. Warto, aby w planie znalazły się działania dotyczące szkoleń i podnoszenia kompetencji pracowników.
  8. Zaleca się, aby zakres działań był dopasowany do wielkości i możliwości organizacji.

4. Uzasadnienie​

Plan działania na rzecz poprawy zapewniania dostępności jest formalnym i praktycznym narzędziem, które pomaga podmiotom publicznym:

  • lepiej organizować pracę i przewidywać potrzeby,
  • poprawiać jakość stron internetowych i dokumentów,
  • reagować szybciej na problemy użytkowników,
  • spełniać wymagania prawa,
  • rozwijać kompetencje pracowników,
  • budować trwałą kulturę dostępności.

Opracowanie i wdrożenie Planu działania jest nie tylko wymogiem prawnym, ale również wyrazem odpowiedzialności społecznej instytucji publicznych, zapewniającym równy dostęp do usług publicznych.

5. Podstawa prawna​

  • Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. 2019 poz. 1696),
  • Ustawa o dostępności cyfrowej,
  • Dyrektywa UE o dostępności stron internetowych,
  • Standard EN 301 549.

Załączniki​